Πέντε εναλλακτικά σενάρια για την Ευρώπη της επόμενης δεκαετίας παρουσίασε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλώντας τα «27» εναπομείναντα κράτη - μέλη της Ε.Ε. να είναι αυτά που θα αποφασίσουν τελικά ποιον δρόμο θα ακολουθήσουν. Οι επιλογές που δίνει κυμαίνονται από τη διατήρηση του σημερινού status quo μέχρι την ομοσπονδοποίηση της Ε.Ε.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε χθες να δώσει όχι μία αλλά πέντε ιδέες για το πώς η Ε.Ε. θα βρει μια διέξοδο στην «υπαρξιακή κρίση» που περνάει, προχωρώντας ουσιαστικά στην παραδοχή ότι στο ερώτημα «γιατί θέλω να λέγομαι Ευρωπαίος», μετά τις αλλεπάλληλες κρίσεις που έχει περάσει η ήπειρος, δεν υπάρχει μια κοινή απάντηση.
«Η Επιτροπή δεν επιτάσσει, αλλά ακούει» δήλωσε χθες ο πρόεδρος της Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ κατά την παρουσίαση της «Λευκής Βίβλου για το μέλλον της Ευρώπης» -όπως ονόμασε τα πέντε σενάρια που βάζει στο τραπέζι των «27» ηγετών- ενώπιον της ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου στις Βρυξέλλες.
Ο γνωστός για τις συνήθως φεντεραλιστικές του απόψεις Ζ.Κλ. Γιούνκερ παραδέχθηκε χθες ότι, παρ’ όλο που έχει προσωπική άποψη για το τι πρέπει να κάνει η Ε.Ε. στη μετά Brexit το εποχή, προτίμησε να μην την εκφράσει αφήνοντας τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να έρθουν αντιμέτωπες με τις ευθύνες τους. Την ίδια στιγμή άφησε να εννοηθεί πως οι διαφορετικές απόψεις και τα αντικρουόμενα συμφέροντα που επικρατούν στους κόλπους της Ένωσης αντικατοπτρίζονται στο εν λόγω έγγραφο, καθώς πολλοί ήταν αυτοί που θέλησαν να τον προσεγγίσουν προκειμένου να μην προωθήσει τη μία ή την άλλη άποψη.
Άλλωστε είναι γνωστό πως η Επιτροπή δέχθηκε σκληρή κριτική κυρίως από τις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες με αφορμή την προσφυγική κρίση, κριτική που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασε στο σημείο να θέτει ζήτημα «επαναπατρισμού» εξουσιών από τις Βρυξέλλες στις εθνικές πρωτεύουσες. Ωστόσο ο Ζ.Κλ. Γιούνκερ δεν παρέλειψε να αποκλείσει ένα από τα σενάρια, το οποίο περιγράφει την Ε.Ε. ως μια εσωτερική αγορά και μόνο. «Η Ευρώπη είναι πολλά περισσότερα από αγορές, αγαθά και υπηρεσίες» είπε χαρακτηριστικά.
Περισσότερες «ελπίδες» έδωσε στο τρίτο σενάριο που αφορά τη λεγόμενη «Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων», στην οποία έχει ήδη δείξει την προτίμησή της και η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ. «Είναι ανάγκη όλες οι χώρες της Ε.Ε. να βαδίζουν μπροστά, πάντα με τον ίδιο ρυθμό;» αναρωτήθηκε ο Γιούνκερ κάνοντας λόγο για βήματα προόδου τα οποία θα πρέπει να μπορούν να κάνουν μία ή περισσότερες «συμμαχίες πρόθυμων κρατών».
Επίσης με όχι και τόσο αρνητικά σχόλια «έντυσε» και το σενάριο η Ε.Ε. να περιορίσει τις εξουσίες της στους τομείς όπου μπορεί να έχει καλύτερα αποτελέσματα. «Κάποιες φορές το λιγότερο αποδεικνύεται περισσότερο» είπε τονίζοντας πως δεν πρέπει «να κάνουμε τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι μπορούμε να τους δώσουμε τον ήλιο και το φεγγάρι εάν μπορούμε μόνο να δώσουμε ένα τηλεσκόπιο».
Τα «πέντε σενάρια της Επιτροπής» έγιναν αποδεκτά με διαφορετικό βαθμό ενθουσιασμού από τα κόμματα του Ευρωκοινοβουλίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα τα καλωσόρισε, υποδεικνύοντας ωστόσο ως πιο κατάλληλη επιλογή έναν συνδυασμό τους προκειμένου να «ευθυγραμμιστούν» οι προσδοκίες όλων.
Πιο κριτική ήταν η στάση των Σοσιαλδημοκρατών, οι οποίοι θέλησαν να υπογραμμίσουν πως το μόνο βιώσιμο σενάριο είναι το πέμπτο, δηλαδή αυτό που προωθεί την όλο και περισσότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών - μελών, με επίκεντρο, μεταξύ άλλων, τον κοινωνικό πυλώνα των δικαιωμάτων, την ολοκλήρωση της ΟΝΕ, την πράσινη ανάπτυξη και τον κοινό ευρωπαϊκό στρατό.
Η Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά έκανε λόγο για ανάγκη ενός «διαφορετικού» σεναρίου που θα πηγάζει από τους πολίτες, ενώ δεν έλειψαν και οι φωνές των ευρωσκεπτικιστών που καταδίκασαν κάθε όραμα για το μέλλον της Ε.Ε.
Η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής θα αποτελέσει τη βάση της συζήτησης στη σύνοδο κορυφής της Ρώμης στις 25 Μαρτίου, όπου εκτός από τον εορτασμό της 60ής επετείου από την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης, οι «27» θα προβληματιστούν ως προς το μέλλον της Ευρώπης.
Στη συνέχεια, μέχρι τον Ιούνιο, όπως ανακοίνωσε η Επιτροπή, θα παρουσιάσει πέντε επιμέρους θεματικά έγγραφα για την ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της Ευρώπης, την εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, το μέλλον της ασφάλειας και της άμυνας της Ευρώπης, την αξιοποίηση της παγκοσμιοποίησης και το μέλλον των ιδίων χρηματοδοτικών πόρων της Ε.Ε.
Οι λόρδοι κάνουν πιο δύσκολο το Brexit
Η Βουλή των Λόρδων περιέπλεξε το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης του άρθρου 50 για τις διαπραγματεύσεις εξόδου του Βρετανίας από την Ε.Ε. Με 358 ψήφους υπέρ έναντι 256 κατά, η Βουλή των Λόρδων ενέκρινε μια τροποποίηση του σχετικού νομοσχεδίου καλώντας την κυβέρνηση των Συντηρητικών να δώσει στη δημοσιότητα, σε διάστημα εντός τριών μηνών από την ενεργοποίηση του άρθρου 50, τις προτάσεις της για το πώς θα προστατεύσει τα δικαιώματα των υπηκόων των κρατών - μελών της Ε.Ε. που ζουν στη χώρα.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές στο Λονδίνο, η πρωθυπουργός Τερέζα Μέι θα επιδιώξει να ανατρέψει το ψήφισμα της Βουλής των Λόρδων, όπου το κυβερνών Συντηρητικό Κόμμα δεν διαθέτει την πλειοψηφία (252 έδρες σε σύνολο 805), χρησιμοποιώντας την πλειοψηφία που διαθέτει στη Βουλή των Κοινοτήτων, η οποία έχει ήδη εγκρίνει το νομοσχέδιο.
