Με συμφωνία ή χωρίς συμφωνία, το Brexit είναι ο καταλύτης που θα πυροδοτήσει εξελίξεις στον ευρωπαϊκό χάρτη. Κανείς δεν μπορεί να προδικάσει την εξέλιξη του δράματος και το πώς θα διαμορφωθεί τελικά η σχέση της Βρετανίας με την Ε.Ε.
Υπάρχει ωστόσο κάτι που μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο σε αυτό το ατελείωτο χάος; “Brexit σημαίνει Brexit” έλεγε η, κατά τ’ άλλα ρεαλίστρια, προκάτοχος του Μπόρις Τζόνσον, η Τερέζα Μέι, αλλά ο ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας γράφει στον Guardian ότι θα ξέρουμε τι πραγματικά σημαίνει Brexit μόνον όταν θα δούμε ότι έχουμε μια περιορισμένη -ή καθόλου- εμπορική συμφωνία με την Ε.Ε.
Αλλά και πάλι δεν τελειώνει εδώ η ιστορία. “Θα χρειαστούν τουλάχιστον πέντε, και πιθανώς δέκα χρόνια, πριν να έχουμε το σαφές περίγραμμα της νέας σχέσης μεταξύ των βρετανικών νησιών και της ηπειρωτικής Ευρώπης. Μέχρι τότε βέβαια η Ε.Ε. μπορεί να είναι μια πολύ διαφορετική κοινότητα και το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να μην υπάρχει.
“Σε ένα ακόμη δημοψήφισμα που είναι πιθανό να γίνει τα επόμενα χρόνια οι Σκωτσέζοι θα αποφασίσουν εάν θέλουν να εγκαταλείψουν την 300 ετών ένωσή τους με την Αγγλία και να επανέλθουν στην ευρωπαϊκή. Εάν ψηφίσουν υπέρ της ανεξαρτησίας, παρά τις οικονομικές δυσκολίες που συνοδεύουν το εγχείρημα, τότε το Ηνωμένο Βασίλειο θα πάψει να υφίσταται.
Κάθε Βρετανός πολιτικός που θέλει τους Σκωτσέζους να παραμείνουν με τους Άγγλους πρέπει σύντομα να παρουσιάσει ένα διαφορετικό, ομοσπονδιακό μοντέλο της βρετανικής ένωσης ως εναλλακτική λύση στη σκωτσέζικη ανεξαρτησία. Έτσι η επιλογή θα είναι το τέλος του Ηνωμένου Βασιλείου ή ένα νέο Ομοσπονδιακό Βασίλειο της Βρετανίας. (Ο όρος Federal United Kingdom παράγει ένα ατυχές ακρωνύμιο)”.
“Η πορεία από το δημοψήφισμα του 2016 στο σημερινό σκληρό Brexit είναι γεμάτη με υποσχέσεις που αθετήθηκαν: από το άρθρο του Μπόρις Τζόνσον στην Daily Telegraph τέσσερις μέρες μετά την ψηφοφορία, όπου έγραφε ελαφρά τη καρδία ότι «θα συνεχίσει να υπάρχει ελεύθερο εμπόριο και πρόσβαση στην ενιαία αγορά», έως τον τότε υπουργό Εμπορίου Λίαμ Φοξ, που ισχυριζόταν ότι η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση «θα είναι μια από τις ευκολότερες στην ανθρώπινη ιστορία».
Σ’ έναν θρίαμβο γνωσιακής παραφωνίας οι Brexiteers κατάφεραν να συνδυάσουν ταυτόχρονα δύο ασύμβατες θέσεις: ότι η «Ευρώπη» είναι μια φρικτή γαλλογερμανική συνωμοσία για την υποταγή της Αγγλίας σε μια ναπολεόντεια αυτοκρατορία, αλλά επίσης ότι αυτοί οι ίδιοι νέοι Ναπολέοντες (βάσει οδηγιών από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία) θα υποχρεώνονταν να δώσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο προνομιακή, απεριόριστη πρόσβαση στην ενιαία αγορά ώστε οι Βρετανοί να μπορούν να έχουν το κέικ τους για να το φάνε” (ανενόχλητοι).
Το ερώτημα τώρα είναι εάν θα υπάρξει μια δυναμική σύγκλισης ή απόκλισης μεταξύ Βρετανίας και Ε.Ε. αναρωτιέται ο αρθρογράφος. Αλλά η απάντηση δεν βρίσκεται κάπου μακριά. Η καταφανώς απρόθυμη στάση του Τζόνσον στην προσφορά των Βρυξελλών να συνεχιστεί, ουσιαστικά, για ένα χρόνο μετά το Brexit το μεταβατικό καθεστώς δεν αφήνει περιθώρια για πολλές ελπίδες.
Είμαστε ανεξάρτητο κράτος, έχουμε προετοιμαστεί, θα ευημερήσουμε και χωρίς την Ε.Ε. διακηρύττει από καιρού εις καιρόν το Λονδίνο, επομένως -τουλάχιστον όσον αφορά την τρέχουσα κυβέρνηση- ο κύβος ερρίφθη για το μελλοντικό Ομοσπονδιακό ΗΒ, ή FUK εν συντομία...
