Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Το τι έβγαλαν οι επαφές του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και του υπουργού του, των Οικονομικών, Γιάνη Βαρουφάκη στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες μένει να φανεί το νωρίτερο στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 12 Φεβρουαρίου.
Κανείς από τους συνομιλητές τους δεν βιάστηκε να σταθεί στο πλάι τους, αλλά και κανείς δεν βγήκε ανοιχτά απέναντι, ούτε καν ο «σκληρός» Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος υπογράμμισε ότι είναι «ηθικό μας καθήκον» να καταλάβουμε ο ένας τον άλλο -να βρεθεί μια λύση για το ελληνικό ζήτημα εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου δηλαδή.
Μέσα σ' αυτό το ταραγμένο, πλην όμως διερευνητικό κλίμα, αυτή που ανέβασε ψηλά τον πήχη των διαπραγματεύσεων για όλες τις πλευρές, ήταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με την αναπάντεχη απόφασή της να πάψει να δέχεται ως ενέχυρα τα ομόλογα των ελληνικών τραπεζών από την 11η Φεβρουαρίου. Το μήνυμα που έστειλε είναι «βρείτε τα» το ταχύτερο δυνατόν, μην ροκανίζετε τον χρόνο.
Κι αυτή ακριβώς η κίνηση της ΕΚΤ πρωταγωνιστεί από τη νύχτα της Τετάρτης στα σχόλια και τις αναλύσεις του διεθνούς Τύπου, αλλά και στις δηλώσεις των Ευρωπαίων πολιτικών, που την αντιμετωπίζουν ακριβώς ως πίεση για ταχύτατη έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα.
Ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, για παράδειγμα, υποστήριξε χθες ότι η απόφαση της ΕΚΤ «ουσιαστικά ωθεί τις κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης». Ο Ολάντ δεν κρύβει ότι θέλει να παίξει ρόλο μεσολαβητή μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου, όπως φάνηκε και από τη δήλωσή του ότι «ο ρόλος της Γαλλίας είναι να συμβάλει στο να βρεθεί λύση με σεβασμό στην ψήφο των Ελλήνων αλλά επίσης και με σεβασμό στους κανόνες της Ε.Ε. και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα στο παρελθόν».
Αλλά και ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντζι κινήθηκε στο ίδιο μήκος κύματος, αναφορικά με την απόφαση της ΕΚΤ: «Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι νόμιμη και έγινε την κατάλληλη στιγμή, γιατί φέρνει τα ενδιαφερόμενα μέρη μαζί γύρω από ένα τραπέζι» ανέφερε σε ανακοίνωση του ο Ρέντζι.
Ο αρμόδιος επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Πιερ Μοσκοβισί, επανέλαβε για μια ακόμη φορά ότι όλα τα κράτη μέλη «είναι έτοιμα να δουλέψουν με την Ελλάδα», αλλά τόνισε κι αυτός από την πλευρά του την ανάγκη να γίνουν σεβαστές οι δεσμεύσεις της προηγούμενης κυβέρνησης στο πλαίσιο του προγράμματος διάσωσης.
Κρούγκμαν: Η κίνηση Ντράγκι αφορούσε περισσότερο το Βερολίνο
Την εκτίμηση ότι η κίνηση της ΕΚΤ είχε στόχο να πιέσει όλες τις πλευρές - και να μη βάλει το πιστόλι μόνο στον κρόταφο της Ελλάδας- εξέφρασε και ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν σε χθεσινό του σχόλιο με τίτλο «Χορεύοντας με τον Ντράγκι».
Ο Κρούγκμαν υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ δεν ήθελε να δείξει ότι τραβάει την πρίζα βίαια και ξαφνικά από τις ελληνικές τράπεζες, ότι ο Ντράγκι «δεν είναι ούτε ανόητος ούτε ανάλγητος», πλην όμως έκανε μια κίνηση με... νόημα: «Ίσως είναι μια προσπάθεια να υποχρεωθεί η Ελλάδα να δεχτεί μια συμφωνία, αλλά κατά τη γνώμη μου, έχει στόχο περισσότερο τους Γερμανούς παρά τους Έλληνες. Από τη μια πλευρά, είναι η ΕΚΤ που παίρνει τις δύσκολες αποφάσεις, γεγονός που μπορεί να κρατήσει την Γερμανία λίγο πίσω για την ώρα. Από την άλλη είναι μια αφύπνιση: Αγαπητή κυρία Μέρκελ, απέχουμε ελάχιστα από την τραπεζική κατάρρευση της Ελλάδας και την έξοδο από το ευρώ -είστε σίγουρη ότι θέλετε να ακολουθήσετε αυτή την οδό;».
Πιο συγκρατημένος, αλλά στο ίδιο μήκος κύματος, βγήκε να ερμηνεύσει την απόφαση της ΕΚΤ και ο κεντρικός τραπεζίτης της Αυστρίας Έβαλντ Νοβότνι. Αυτή δεν πρέπει να ερμηνευτεί, είπε, ως «επιβολή ειδικών κυρώσεων στην Ελλάδα, αλλά ως εφαρμογή των κανονισμών της κεντρικής τράπεζας». Και πρόσθεσε ότι η ΕΚΤ μπορεί να κάνει και πάλι αποδεκτά τα ελληνικά κρατικά ομόλογα ως ενέχυρα για την παροχή ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες αν η ελληνική κυβέρνηση συμφωνήσει σε νέο πρόγραμμα διάσωσης με τους διεθνείς πιστωτές.
«Η εναλλακτική θα ήταν να εξαρτηθεί το βήμα αυτό από το αποτέλεσμα των μελλοντικών πολιτικών διαπραγματεύσεων, αλλά αυτό ακριβώς δεν ήθελε το Συμβούλιο της ΕΚΤ» τόνισε ο Νοβότνι.
Αλλά και ο Πέτερ Πρατ, από το διευθυντήριο της ΕΚΤ, σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα "Les Echos", είπε, αναφερόμενος στην απόφαση να σταματήσουν να γίνονται δεκτά ως ενέχυρα ελληνικά ομόλογα, πως η ΕΚΤ έχει διαφανείς κανόνες και πρέπει να τους εφαρμόσει. Ταυτόχρονα, σχολίασε πως «δεν είναι ικανοποιημένος» με τον σημερινό ρόλο της ΕΚΤ στην τρόικα που επιβλέπει την Ελλάδα.
Άπαντες, πάντως, κεντρικοί τραπεζίτες, πολιτικοί και αναλυτές, όπως οι άνθρωποι της JP Morgan, υπογραμμίζουν ότι δεν έχουν κλείσει οι στρόφιγγες για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, καθώς η ΕΚΤ έδωσε παράταση λειτουργίας στον έκτακτο μηχανισμό χρηματοδότησης της Τράπεζας της Ελλάδος (ELA), που μπορεί να ρίξει έως και 60 δισεκατομμύρια ευρώ ζεστό χρήμα στην τραπεζική αγορά, σύμφωνα με υπολογισμούς του γερμανικού Τύπου.
Βάιντμαν: Αμοιβαιότητα κινδύνου έναντι εκχώρησης κυριαρχίας
Αυτή η... γενναιοδωρία δεν αρέσει καθόλου στον «σκληρότερο» των μελών του διευθυντηρίου της ΕΚΤ, τον διοικητή της Bundesbank Γενς Βάιντμαν, που έσπευσε να δηλώσει στην εφημερίδα του γερμανικού χρηματιστηρίου ότι «η ρευστότητα του ELA θα πρέπει να δίνεται μόνο βραχυπρόθεσμα και μόνο σε φερέγγυες τράπεζες». Ο Βάιντμαν θέλει να εφαρμόζονται «αυστηρά κριτήρια» για τον ELA, κι «εάν από αυτό υπάρξουν επιπτώσεις στην χρηματοοικονομική σταθερότητα, τότε θα πρέπει οι πολιτικοί να ανταποκριθούν στις ευθύνες τους».
Μάλιστα, ο Βάιντμαν έκανε ειδική αναφορά στην Ελλάδα και στην άρνηση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ να συνεργαστεί με την τρόικα, υποστηρίζοντας ότι αυτό «δείχνει τη δυσκολία που υπάρχει στην αποδοχή ευρωπαϊκής επιρροής στην εθνική πολιτική». Κι επανέλαβε ότι δεν θα πρέπει να διευρυνθεί η αμοιβαιότητα κινδύνου χωρίς να παραχωρηθεί κυριαρχία στον προϋπολογισμό.
