Της Κακης Μπαλη
Το πιο πολυσυζητημένο στιγμιότυπο του συνεδρίου του γερμανικού Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) που τελείωσε την Τετάρτη στην Κολωνία ήταν η στιγμιαία αδυναμία που ένιωσε η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, την ώρα που ετοιμαζόταν να δώσει μία ακόμη συνέντευξη στην τηλεόραση. Της έπεσε το ζάχαρο ή την έπιασε υπνηλία από τη βαρεμάρα; Μετά από ελάχιστα λεπτά, η Μέρκελ ήταν πάλι όπως πάντα, ενώ και η ατέλειωτη σειρά από συνεντεύξεις που έδωσε στη συνέχεια προκάλεσε στους ακροατές βαθιά χασμουρητά.
Ησυχία, τάξη και ασφάλεια, ήταν το κλίμα που απέπνεε αυτό το συνέδριο, μάλλον το λιγότερο συγκρουσιακό στην ιστορία της γερμανικής Χριστιανοδημοκρατίας. Η Μέρκελ είναι αναμφισβήτητη, καβάλα στ' άλογο, τόσο εντός του κόμματός της, όπως δείχνει άλλωστε και το αστρονομικό 97% με το οποίο επανεξελέγη πρόεδρος, όσο και εντός της γερμανικής κοινωνίας, όπως δείχνουν τα πρωτοφανή ποσοστά δημοτικότητάς της. Αν και έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην ξαναβάλει υποψηφιότητα για την καγκελαρία το 2017, που θα είναι πλέον 64 χρονών, δελφίνος δεν εμφανίστηκε σ' αυτό το συνέδριο. Άλλωστε όσοι φερέλπιδες το έκαναν τα προηγούμενα χρόνια έσπασαν τα μούτρα τους και οι περισσότεροι είναι πλέον εκτός πολιτικής. Μόνο δυο-τρεις γυναίκες τόλμησαν να κάνουν περίπου αρχηγική εμφάνιση, π.χ. η υπουργός Άμυνας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ή η ανερχόμενη εκ των αντιπροέδρων του κόμματος Γιούλια Γκλέκνερ, αλλά χωρίς να διανοηθούν να απειλήσουν την παντοκρατορία της «μαμάς» Μέρκελ.
Ο εχθρός είναι η Αριστερά
Μόνο σε ένα θέμα ανέβασε τους τόνους η καγκελάριος στο διήμερο συνέδριο της εξαντλητικής αρμονίας. Στην επίθεσή της ενάντια στο κόμμα της Αριστεράς και την, κατά τη γνώμη της, εγκληματική κουζουλάδα που έκαναν οι κυβερνητικοί εταίροι της, οι Σοσιαλδημοκράτες, να συμμαχήσουν με την Αριστερά στη Θουριγγία και να εκλέξουν τον Μπόντο Ράμελο πρώτο αριστερό πρωθυπουργό στην ιστορία της χώρας. «Πόσο πιο μικρό θέλει να γίνει το περήφανο αριστερό λαϊκό κόμμα του SPD;» αναρωτήθηκε μεγαλοφώνως η Μέρκελ. Και κάλεσε τους συνέδρους να μην ξεγράφουν οριστικά τους Φιλελεύθερους -ούτε 2% δεν παίρνουν το τελευταίο διάστημα στις δημοσκοπήσεις-, διότι αυτοί είναι οι «φυσικοί» σύμμαχοι της Χριστιανοδημοκρατίας. Εμμέσως, δε, εξέφρασε και την απογοήτευσή της που δεν ευοδώθηκαν πέρυσι οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με τους Πράσινους. Παρά τη σαφέστατη απουσία διάθεσης πολιτικής αλλαγής στη Γερμανία, αυτή την περίοδο, η τεχνικός της εξουσίας Μέρκελ προσπαθεί από τώρα να τορπιλίσει κάθε απόπειρα μεταφοράς του «πειράματος» της Θουριγγίας στην κεντρική πολιτική σκηνή, ρίχνοντας γέφυρες στους Πράσινους, που συμμετέχουν στην τοπική κυβέρνηση Ράμελο.
Το φάντασμα της εκ δεξιών αντιπολίτευσης
Το πιο ενδιαφέρον στο συνέδριο της CDU ήταν η απουσία σχεδόν κάθε αναφοράς στη νέα εκ δεξιών αντιπολίτευση που σχηματίζεται στη Γερμανία, είτε με τη μορφή του ευρωσκεπτικιστικού και ξενοφοβικού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) είτε με τη μορφή αυτού του νέου ξενοφοβικού κινήματος που ξεκίνησε στη Δρέσδη και εξαπλώνεται από Δευτέρα σε Δευτέρα, με το υποκριτικό όνομα Pegida - ή ελληνιστί «Πατριώτες Ευρωπαίοι ενάντια στην ισλαμοποίηση της Δύσης».
