Από τα χρόνια που ξεκινούσε τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία σαν πολεμικός ανταποκριτής στο Βιετνάμ, ο Τζον Πίλτζερ δεν έπαψε ποτέ να αποτελεί μέσα από τα άρθρα, βιβλία και ντοκιμαντέρ του έναν από τους αιχμηρούς σχολιαστές της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Η ταινία του "Πόλεμος κατά της Δημοκρατίας" (2007) εξέταζε μάλιστα τις αμερικανικές επεμβάσεις στη Χιλή, τη Βενεζουέλα και τη Βολιβία. Ο Πίλζερ επιμένει ότι η Βενεζουέλα απειλείται σήμερα από ακόμη μια προσπάθεια αποσταθεροποίησης που προέρχεται από τον αμερικανικό Βορρά. Η συνέντευξη παραχωρήθηκε στον Μάικλ Αλμπερτ, συνδιρυτή του αριστερού ιστότοπου ZNet για λογαριασμό του νοτιοαμερικανικού ειδησεογραφικού δικτύου Telesur.
* Γιατί να επιθυμούν οι ΗΠΑ την ανατροπή της κυβέρνησης της Βενεζουέλας;
Οι αρχές και η δυναμική της περίπτωσης είναι αρκετά εύκολο να εξηγηθoύν. Η Ουάσιγκτον θέλει να ξεφορτωθεί την κυβέρνηση της Βενεζουέλας επειδή είναι ανεξάρτητη από τους αμερικανικούς σχεδιασμούς για την περιοχή και επειδή η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα εντοπισμένα πετρελαϊκά, κοιτάσματα στον πλανήτη, χρησιμοποιώντας τα έσοδα από την εκμετάλλευσή τους για να βελτιώσει τις ζωές των απλών ανθρώπων.
Η Βενεζουέλα παραμένει πηγή έμπνευσης για κοινωνική αλλαγή σε μια ήπειρο που στην ιστορία της έχει υποφέρει από τις ΗΠΑ. Μια έκθεση της Oxfam είχε κάποτε περιγράψει την επανάσταση των Σαντινίστας στη Νικαράγουα ως την "απειλή ενός καλού παραδείγματος". Το ίδιο ισχύει και για τη Βενεζουέλα μετά την πρώτη εκλογή του Ούγκο Τσάβες. Η "απειλή" της Βενεζουέλας είναι, φυσικά, μεγαλύτερη, καθώς δεν πρόκειται για μια μικρή και αδύναμη χώρα. Είναι πλούσια και ασκεί σημαντική επιρροή στην περιοχή. Η αξιοσημείωτη αλλαγή της μοίρας εκατομμυρίων ανθρώπων στη Λατινική Αμερική βρίσκεται στην καρδιά της εχθρότητας των ΗΠΑ.
Η Ουάσιγκτον αντιτίθεται στην κοινωνική πρόοδο στην ήπειρο εδώ και δεκαετίες. Δεν έχει σημασία αν στον Λευκό Οίκο βρισκόταν ο Μπάρακ Ομπάμα ή ο Τέντι Ρούζβελτ: οι ΗΠΑ δεν πρόκειται ποτέ να ανεχθούν χώρες με κυβερνήσεις και κουλτούρες που βάζουν τις ανάγκες του λαού τους πάνω απ' όλα και αρνούνται να υποκύψουν στις αμερικανικές απαιτήσεις ή πιέσεις. Ακόμη και μια ρεφορμιστική σοσιαλδημοκρατία με καπιταλιστική βάση, όπως η Βενεζουέλα, δεν συγχωρείται από τους κυρίαρχους του κόσμου.
