Live τώρα    
12°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Αραιές νεφώσεις
12 °C
10.6°C13.3°C
3 BF 66%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Σποραδικές νεφώσεις
7 °C
5.6°C8.9°C
0 BF 64%
ΠΑΤΡΑ
Ελαφρές νεφώσεις
14 °C
14.0°C14.0°C
4 BF 54%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αραιές νεφώσεις
15 °C
12.8°C16.0°C
4 BF 67%
ΛΑΡΙΣΑ
Αυξημένες νεφώσεις
8 °C
6.0°C9.4°C
1 BF 93%
Παλαιστινιακό / Η νίκη Μπάιντεν και οι πληγές που αφήνει ο Τραμπ
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Παλαιστινιακό / Η νίκη Μπάιντεν και οι πληγές που αφήνει ο Τραμπ

Γάζα
Η Μέση Ανατολή εν γένει, και σίγουρα το παλαιστινιακό πρόβλημα, δεν θα αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα της προεδρίας Μπάιντεν. Προηγούνται οι υγειονομικές και οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας αλλά και ο στρατηγικός ανταγωνισμός με την Κίνα σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική

Η επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινιακής Αρχής είναι αποτέλεσμα της σαφούς προτίμησης του Τραμπ για την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Νετανιάχου καθ’ όλη τη διάρκεια της τετραετίας. Ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος Αμπάς σταμάτησε σταδιακά τους δεσμούς με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ως απάντηση στις αμερικανικές και ισραηλινές ενέργειες. Η αναγνώριση -από τις ΗΠΑ- της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ ήταν το πέρασμα από τον Ρουβίκωνα. Τα πράγματα έφτασαν στο σημείο μηδέν με τη δημοσίευση του «ειρηνευτικού σχεδίου» του Τραμπ1 και την προώθηση της προσάρτησης των εποικισμών από τον Νετανιάχου τον Μάιο.  Ένα σχέδιο όμως το οποίο πάγωσε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού2 με το πρόσχημα ότι μ’ αυτόν τον τρόπο ανοίχτηκε ο δρόμος για τις συμφωνίες εξομάλυνσης του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν.

Η Παλαιστινιακή Αρχή αντέδρασε στην προσπάθεια στραγγαλισμού της με όσα όπλα διέθετε. Ταυτόχρονα με μια διεθνή διπλωματική εκστρατεία, σταμάτησε να δέχεται την πληρωμή από το Ισραήλ των φορολογικών εσόδων που εισπράττει -το ποσό ανέρχεται σε περίπου 742 εκατομμύρια δολάρια- όταν το Ισραήλ απαγόρευσε τις πληρωμές της Παλαιστινιακής Αρχής σε Παλαιστίνιους πολιτικούς κρατουμένους. Τον Μάιο ο Αμπάς έκλεισε όλα τα επίσημα κανάλια για τον συντονισμό της ασφάλειας και της πολιτικής συνεργασίας με το Ισραήλ. Κάποιοι δίαυλοι παρέμειναν ανοιχτοί για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως η επιστροφή Ισραηλινών που εισήλθαν κατά λάθος σε περιοχές που ελέγχονται από την Παλαιστινιακή Αρχή στη Δυτική  Όχθη. Εκτός όμως από αυτές τις εξαιρέσεις, ο συντονισμός τέθηκε σε αναστολή και υπήρξαν ελάχιστες συναντήσεις τους τελευταίους μήνες.  Όμως οι πληρωμές των φορολογικών εσόδων χρειάζονται για να μετριάσουν τη σοβαρή οικονομική δυσχέρεια στη Δυτική  Όχθη, την οποία η πανδημία του κορωνοϊού έχει βαθύνει.

Η νίκη Μπάιντεν και η επανέναρξη του συντονισμού

Ο εκλεγμένος Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν συνέλεξε την Τρίτη τους πρώτους καρπούς στη Μέση Ανατολή της εκλογικής του νίκης: η ηγεσία της Παλαιστινιακής Αρχής εκμεταλλεύτηκε την επικείμενη μετάβαση εξουσίας στην Ουάσιγκτον και ανακοίνωσε την ανανέωση του συντονισμού ασφάλειας με το Ισραήλ. Σύμφωνα με τη δήλωση του υπουργού Πολιτικών Υποθέσεων Χουσεΐν Αλ Σέιχ, η Παλαιστινιακή Αρχή έχει διαβεβαιώσεις ότι το Ισραήλ θα σεβαστεί τις συμφωνίες του με τους Παλαιστινίους κατά τη διάρκεια «διεθνών διαπραγματεύσεων που διεξήγαγε ο Πρόεδρος».Ταυτόχρονα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι περιμένουν η πολιτική ασφάλειας να επιστρέψει στο επίπεδο που ήταν πριν από τον Μάιο, καθώς και ότι η νίκη του Τζο Μπάιντεν στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ διευκόλυνε τους Παλαιστινίους στην απόφαση για επανέναρξη των σχέσεων.

