Του Μιχάλη Τρίκκα
Αν ο δήμιος φοράει μαύρα και έχει το πρόσωπο καλυμμένο από κουκούλα, τότε ανήκει στο Ισλαμικό Κράτος. Από την άλλη, αν είναι ντυμένος στα λευκά, τότε μάλλον είναι κρατικός λειτουργός ενός από τους πιστότερους συμμάχους της Δύσης στη Μέση Ανατολή, μιας χώρας που μέχρι πρόσφατα, μάλιστα, κατείχε θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η παγκόσμια πρωταθλήτρια των αποκεφαλισμών Σαουδική Αραβία προχώρησε την προηγούμενη εβδομάδα σε μια μαζική εκτέλεση που θα ζήλευαν ακόμη και οι πιο αιμοσταγείς τζιχαντιστές του ISIS. Ένα από τα 47 κεφάλια που έπεσαν ανήκε στον Νιμρ αλ Νιμρ. Ο 56χρονος ιμάμης ήταν ένα από τα πιο προβεβλημένα στελέχη τής εξαιρετικά σύντομης εκδοχής της "αραβικής άνοιξης" στην αραβική χερσόνησο και ένας από τους βασικούς υπερασπιστές των δικαιωμάτων τής σιιτικής μειονότητας. Όταν δήλωσε ότι η δυναστεία των Σαούντ θα έχανε τη νομιμοποίησή της αν συνέχιζε την καταπίεση, το Ριάντ είδε έναν "ιρανικό δάκτυλο" που δεν μπορούσε να συγχωρεθεί.
Εκτελώντας μάλιστα τον αντικαθεστωτικό κληρικό, μαζί με δεκάδες υπόπτους για συμμετοχή σε τοπικό παρακλάδι της Αλ Κάιντα, η σαουδαραβική μοναρχία θέλησε να στείλει το μήνυμα ότι οποίος την αμφισβητεί δεν μπορεί παρά να είναι "τρομοκράτης". Ο στόχος του εκφοβισμού δεν ήταν άλλος από τη σιιτική μειονότητα της χώρας, μιας ομάδας που έχει την τύχη ή την ατυχία να κατοικεί σε μια ιδιαίτερα πλούσια σε πετρελαϊκά κοιτάσματα ανατολική επαρχία.
Και φυσικά η ειρωνεία είναι προφανής: Την ίδια στιγμή που η Σαουδική Αραβία χρηματοδοτεί και οπλίζει τις πιο ακραίες εκφάνσεις του τζιχαντισμού στο εξωτερικό, επιχειρεί να δείξει με κάθε τρόπο ότι δεν θα ανεχτεί τη διάδοσή τους στο εσωτερικό.
Κατά τα άλλα, η βάρβαρη αυτή ενέργεια είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας προσεκτικά σχεδιασμένης πρόκλησης. Μιας παγίδας την οποία τελικά το Ιράν δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να αποφύγει, επιτρέποντας την επίθεση στη διπλωματική αντιπροσωπεία της Σαουδικής Αραβίας στην Τεχεράνη. Ήταν μια ενέργεια που το Ριάντ εκμεταλλεύτηκε για να διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με τον άσπονδο εχθρό του, κλιμακώνοντας ακόμη περισσότερο μια διαμάχη που σήμερα απλώνεται σε κάθε μήκος και πλάτος του αραβικού και μουσουλμανικού κόσμου.
Ακολουθώντας το παράδειγμα της Τουρκίας, που με την κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού πάνω από τη Συρία προσπάθησε να τινάξει στον αέρα τις προσπάθειες συντονισμού Δύσης και Ρωσίας για την αντιμετώπιση της τζιχαντιστικής απειλής, οι Σαουδάραβες στράφηκαν, αυτή τη φορά, κατά του Ιράν, επιχειρώντας και αυτοί να αποτρέψουν έναν ενδεχόμενο συμβιβασμό για τη συριακή κρίση.
Την ίδια μέρα, άλλωστε, που οι Σαουδάραβες προχωρούσαν στην εκτέλεση που έμελε να βάλει φωτιά στον σιιτικό κόσμο, το Ριάντ ανακοίνωνε και τον τερματισμό της εκεχειρίας στην Υεμένη. Η στρατιωτική επέμβαση της Σαουδικής Αραβίας στη γειτονική της χώρα έχει στόχο να αποτρέψει την εγκαθίδρυση ακόμη ενός σιιτικού καθεστώτος -εκείνου των ανταρτών Χούτι- στο μαλακό υπογάστριό της. Και φυσικά στα αξιοσημειώτα της επέμβασης περιλαμβάνεται, εκτός από τις εκατόμβες θυμάτων μεταξύ των αμάχων, και η δυναμική επανεμφάνιση του τοπικού παρακλαδιού της Αλ Κάιντα που οι Χούτι είχαν σχεδόν εξαφανίσει.
