Της Κάκης Μπαλή
Την άνοιξη του 2010, κατά την πρώτη κορύφωση του ελληνικού ζητήματος, τα πάντα στην Ευρώπη είχαν παγώσει, επειδή η Γερμανία είχε τοπικές εκλογές. Η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ... έσερνε τις διαπραγματεύσεις με την τότε κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου, επειδή φοβόταν τις κάλπες της Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας, του μεγαλύτερου κρατιδίου της χώρας, τις οποίες και τελικά έχασε. Το να συγκρίνει κανείς τις γερμανικές κωλυσιεργίες, τις οποίες πλήρωσε πολύ ακριβά ο ελληνικός λαός, του τότε με το σήμερα είναι άτοπο. Η αγωνία της Μέρκελ σήμερα λίγο έχει να κάνει με τα αποτελέσματα των τριών εκλογικών αναμετρήσεων την άλλη Κυριακή, στη Βάδη - Βυρτεμβέργη, τη Ρηνανία - Παλατινάτο και την Σαξονία - Άνχαλτ. Αυτό που "καίει" την καγκελάριο είναι η διαχείριση του προσφυγικού τόσο εντός όσο και εκτός των εθνικών της συνόρων. Εντός, αυξάνονται συνεχώς οι πιέσεις τόσο από το αδελφό κόμμα των Χριστιανοκοινωνιστών (CSU) όσο και από το δικό της να αλλάξει γραμμή και βάλει "πλαφόν" στο όριο των αιτούντων άσυλο στη Γερμανία, κυρίως υπό τον φόβο της συνεχώς ανερχόμενης ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία. Εκτός των συνόρων, στο ευρωπαϊκό επίπεδο η Μέρκελ για πρώτη φορά δεν είναι η κυρίαρχος του παιχνιδιού. Ενώ είχε συνηθίσει να δεσπόζει η γνώμη της και να θεωρείται από όλους η υπ' αριθμόν ένα διαχειρίστρια της ευρωκρίσης, τώρα, στη μείζονα πρόκληση του προσφυγικού, αμφισβητείται ανοιχτά ακόμη κι από χώρες- δορυφόρους. Οπότε το βράδυ της 13ης Μαρτίου, όταν θα ανοίγουν οι κάλπες στα τρία κρατίδια, η αγωνία της Μέρκελ θα είναι περιορισμένη. Στην καλύτερη -γι' αυτήν- περίπτωση το κόμμα της θα βγει πρώτο, αν και αποδυναμωμένο, και στις τρεις εκλογές, στη χειρότερη στις δύο. Και στο διά ταύτα η ενίσχυση της Ακροδεξιάς δεν πρόκειται μεσοπρόθεσμα να βλάψει το κόμμα της Μέρκελ. Καθώς κανείς δεν πρόκειται να προχωρήσει σε κυβερνητική συνεργασία με την AfD, εάν αυτό το μόρφωμα δεν αποδειχθεί πυροτέχνημα - όπως πολλά ανάλογα στο παρελθόν- και τα πάει καλά και στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2017, τότε τα περιθώρια για το σχηματισμό κυβέρνησης χωρίς τους Χριστιανοδημοκράτες θα είναι αριθμητικά ανύπαρκτα. Ας δούμε, όμως, πώς διαμορφώνεται η κατάσταση στα τρία κρατίδια στην τελική ευθεία πριν από τις κάλπες.
Βάδη - Βυρτεμβέργη: Το στοίχημα των Πράσινων
Η πιο σημαντική από τις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις είναι αυτή του νοτιοδυτικού κρατιδίου της Γερμανίας, της Βάδης - Βυρτεμβέργης. Αυτό το κάποτε φτωχό αγροτικό κρατίδιο με πρωτεύουσα τη Στουτγάρδη είναι σήμερα από τα πλουσιότερα της χώρας, με ισχυρή αυτοκινητοβιομηχανία - πατρίδα της Μερσεντές και της Πόρσε - αλλά και επιτυχημένη στροφή στην καινοτομία - ό,τι πιο κοντά υπάρχει στη Silicon Valley. Παραδοσιακά η Βάδη - Βυρτεμβέργη είναι συντηρητική και εκεί εκλέγεται εδώ και δεκαετίες ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Αν και ο πρώτος της μεταπολεμικός πρωθυπουργός ήταν Φιλελεύθερος -είναι το κρατίδιο - λίκνο του FDP-, από το 1953 μέχρι το 2011 τα ηνία της τοπικής κυβέρνησης τα είχαν αποκλειστικά οι Χριστιανοδημοκράτες. Στις προηγούμενες εκλογές έγινε η μεγάλη ανατροπή και στο κυβερνητικό μέγαρο της Στουτγάρδης εγκαταστάθηκε ο πρώτος Πράσινος πρωθυπουργός της Γερμανίας, ο Βίνφριντ Κρέτσμαν, σε συνεργασία με τους Σοσιαλδημοκράτες.
Στις εκλογές της επόμενης Κυριακής ο Κρέτσμαν, που κάνει προεκλογική εκστρατεία με σημαία του την πολιτική της Μέρκελ στο προσφυγικό και είναι ό,τι πιο συντηρητικό διαθέτουν οι Πράσινοι, έχει πολλές πιθανότητες να παραμείνει στη θέση του, ακόμη και να αναδείξει τους Πράσινους πρώτο κόμμα - το 2011 ήταν δεύτερο. Στην τελευταία δημοσκόπηση οι Πράσινοι φέρονταν να κερδίζουν το 30,5% (από 24% που πήραν το 2011), οι Χριστιανοδημοκράτες το 30% (από 39%), οι Σοσιαλδημοκράτες το 16,5% (από 23%), η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία 9% (από μηδέν, δεν υπήρχε το 2011), οι Φιλελεύθεροι 6,5% (από 5,5%) και η Αριστερά 3,5% (από 3%).
Εάν οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιωθούν, το αποτέλεσμα θα είναι περισσότερο νίκη για τον Κρέτσμαν, παρά ήττα για τη Μέρκελ. Κι αυτό διότι στο ομοσπονδιακό συμβούλιο -εκεί που συμμετέχουν τα κρατίδια ανάλογα με τον πληθυσμό τους- αφενός δεν θα αλλάξει τίποτε σε σχέση με τον σημερινό συσχετισμό δύναμης, αφετέρου η Μέρκελ θα διατηρήσει έναν αντισυμβατικό σύμμαχο, ο οποίος στα περισσότερα θεμελιώδη ζητήματα στηρίζει την πολιτική της καγκελαρίου. Να σημειωθεί ότι οι νυν συνέταιροι του Κρέτσμαν στην τοπική κυβέρνηση, οι Σοσιαλδημοκράτες, συγκυβερνούν με τους Χριστιανοδημοκράτες στο Βερολίνο.
