Η χώρα που φιλοξενεί σε λιγότερο από μια εβδομάδα τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα, το Περού, παρακολουθεί ανίσχυρη μια τεράστια οικολογική καταστροφή να συντελείται στην επικράτειά της. Η επέλαση των παράνομων χρυσοθήρων στην περιοχή Μάντρε ντε Ντιός του Αμαζονίου, υπό την ανυπαρξία οποιουδήποτε μηχανισμού ελέγχου και τη διαφθορά των τοπικών αρχών, έχει μετατρέψει το φυσικό τοπίο σε δεξαμενή τοξικών αποβλήτων.
Εκεί όπου πριν από μερικά χρόνια βασίλευε το δάσος του Αμαζονίου με την εξαιρετική βιοποικιλότητά του, εμφανίζονται σήμερα ανοιχτές πληγές: στάσιμα νερά με υδράργυρο, αποψίλωση, πρόχειροι καταυλισμοί, πορνεία, έγκλημα, εξαθλίωση. Συνολικά, περίπου 500.000 στρέμματα δάσους του Αμαζονίου στα σύνορα με τη Βραζιλία έχουν αφανιστεί από τους χρυσοθήρες.
"Αυτό που συμβαίνει εδώ είναι ότι υπάρχει πάρα πολύς χρυσός. Και οι φτωχοί άνθρωποι έρχονται από παντού για να τον βρουν" τονίζει ο Ραούλ Ράμος, "ανθρακωρύχος" που εργάζεται στην περιοχή εδώ και περισσότερα από 10 χρόνια. Για τον Ρόναλντ Κορβέρα, διευθυντή του Ινστιτούτου Ερευνών του τροπικού δάσους του περουβιανού Αμαζονίου, η αποκατάσταση της περιοχής από τον οικολογικό εφιάλτη θα διαρκέσει "τουλάχιστον 40 χρόνια"...
Άγρια Δύση
Οι καταυλισμοί χιλιάδων παράνομων χρυσοθήρων στις όχθες των παραπόταμων του Αμαζονίου έχουν μετατραπεί σε άσυλα βίας και παρανομίας, όπου ανθούν η πορνεία και το έγκλημα και όπου ξένοι και δημοσιογράφοι δεν είναι ευπρόσδεκτοι.
Σε έναν από τους καταυλισμούς, τον Λα Πάμπα, τον μεγαλύτερο και πιο επικίνδυνο, οι βίαιες συμπλοκές για τον χρυσό ή τις γυναίκες είναι καθημερινό φαινόμενο. "Υπάρχουν νεκροί κάθε εβδομάδα, μερικές φορές τα πτώματα μένουν εγκαταλελειμμένα για μέρες. Οι άνθρωποι εξαφανίζονται. Τους σκοτώσουν και τους θάβουν" δηλώνει ένας παράνομος χρυσοθήρας στο Γαλλικό Πρακτορείο, ζητώντας να μην αποκαλυφθεί το όνομά του.
Ανίσχυρες -ή συνεργοί-, οι τοπικές αρχές παίζουν ρόλο Πόντιου Πιλάτου. Η αστυνομία επιλέγει να μην επεμβαίνει ή να ενδίδει στη δωροδοκία. "Σε μια πρόσφατη επέμβαση, έβαλαν στο τραπέζι 106 κιλά χρυσού για να φύγει από τη μέση η αστυνομία" είπε χαρακτηριστικά ο χρυσοθήρας.
Οι συνάδελφοί του εργάζονται νυχθημερόν βγάζοντας έως και 400 γραμμάρια χρυσού τον χρόνο. Το κέρδος για κάθε χρυσοθήρα φτάνει τα 25.000 δολάρια ανά κιλό μετάλλου. Στην περιοχή υπάρχουν αποθέματα χρυσού αξίας 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων, δηλαδή 15 φορές το εξωτερικό χρέος του Περού, σύμφωνα με μελέτη της περουβιανής εμπορικής σχολής ESAN. Οι παράνομοι χρυσοθήρες χρησιμοποιούν υδράργυρο για να εξάγουν τα ψήγματα χρυσού από τα πετρώματα. Σύμφωνα με την κυβέρνηση της Λίμα, 30-40 τόνοι υδραργύρου καταλήγουν κάθε χρόνο στα ποτάμια μολύνοντας το νερό και το υπέδαφος, με αποτέλεσμα το άκρως τοξικό μέταλο να περνά στην τροφική αλυσίδα.
Μόλυνση
Σύμφωνα με μελέτη του αμερικανικού Πανεπιστημίου του Στάνφορντ, οι πληθυσμοί των αυτοχθόνων εμφανίζουν έως και πενταπλάσια επίπεδα υδραργύρου στο αίμα τους από τα επιτρεπόμενα.
Παρά τη ρύπανση, η περιοχή διατηρεί τη δυναμική του τουρισμού και δέχεται 100.000 ξένους επισκέπτες κάθε χρόνο, που προσελκύονται από τις προστατευόμενες περιοχές του Αμαζονίου, όπως το πάρκο Ταμποπάτα. Οι επιστήμονες δεν έχουν πάψει να υπενθυμίζουν ότι τα δάση του Αμαζονίου απορροφούν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα απ' ό,τι απελευθερώνουν στην ατμόσφαιρα, περιορίζοντας την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Γι' αυτό το κρίσιμο για το μέλλον του πλανήτη ζήτημα, οι εκπρόσωποι της διεθνούς κοινότητας θα συναντηθούν από την 1η έως τις 12 Δεκεμβρίου στη Λίμα, στο πλαίσιο της 20ής ετήσιας Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα.
Στο Μάντρε ντε Ντιός, μετά τον πυρετό του καουτσούκ, του πολύτιμου ξύλου, ήρθε ο πυρετός του χρυσού: "Ο κόσμος ζει από αυτά που αποσπά από τη φύση", τονίζει ο Εντουάρντο Σαλχουάνα, στέλεχος της τοπικής ομοσπονδίας ανθρακωρύχων. Χωρίς αμφιβολία, με τη διάσκεψη για το Κλίμα "θα πουν ψέματα σε όλο τον κόσμο, γιατί εδώ τίποτα δεν έχει αλλάξει" συμπληρώνει ο ίδιος.