Η έλευση του Μπάιντεν πιθανότατα θα γίνει αισθητή τους επόμενους μήνες στο Παλαιστινιακό, καθώς οι Παλαιστίνιοι θα σταματήσουν την άρνησή τους για οποιαδήποτε σχέση με το Ισραήλ ή τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, στο εγγύς μέλλον δεν θα υπάρξουν εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις, ακόμη και μετά την αποχώρηση Τραμπ από τον Λευκό Οίκο. Η Μέση Ανατολή εν γένει, και σίγουρα το παλαιστινιακό πρόβλημα, δεν θα αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα της επόμενης αμερικανικής διοίκησης, η οποία πρώτα απ’ όλα πρέπει να απαλλάξει τις ΗΠΑ από τις καταστροφικές υγειονομικές και οικονομικές επιπτώσεις του κορωνοϊού. Αλλά και στην εξωτερική πολιτική, ο στρατηγικός ανταγωνισμός με την Κίνα είναι πρώτος στην ατζέντα της Ουάσιγκτον.

Ο Τραμπ είναι ακόμα παρών

Την προηγούμενη Τρίτη, πολύ μετά από τους περισσότερους ηγέτες, ο Νετανιάχου τηλεφώνησε στον Μπάιντεν ώστε να τον συγχαρεί για τη νίκη του. Αλλά το πνεύμα του απερχόμενου Προέδρου αιωρείται ακόμη πάνω από τη Μέση Ανατολή ύστερα από την αποκάλυψη ότι ο Τραμπ πρότεινε την καταστροφή με αεροπορικά πλήγματα της κυριότερης πυρηνικής εγκατάστασης του Ιράν, του εργοστασίου στη Νατάνζ, όμως εντέλει αποφάσισε να μην προχωρήσει σ’ αυτό το δραστικό βήμα, δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου την προηγούμενη Δευτέρα. Η εκδοχή που έδωσε συνάδει με εκείνη που δημοσίευσε η εφημερίδα «The New York Times», σύμφωνα με την οποία οι συνεργάτες του Τραμπ τον έπεισαν να μην προχωρήσει σε επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας επισείοντας τον κίνδυνο μιας πολύ ευρύτερης ένοπλης σύρραξης.

Η επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών

Θα υπάρξει επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών; Είναι πολύ νωρίς για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα. Θα υπάρξει ένα -έστω ρητορικό- νεύμα του Μπάιντεν προς την ειρηνική επίλυση.  Όμως δεν αναμένεται μια δραστική αλλαγή στρατηγικής.  Ένα ερώτημα είναι πώς θα αντιμετωπίσει ο Μπάιντεν το αποτυχημένο «ειρηνευτικό σχέδιο» του Τραμπ. Εκπρόσωπος της Παλαιστινιακής Αρχής είπε ότι περιμένουν μια δήλωση του εκλεγμένου Προέδρου και ότι η Αρχή θα ενεργήσει σ’ αυτή τη βάση. Πρόσθεσε ότι ο Αμπάς συνεχίζει τις συνομιλίες για την προώθηση μιας διεθνούς ειρηνευτικής διάσκεψης και είπε ότι η παλαιστινιακή ηγεσία αναμένει από τον Μπάιντεν να αναγνωρίσει τις αποφάσεις της διεθνούς κοινότητας και να λάβει διαφορετικές θέσεις από τον Τραμπ. Η νέα διοίκηση Μπάιντεν θα έχει μια ευκαιρία της επιστροφής των ΗΠΑ στις επιταγές του Διεθνούς Δίκαιου με την προώθηση μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης δύο κρατών, στα σύνορα του 1967 και με πρωτεύουσα της Παλαιστίνης την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

 

 

* Ο Νεκτάριος Μπουγδάνης είναι υποψήφιος διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, συντονιστής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων και Εξωτερικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία

 

1 https://www.avgi.gr/diethni/341195_i-symfonia-toy-aiona-i-hilies-kai-mia-nyhtes

 

2 https://www.avgi.gr/politiki/359950_orama-gia-tin-eirini-kai-i-prosartisi-ton-palaistiniakon-edafon

 

3 Από την ισραηλινή «Haaretz»

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL