Ο Μπεν φοράει μια πορτοκαλί μπλούζα με το σύνθημα «Nexit» και αποκαλεί τον επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι «δράκουλα». Ο 74χρονος συνταξιούχος από τη Χάγη, παρ’ όλο που δηλώνει πως δεν ψήφισε υπέρ του Γκέερτ Βίλντερς, του ηγέτη του ακροδεξιού λαϊκιστικού κόμματος, αντιδρά στις περικοπές των συντάξεων και στην «υπερβολική», όπως σημειώνει, εισροή μεταναστών.
«Κι αυτός μόνο μεγάλο στόμα έχει. Όλοι ίδιοι είναι» λέει χαρακτηριστικά για τον Βίλντερς και συμπληρώνει πως τα δημόσια ταμεία «δεν αντέχουν» τόσους πρόσφυγες. «Τα νοσοκομεία, τα σχολεία, το φαγητό είναι όλα δωρεάν γι’ αυτούς» καταλήγει.
«Οι συντάξεις δεν κόπηκαν μόνο στην Ελλάδα. Το κράτος πρόνοιας βρέθηκε υπό πίεση και εδώ. Ο θυμός των Ολλανδών προέρχεται επίσης από το γεγονός ότι δεν είναι δυνατόν να μειώνονται οι δικές τους απολαβές και την ίδια ώρα να δίνονται χρήματα στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες του Νότου» σημειώνει ο Ρένε Κουπίρες, πολιτικός αναλυτής στο ερευνητικό κέντρο του εργατικού κόμματος (PvdA). Ο ίδιος εξηγεί ότι το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (από το οποίο προέρχεται και ο Γερούν Ντάισελμπλουμ) φαίνεται να εισπράττει σε μεγάλο βαθμό αυτήν τη δυσαρέσκεια.
Σε κάθε περίπτωση, ο Γκέερτ Βίλντερς ήταν αναμφισβήτητα ο κεντρικός χαρακτήρας αυτών των εκλογών, καθώς με τον ακραίο ρατσιστικό και αντιευρωπαϊκό λόγο του κατάφερε να φέρει στην επιφάνεια τις «κρυμμένες» ανησυχίες των Ολλανδών πολιτών. Τη μεγάλη δυναμική όμως του Βίλντερς φαίνεται πως ανέκοψε τελικά ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς η διπλωματική κρίση με την Τουρκία και κυρίως τα επεισόδια στο Ρότερνταμ ευνόησαν το νυν πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε.
«Το εθνικιστικό τσουνάμι που πέρασε από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ όλα δείχνουν ότι θα σταματήσει στην Ολλανδία. Πρέπει να ξανασκεφτούμε κατά πόσο είναι πραγματικό όλο αυτό το ζήτημα» υπογραμμίζει ο Κουπίρες επισημαίνοντας πως το παιχνίδι άλλαξε σε μεγάλο βαθμό η διπλωματική κρίση με την Τουρκία. «Η τραγική ειρωνεία είναι ότι ο Ερντογάν νίκησε τον Βίλντερς» λέει χαρακτηριστικά.
«Ο Ρούτε είναι δυνατός και ξέρει να παίρνει θέση σε σημαντικά ζητήματα. Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι η σταθερότητα» λέει στην «Α» η Μαράικα, 53 ετών. «Ελπίζω ότι η Ολλανδία δε θα ακολουθήσει το παράδειγμα της Αμερικής με τον Τραμπ και θα καταψηφίσει τον Βίλντερς» προσθέτει η ίδια, τονίζοντας, ωστόσο, τη μεγάλη δυσκολία που θα έχει αυτή τη φορά ο σχηματισμός κυβέρνησης λόγω των «πολλών μικρών κομμάτων».
Από την πλευρά του ο 65χρονος Κερτ, και αυτός ψηφοφόρος του Ρούτε, κατηγορεί τις Βρυξέλλες για την αντιευρωπαϊκή αυτή στροφή ορισμένων συμπολιτών του. Ο ίδιος θεωρεί ότι η Ολλανδία πρέπει να μείνει στην Ε.Ε., αλλά να διεκδικήσει μεγαλύτερη αυτονομία. «Οι Βρυξέλλες είναι μόνο κανόνες» λέει στην «Α» ο Κερτ.
«Το βασικό χαρακτηριστικό αυτών των εκλογών είναι ο κατακερματισμός του πολιτικού τοπίου. Ο κάθε ένας έχει το κόμμα του. Έχουμε κόμμα για τους συνταξιούχους, κόμμα για τους Τούρκους μετανάστες, ακόμη και κόμμα για τους φιλόζωους» εξηγεί ο Κουπίρες.
«Η ολλανδική κοινωνία είναι ανοιχτή και ανεκτική» λέει στην «Α» ο 34χρονος Μάρτεν, με καταγωγή από την Ινδονησία, εξηγώντας πως αυτό που φοβίζει κυρίως όσους συμπολίτες του στρέφονται στον Βίλντερς είναι η ισλαμική τρομοκρατία. Ο ίδιος ψήφισε τους Ριζοσπάστες Σοσιαλιστές, ένα από τα πολλά μικρά κόμματα που έχουν κατακερματίσει το πολιτικό τοπίο στις Κάτω Χώρες.
Εξάλλου πολλοί ήταν αυτοί, κυρίως νεαρής ηλικίας, που χθες ψήφισαν το κόμμα των Πρασίνων. «Ψηφίζω ένα κόμμα που είναι φιλοευρωπαϊκό και έχει στο επίκεντρο την ενότητα και την αλληλεγγύη» λέει στην «Α» ο 20χρονος Μπομπ, προσθέτοντας μάλιστα ότι η υποστήριξη με κάθε μορφή στην Ελλάδα είναι απαραίτητη, ειδικά λόγω της συγκέντρωσης των προσφύγων εκεί.
«Ο Γέσε Κλάβερ, ο ηγέτης των Πρασίνων, είναι ο ‘κουλ’, φρέσκος, αντισυστημικός τύπος που μπορεί να εκφράσει τους νέους, τους φοιτητές, τους ακαδημαϊκούς. Αλλά όχι όλους» επισημαίνει ο Κουπίρες.
Από την άλλη ο 26χρονος γιατρός Μπαρτ χθες υποστήριξε το φιλελεύθερο κόμμα D66, ένα ακόμα από τα μικρά κόμματα που ενδέχεται να παίξουν καταλυτικό ρόλο στον σχηματισμό κυβέρνησης. «Η Ε.Ε. έχει πολλά θετικά, τα οποία όμως δεν τα βλέπουν εύκολα οι πολλοί. Έχει βοηθήσει στην απασχόληση χάρη στην κινητικότητα, ενώ παράλληλα έχει τονώσει και το εμπόριο, κάτι που είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για χώρες όπως η Ολλανδία» λέει ο ίδιος στην «Α».
