Το όραμα δύο κρατών που θα συνυπάρχουν αρμονικά το ένα δίπλα στο άλλο μπορεί να μην έφτασε πιο κοντά στην υλοποίησή του στα 26 χρόνια που μεσολάβησαν από τις συμφωνίες του Όσλο ή στα 73 που πέρασαν από την απόφαση 181 του ΟΗΕ, αλλά συνέχιζε μέχρι τις μέρες μας να αποτελεί στυλοβάτη κάθε προσπάθειας για δίκαιη και βιώσιμη λύση της ισραηλινοπαλαιστινιακής διένεξης. Όλα αυτά προτού ο Ντόναλντ Τραμπ αναλάβει δράση και εμφανίσει το δικό του ειρηνευτικό σχέδιο για το Μεσανατολικό.
Ακόμη και πριν ο Αμερικανός Πρόεδρος παρουσιάσει χθες το βράδυ το "ντιλ του αιώνα", όπως το ονόμασε με τη μεγαλοστομία που τον χαρακτηρίζει, οι Παλαιστίνιοι διαδήλωναν στα κατεχόμενα εναντίον ενός σχεδίου που καταρτίστηκε απροκάλυπτα ερήμην τους χωρίς να τηρεί ούτε τα προσχήματα της ουδετερότητας που υποτίθεται ότι καθόριζε μέχρι τώρα τη στάση της Ουάσιγκτον.
Για τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, που διόλου συμπτωματικά βρισκόταν στο πλευρό του Τραμπ την ώρα της παρουσίασης στον Λευκό Οίκο, το σχέδιο αποτελεί "μοναδική ευκαιρία" για τους Παλαιστινίους. Σύμφωνα με τα όσα είπε ο Τραμπ, θα μπορούσε να είναι η "τελευταία".
Η Παλαιστινιακή Αρχή όμως είχε τόσο διαφορετική άποψη ώστε ο πρόεδρός της Μαχμούντ Αμπάς να κάνει κάτι πρωτοφανές: να αρνηθεί τη Δευτέρα να δεχτεί το τηλεφώνημα του Αμερικανού Προέδρου μια μέρα προτού εκείνος παρουσιάσει το σχέδιό του στον Νετανιάχου και τον Μπένι Γκαντζ, βασικό αντίπαλο του Ισραηλινού πρωθυπουργού στις εκλογές του επόμενου μήνα.
Αμφότεροι οι Ισραηλινοί πολιτικοί υποσχέθηκαν να εφαρμόσουν το σχέδιο μέχρι κεραίας εφόσον επικρατήσουν στις εκλογές της 2ας Μαρτίου. Δεν θα είχαν άλλωστε κανένα λόγο να μην το κάνουν. Πρόκειται για ένα σχέδιο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του Ισραήλ, το οποίο διαγράφει με μια μονοκοντυλιά όλες τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών που μέχρι σήμερα έθεταν τις παραμέτρους μιας δίκαιης λύσης του προβλήματος.
Αμερικανοϊσραηλινό σχέδιο
Θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για έναν βολικό αντιπερισπασμό για τον Τραμπ και τον στενότερό του σύμμαχο στο Ισραήλ, αφού το σχέδιο, που είχε προαναγγελθεί και αποσυρθεί στα συρτάρια αρκετές φορές την τελευταία διετία, παρουσιάστηκε τελικά εν μέσω της δίκης του Αμερικανού Προέδρου στη Γερουσία και τη στιγμή που ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα με την ισραηλινή Δικαιοσύνη λίγο πριν από τις εκλογές. Μόλις χθες η εισαγγελία της Ιερουσαλήμ τον παρέπεμψε σε δίκη με κατηγορίες περί διαφθοράς.
Τι προβλέπει όμως τελικά το "ντιλ του αιώνα"; Με βάση τα αποσπάσματά της που διέρρευσαν στα ΜΜΕ επιτρέπει πρώτα απ' όλα την προσάρτηση όλων των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη (παράνομων σύμφωνα με αναρίθμητα ψηφίσματα του ΟΗΕ) και βέβαια της ίδιας της Ιερουσαλήμ, την οποία από το 2017 ο Τραμπ είχε ήδη αναγνωρίσει ως "ενιαία και αδιαίρετη πρωτεύουσα" του εβραϊκού κράτους.
Παρ' όλα αυτά, οι Παλαιστίνιοι "πρόκειται να υπερδιπλασιάσουν", σύμφωνα με τον Τραμπ, τα εδάφη τους και να αποκτήσουν κάποτε -σε ό,τι έχει απομείνει από την Ανατολική Ιερουσαλήμ-μια πρωτεύουσα που θα έχει κάποτε την τιμή να φιλοξενήσει ακόμη και "αμερικανική πρεσβεία". Το 80σέλιδο σχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία "γέφυρας ή σήραγγας" που θα συνδέει την πολιορκημένη Γάζα με τη Δυτική Όχθη και την ισραηλινή αποχώρηση από κάποιες ζώνες της κατεχόμενης Ανατολικής Ιερουσαλήμ.
Το βασικό αντάλλαγμα όμως για τους Παλαιστίνιους και εκείνο που ο Αμερικανός Πρόεδρος θεωρεί εξαιρετικά γενναιόδωρο είναι η εγγύηση για περιορισμένη αυτονομία σε ένα "αποστρατιωκοποιημένο" -και δίχως την παραμικρή εδαφική συνοχή- παλαιστινιακό "κράτος", που βέβαια θα τελεί πάντοτε υπό την αυστηρή επιτήρηση του ισραηλινού στρατού, καθώς και η υπόσχεση για μεγάλες αμερικανικές και αραβικές επενδύσεις σε βάθος δεκαετίας.
"Η Παλαιστίνη δεν πωλείται"
Δεν προκαλεί επομένως εντύπωση το ότι οι εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές που πλημμύρισαν χθες τους δρόμους σε Δυτική Όχθη και Γάζα κρατούσαν πανό που έγραφαν "Η Παλαιστίνη δεν πωλείται". "Είναι μια προσπάθεια να ξεμπερδεύουν με την παλαιστινιακή υπόθεση" τόνισε ο Παλαιστίνιος πρωθυπουργός Μοχαμάντ Σταγιέχ καλώντας τη διεθνή κοινότητα να μην υποστηρίξει το σχέδιο Τραμπ, που "παραβιάζει βασικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου και αναφαίρετα παλαιστινιακά δικαιώματα".
Ο Ασράφ Αλ Αζράμι, πρώην υπουργός της Παλαιστινιακής Αρχής, υπερασπίστηκε την απόφαση του Προέδρου Αμπάς να αρνηθεί να συνομιλήσει με τον Τραμπ κάνοντας λόγο για ένα "αμερικανοϊσραηλινό σχέδιο" με στόχο να εξασφαλίσει την επανεκλογή του Νετανιάχου και να αυξήσει τις πιθανότητες επανεκλογής του Τραμπ.
"Το σχέδιο Τραμπ, καταρτισμένο από κοινού με την ισραηλινή Άκρα Δεξιά, επιδιώκει να παγιώσει το απαρτχάιντ εις βάρος του παλαιστινιακού λαού" ανακοίνωσε από την πλευρά του το κίνημα BDS για την επιβολή διεθνούς μποϊκοτάζ κατά του Ισραήλ κάνοντας λόγο για τη ληξιαρχική πράξη θανάτου της εδώ και χρόνια ετοιμοθάνατης "ειρηνευτικής διαδικασίας".
Ο ηγέτης της ισλαμικής Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγιε προειδοποίησε από την πλευρά του για μια "νέα φάση" του παλαιστινιακού αγώνα κατά της ισραηλινής κατοχής, μια φράση που με δεδομένη την πρόσφατη όξυνση των αμερικανοιρανικών σχέσεων το τελευταίο διάστημα θα μπορούσε να προαναγγέλει το άνοιγμα ενός νέου κύκλου βίας στην περιοχή.