Αυτό που δεν συγχωρούν είναι η πολιτική ανεξαρτησία της χώρας. Η "επιβίωση" της Βενεζουέλας των Τσαβίστας αποτελεί απόδειξη για την υποστήριξη των απλών ανθρώπων για την εκλεγμένη κυβέρνησή τους. Η αδυναμία της Βενεζουέλας είναι το γεγονός ότι η πολιτική "αντιπολίτευση" εκπροσωπεί ισχυρά συμφέροντα που μπόρεσαν να διατηρήσουν σημαντική οικονομική ισχύ. Μόνο όταν η ισχύς αυτή εξαλειφθεί, θα κατορθώσει η Βενεζουέλα να αποτινάξει τη συνεχή απειλή των συχνά εγκληματικών σχεδίων αποσταθεροποίησης που προέρχονται από το εξωτερικό. Καμία κοινωνία δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζει μια τέτοια κατάσταση χρόνο με τον χρόνο.
* Ποιες μεθόδους έχει ήδη χρησιμοποιήσει η Ουάσιγκτον και ποιες ακόμη θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να εκτροχιάσει την μπολιβαριανή επανάσταση;
Υπάρχει φυσικά η συνηθισμένη σπορά κουίσλινγκ και κατασκόπων. Όμως ο βασικός εχθρός παραμένουν τα ΜΜΕ. Ίσως να θυμόσαστε τον πλοίαρχο που συμμετείχε στο πραξικόπημα κατά του Τσάβες το 2002 να καυχιέται στο διάστημα της σύντομης παραμονής του στην εξουσία: "Το μυστικό μας όπλο ήταν τα ΜΜΕ".
Τα μέσα της χώρας, και ιδίως η τηλεόραση, έπαιξαν ενεργό ρόλο στο πραξικόπημα, μεταδίδοντας ψέματα όπως ότι υποστηρικτές της κυβέρνησης πυροβολούσαν κατά διαδηλωτών από μια γέφυρα. Ψεύτικες εικόνες και πρωτοσέλιδα έκαναν τον γύρο του κόσμου. Κάτι αντίστοιχο συνέβη στο Καράκας πέρσι, όταν βίαιες ομάδες της Δεξιάς παρουσιάστηκαν σαν "ειρηνικοί διαδηλωτές" και θύματα "καταστολής".
Όλα αυτά ήταν αναμφισβήτητα η αρχή μιας "χρωματιστής επανάστασης" υποστηριζόμενης από την Ουάσιγκτον. Μιας "επανάστασης" με τρομακτικές ομοιότητες με το πετυχημένο πραξικόπημα που διοργάνωσαν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία. Όπως και στο Κίεβο, οι "ειρηνικοί διαδηλωτές" έβαλαν φωτιά σε κρατικά κτήρια, χρησιμοποίησαν ελεύθερους σκοπευτές και αποθεώθηκαν από τους πολιτικούς και τα ΜΜΕ της Δύσης.
Στη Βενεζουέλα η στρατηγική είναι να σπρωχτεί η κυβέρνηση Μαντούρο στα δεξιά χάνοντας έτσι τη λαϊκή της βάση. Η παρουσίαση της κυβέρνησης ως δικτατορικής και ανίκανης είναι η πάγια τακτική των δυτικών ΜΜΕ. Μια ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αγγλίας εξέτασε 304 τηλεγραφήματα του BBC για τη Βενεζουέλα την τελευταία δεκαετία. Ανακάλυψαν ότι μόλις τρία από αυτά αναφέρονταν σε θετικές κυβερνητικές πολιτικές.
Για το BBC, δημοκρατικές πρωτοβουλίες, όπως μέτρα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προγράμματα για την παροχή τροφίμων, ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και με στόχο τη μείωση της φτώχειας απλώς δεν υπήρχαν. Η αποστολή Ρόμπινσον, το μεγαλύτερο πρόγραμμα για την εξάλειψη του αναλφαβητισμού στην Ιστορία έτυχε μόνο μιας μικρής αναφοράς. Φυσικά τίποτε από όλα αυτά δεν είναι καινούργιο. Κοιτάξτε τον τρόπο με τον οποίο παρουσιαζόταν η Κούβα όλα τα τελευταία χρόνια.