Η Μέρκελ και η συντριπτική πλειοψηφία των στελεχών της που πήραν το λόγο στο συνέδριο απέφυγαν επιδεικτικά να προφέρουν και το όνομα της AfD, δείχνοντας ξεκάθαρα τη στρατηγική τους στην αντιμετώπιση του νέου κόμματος, που πιάνει σταθερά ένα 7% στις παγγερμανικές δημοσκοπήσεις, ενώ έπιασε και διψήφιο ποσοστό στις τοπικές εκλογές του φθινοπώρου στα ανατολικά ομόσπονδα κρατίδια. Η συνταγή είναι «δεν μιλάμε γι' αυτούς, ούτε μ' αυτούς», ελπίζοντας ότι θα εξαφανιστούν ως διά μαγείας. Κι όσοι απειθαρχούν σ' αυτή την αποσιώπηση, τιμωρούνται, όπως, για παράδειγμα, ο επικεφαλής της CDU στη Θουριγγία, που θέλησε να συμμαχήσει με την AfD για να φρενάρει την εκλογή Ράμελο, και στο συνέδριο δεν κατάφερε να εκλεγεί στα όργανα.
Ψαρεύοντας σε θολά νερά
Κι όμως, η νέα Δεξιά -λαϊκιστική και ξενοφοβική όσο δεν πάει- μπορεί σύντονα να εξελιχθεί στη μόνη σοβαρή απειλή στην παντοκρατορία της Μέρκελ, η οποία έχει βάσιμα κατηγορηθεί από ένα μέρος του συντηρητικού ακροατηρίου ότι μετακίνησε τη Χριστιανοδημοκρατία εντελώς στο κέντρο, υιοθετώντας σχεδόν το σύνολο της πολιτικής του σοσιαλδημοκράτη προκατόχου της Γκέρχαρντ Σρέντερ. Γι' αυτό και κάποια στελέχη του κόμματός της καθώς και η ηγεσία του αδελφού Χριστιανοκοινωνικού Κόμματος (CSU) της Βαυαρίας κλείνουν το μάτι στους «φοβισμένους νοικοκυραίους», είτε ζητώντας την απαγόρευση της μπούρκας στη Γερμανία -κάτι που τελικά δεν πέρασε από το συνέδριο, αλλά παραπέμφθηκε για περαιτέρω συζήτηση σε κομματική επιτροπή- είτε με διατυπώσεις του τύπου «οι μετανάστες πρέπει να μιλούν και στο σπίτι τους γερμανικά», που διορθώθηκαν βιαστικά μετά από τη γενική κατακραυγή και τη γελοιοποίηση.
Καμία από τις δύο αυτές «πρωτοβουλίες» δεν ήταν τυχαία. Το αίτημα για απαγόρευση της μπούρκας, για παράδειγμα, αν και ακατανόητο σ' αυτή τη φάση -η πιθανότητα να συναντήσει κανείς σε γερμανικό δρόμο γυναίκα με μπούρκα είναι μηδαμινή, εκτός εάν πρόκειται για πλούσια τουρίστρια από τη Σαουδική Αραβία-, στέλνει το σήμα στο συντηρητικό ακροατήριο, ότι το κόμμα της Μέρκελ σκοπεύει στ' αλήθεια να κάνει κάτι ενάντια στους ισλαμιστές. Αλλά και η γελοιότητα του αιτήματος της CSU, να μη μιλάνε οι μετανάστες με τα παιδιά τους τη μητρική τους γλώσσα στο σπίτι, δεν ήταν παρά ένα κλείσιμο ματιού σε όλους αυτούς που θεωρούν ότι οι μετανάστες στη Γερμανία είναι ανεκτοί μόνο όταν είναι «πρώτης κατηγορίας».
Επιστήμονες, αθλητές, εστιάτορες, με πιο γερμανική συμπεριφορά κι από τους ίδιους τους Γερμανούς. Αλλιώς να γυρίσουν στον τόπο τους. Το κλίμα που προσπαθούν να περάσουν -οι νεοναζί, διάφορα τοπικά ακροδεξιά κόμματα, η AfD, το νέο κίνημα Pegida- είναι αφενός ότι οι ξένοι έρχονται για «κοινωνικό τουρισμό» στη Γερμανία, για να εισπράττουν επιδόματα τέκνων και ανεργίας, αφετέρου ότι τα στερούν όλα αυτά από τους Γερμανούς. Κι έρχονται και πολλοί πολιτικοί της CDU και της CSU να ενισχύσουν αυτό το κλίμα, λέγοντας ότι πρέπει να μοιραστούν «πιο δίκαια» στην Ευρώπη οι πρόσφυγες πολέμου, από τη Συρία, για παράδειγμα, λες και η Γερμανία είναι αυτή που επωμίζεται το βάρος τους.
Η εμπειρία, πάντως, έχει δείξει, ότι όποιος υιοθετεί τα συνθήματα της Ακροδεξιάς δεν την αποδυναμώνει. Αντιθέτως...