Ρηνανία - Παλατινάτο: Το στοίχημα της Κλέκνερ
Στο κρατίδιο που ξεκίνησε την πολιτική καριέρα του ο Χέλμουτ Κολ, τα τελευταία 25 χρόνια κυβερνούν οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD). Από το 2013 πρωθυπουργός είναι η Μαλού Ντάιερ, που συγκυβερνά με τους Πράσινους και που διαδέχθηκε εν μέσω κοινοβουλευτικής θητείας τον "αιώνιο" τοπικό πρωθυπουργό Κουρτ Μπεκ. Σημειώνεται ότι στις εκλογές του 2011 το SPD είχε κερδίσει οριακά τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU), με μισή μονάδα διαφορά, και όλα δείχνουν ότι την άλλη Κυριακή η εικόνα θα ανατραπεί, καθώς το κόμμα της Μέρκελ προηγείται στις δημοσκοπήσεις με 36% έναντι 32% των Σοσιαλδημοκρατών. Αυτοί που καρδιοχτυπούν στη Ρηνανία - Παλατινάτο, φοβούμενοι εκλογική πανωλεθρία, είναι οι Πράσινοι, που είχαν σκαρφαλώσει το 2011 πάνω από το 15% και τώρα οι δημοσκοπήσεις τούς δίνουν με το ζόρι 8%. Άλλα κόμματα (Αριστερά, Φιλελεύθεροι) δεν εκπροσωπούνται σήμερα στο κοινοβούλιο του Μάιντς, καθώς δεν είχαν καταφέρει να πιάσουν το όριο του 5%, κατά τα φαινόμενα, όμως, στην επόμενη Βουλή θα μπουν με μεγάλη άνεση οι ακροδεξιοί της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (9% τους δίνουν οι δημοσκοπήσεις) και οριακά οι Φιλελεύθεροι (5,5%).
Αυτό που "παίζεται" στις εκλογές της Ρηνανίας- Παλατινάτου είναι η διαδοχή της Άνγκελα Μέρκελ, εάν και όταν αποφασίσει να αποχωρήσει από την ηγεσία του κόμματός της και την καγκελαρία. Κι αυτό διότι φαβορί για τη διαδοχή της -αυτή την περίοδο, τουλάχιστον- είναι η υποψήφια της CDU Γιούλια Κλέκνερ, όμως για να παραμείνει με αξιώσεις στο παιχνίδι θα πρέπει όχι μόνο να κερδίσει τις εκλογές, αλλά να γίνει και πρωθυπουργός. Οι πιθανότητες είναι υπέρ της, καθώς εάν πράγματι οι Χριστιανοδημοκράτες αναδειχθούν πρώτο κόμμα, δεν θα δυσκολευτούν ιδιαίτερα να σχηματίσουν κυβέρνηση με τους Πράσινους, ένα μεγάλο μέρος των οποίων φλερτάρει με την ιδέα του κυβερνητικού... πασπαρτού.
Σαξονία - Άνχαλτ: Το στοίχημα της Ακροδεξιάς
Υπό κανονικές συνθήκες οι εκλογές στη Σαξονία - Άνχαλτ, ένα σχετικά μικρό ανατολικογερμανικό κρατίδιο, θα είχαν ενδιαφέρον, καθώς θα μπορούσε εδώ να επαναληφθεί το επιτυχημένο πείραμα του κοκκινο-κόκκινου συνασπισμού της Θουριγγίας, όπου κυβερνά από το 2014 ο Αριστερός Μπόντο Ράμελο μαζί με τους Σοσιαλδημοκράτες. Όμως οι συνθήκες, από τότε που το προσφυγικό ζήτημα κυριαρχεί στη γερμανική πολιτική ατζέντα, δεν είναι κανονικές και τα τρία μεγάλα κόμματα στη Βουλή του Μαγδεμβούργου (CDU, Αριστερά, SPD) χάνουν ψηφοφόρους προς την ξενόφοβη Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), που είναι πολύ πιο ισχυρή στην πρώην ανατολική Γερμανία. Εάν πιστέψει, λοιπόν, κανείς τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, πρώτο κόμμα την άλλη Κυριακή θα παραμείνει η CDU (με 30% από 32,5% το 2011), δεύτερο η Αριστερά (με 20% από 23,7%) και τρίτο το SPD (με 17% από 21,5%). Μεγάλος νικητής θα αναδειχθεί η ακροδεξιά AfD, που έχει εκτιναχθεί στο 17% στις δημοσκοπήσεις, ενώ οριακά μπορεί να μπουν στην τοπική Βουλή οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι. Σε μια τέτοια περίπτωση, η κυβέρνηση θα παραμείνει ως έχει, με πρωθυπουργό Χριστιανοδημοκράτη και μικρό εταίρο τούς Σοσιαλδημοκράτες.