* Γιατί τώρα θα ήταν η κατάλληλη στιγμή για ένα πραξικόπημα; Αν το βασικό πρόβλημα είναι ένα παράδειγμα που θα μπορούσε να διαδοθεί, η ανάδυση ενός θετικού ακροατηρίου για το παράδειγμα αυτό στην Ευρώπη προσθέτει κάτι στην αμερικανική αντίδραση;
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η Ουάσιγκτον διευθύνεται από πραγματικούς εξτρεμιστές. Και αυτό ίσχυε ακόμη και πριν από την 11η Σεπτεμβρίου. Η αμερικανική κυριαρχία είναι ο ξεκάθαρος σκοπός τους και, όπως αποδεικνύουν και οι εξελίξεις στην Ουκρανία, είναι διατεθειμένοι να ρισκάρουν ακόμη και πυρηνικό πόλεμο με τη Ρωσία. Οι άνθρωποι αυτοί θα έπρεπε να αποτελούν τον κοινό εχθρό όλων των λογικών ανθρώπων. Στη Βενεζουέλα, θέλουν ένα πραξικόπημα για να ανατρέψουν μερικές από τις πιο σημαντικές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις στον κόσμο, μαζί με εκείνες που έγιναν στη Βολιβία και στον Ισημερινό. Ήδη συνέτριψαν τις ελπίδες των απλών ανθρώπων στην Ονδούρα. Η σημερινή συνωμοσία από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία να ρίξουν τις τιμές του πετρελαίου αποσκοπεί σε κάτι πιο θεαματικό στη Βενεζουέλα και τη Ρωσία.
* Ποια πιστεύετε ότι είναι η καλύτερη προσέγγιση για να ανατρέψει η Βενεζουέλα τους σχεδιασμούς αυτούς;
Ο λαός της Βενεζουέλας και η κυβέρνησή του πρέπει να πουν στον κόσμο την αλήθεια για τις επιθέσεις που δέχεται η χώρα. Υπάρχει αναταραχή σε ολόκληρο τον κόσμο και πολλοί άνθρωποι ακούνε. Δεν θέλουν διαρκή αστάθεια, διαρκή φτώχεια, διαρκή πόλεμο, διαρκή κυριαρχία των λίγων. Και αναγνωρίζουν τον βασικό εχθρό. Οι διεθνείς σφυγμομετρήσεις δείχνουν ότι οι ΗΠΑ και οι συνεχείς εκστρατείες τρόμου και αποσταθεροποίησης θεωρούνται ως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την πλειοψηφία.
* Ποια νομίζετε ότι είναι η ευθύνη της Αριστεράς έξω από τη Βενεζουέλα και ιδίως στις ΗΠΑ;
Αυτό προκαλεί μια άλλη ερώτηση: "Ποιοι είναι οι 'αριστεροί"; Είναι τα εκατομμύρια των φιλελεύθερων Βορειοαμερικανών που σαγηνεύτηκαν από την άνοδο του Ομπάμα και σίγησαν από την ποινικοποίηση της ελευθερίας πληροφόρησης και της αντίθετης γνώμης; Είναι όσοι πιστεύουν ότι τους λένε η "New York Times", η "Washington Post", η "Guardian" και το BBC;
Είναι ένα σημαντικό ερώτημα. Η έννοια "αριστερός" ποτέ δεν ήταν τόσο συγκεχυμένη. Η δική μου άποψη είναι ότι οι άνθρωποι που αγωνίζονται εναντίον των δυνάμεων που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική κατανοούν την πραγματική σημασία του όρου και αναγνωρίζουν τον κοινό εχθρό. Αν συμμεριζόμαστε τις αρχές τους και ένα μέρος του κουράγιου τους, θα πρέπει να αναλάβουμε άμεση δράση και στις δικές μας χώρες, αρχίζοντας, πιστεύω, από τους προπαγανδιστές των ΜΜΕ. Ναι, είναι ευθύνη μας και ποτέ δεν ήταν τόσο επείγουσα.