Με την κλιμάκωση της αντιπαράθεσής του με το Ιράν, ο Οίκος των Σαούντ προσπαθεί να λύσει και ένα άλλο, ιδιαίτερα πιεστικό πρόβλημα, το οποίο ενδεχομένως θα αποδειχτεί καθοριστικό για την επιβίωσή του. Η άρνηση της Ουάσιγκτον να αποδεχτεί τη μείωση της παραγωγής πετρελαίου προκειμένου να πλήξει τις οικονομίες της Ρωσίας, του Ιράν και της Βενεζουέλας είχε σαν "παράπλευρη απώλεια" και την οικονομία της Σαουδικής Αραβίας.
Το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού άγγιζε στα τέλη του 2015 τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια και η τάση παραμένει ανοδική και για τη φετινή χρονιά. Σε μια απελπισμένη προσπάθεια να αυξήσει τα κρατικά έσοδα, το καθεστώς αύξησε σημαντικά την τιμή της βενζίνης και πετσόκοψε κάθε κοινωνικό επίδομα. Ακόμη και η υπερφιλελεύθερη "Financial Times" χαρακτήρισε τον νέο προϋπολογισμό ως δείγμα "ριζοσπαστικής λιτότητας". Και υπό αυτή την έννοια, η δραματική αύξηση των αποκεφαλισμών κατά την περσινή χρονιά στέλνει μάλλον το μήνυμα ότι οι περικοπές στα εισοδήματα αποτελούν μάλλον το μικρότερο κακό.
Το βασίλειο του τρόμου
Ο Παλαιστίνιος ποιητής Ασράντ Φαγιάντ αποτελεί έναν από τους εκατοντάδες μελλοθάνατους πολιτικούς κρατούμενους στη Σαουδική Αραβία. Καταδικάστηκε σε θάνατο για "πρόκληση σε αθεΐα" εξαιτίας μιας ποιητικής συλλογής που εξέδωσε το 2007. Οργανώσεις για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποστηρίζουν ότι ο πραγματικός λόγος για την καταδίκη του ήταν ένα βίντεο που ανέβασε στο λΙντερνετ το οποίο παρουσιάζει το δημόσιο μαστίγωμα ενός κρατούμενου από την θρησκευτική αστυνομία.
Η Σαουδική Αραβία δεν προσπαθεί πια να τηρήσει ούτε τα προσχήματα. Μέσα στην περσινή μόνο χρονιά 153 άνθρωποι αποκεφαλίστηκαν ή σταυρώθηκαν και τα πτώματά τους αφέθηκαν να σαπίζουν σε δημόσια θέα. Τις τελευταίες δεκαετίες περισσότερα από 2.200 άνθρωποι έχουν ακολουθήσει την ίδια μοίρα. Πρόκειται κυρίως για μετανάστες εργάτες από τη Νότια Ασία. Τους ίδιους δηλαδή που κατασκεύασαν τα παλάτια, τα ξενοδοχεία και τα πολυτελή εμπορικά κέντρα της δυναστείας των Σαούντ.
Η γενικευμένη αυτή βαρβαρότητα δεν εμπόδισε πάντως το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που επιβάλλει συχνά - πυκνά εμπάργκο με αφορμή κάθε φορά παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να εγκρίνει τον περασμένο Νοέμβριο συμβόλαιο ύψους 1,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον εξοπλισμό του σαουδαραβικού στρατού. Πολλά από τα νέα όπλα χρησιμοποιήθηκαν και χρησιμοποιούνται στην Υεμένη, όπου τουλάχιστον 5.700 άτομα -στην πλειονότητά τους άμαχοι- έχουν σκοτωθεί στη διάρκεια της συνεχιζόμενης στρατιωτικής επέμβασης του Ριάντ.
Ο ίδιος ο πρόεδρος Ομπάμα επισκέφθηκε άλλωστε πέρσι τη χώρα για να παραστεί στην τελετή ενθρόνισης του νέου μονάρχη Σαλμάν. Την επίσκεψη συνόδεψαν οι απαραίτητες υποσχέσεις για μεταρρυθμίσεις με στόχο τον εκδημοκρατισμό. Μεταρρυθμίσεις όπως η συμμετοχή των γυναικών στις εκλογές. Μια συμμετοχή που δεν θα είναι και τόσο εύκολη, αφού στις νέες ψηφοφόρους δεν επιτρέπεται ακόμη να οδηγήσουν.
