Το θετικό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της περασμένης Κυριακής για την επιβολή ετήσιων "ποσοστώσεων" στην είσοδο μεταναστών στην Ελβετία άναψε φωτιές στην Ε.Ε., οι πολίτες της οποίας είναι εκείνοι που θίγονται περισσότερο. Πυροδότησε όμως αντιδράσεις και μέσα στην ίδια τη χώρα με την ελβετική Αριστερά να καταγγέλλει τον ρατσιστικό και ξενοφοβικό χαρακτήρα του μέτρου. «Ρατσιστές, φασίστες και ξενόφοβοι εκμεταλλεύονται τον φόβο από την κρίση και τη νεοφιλελεύθερη πολιτική τους για να τροφοδοτήσουν έναν πόλεμο ανάμεσα στους φτωχούς», τονίζει χαρακτηριστικά στην «Αυγή» ο Ενρίκο Μπορέλι, γενικός γραμματέας του αριστερού συνδικάτου Unia στο καντόνι του Τιτσίνο και στέλεχος του Εναλλακτικού Φόρουμ.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ
* Η Ελβετία θα κλείσει τα σύνορά της στους ξένους μετανάστες;
Το δημοψήφισμα που προώθησε ένα δεξιό κόμμα, συγκεντρώνοντας πάνω από 100 χιλιάδες υπογραφές, ζήτησε την αλλαγή της μεταναστευτικής πολιτικής της χώρας κερδίζοντας μια διπλή πλειοψηφία, από την πλευρά των πολιτών και από την πλευρά των καντονιών. Η διπλή αυτή πλειοψηφία επιβάλλει να ξεκινήσουν διπλωματικές διαπραγματεύσεις για να αλλάξει η νομοθεσία των σχέσεών μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσα στην επόμενη τριετία και να βρεθούν λύσεις στα μεταναστευτικά θέματα που έθεσε το δημοψήφισμα.
* Ποια είναι τα θέματα αυτά για την Unia;
Το βασικό θέμα είναι ότι βάζει ποσόστωση στην παρουσία ξένων εργαζομένων στην Ελβετία, μέτρο που έρχεται σε αντίθεση με τις συμφωνίες με την Ε.Ε. για την ελεύθερη μετακίνηση ατόμων και εργαζομένων.
Για να είμαστε περισσότερο σαφείς μιλάμε για ξένους εργαζόμενους κυρίως από τις γειτονικές χώρες της Ευρωζώνης... Η πρωτοβουλία αυτή θα δημιουργήσει προβλήματα στους ξένους εργαζόμενους που θα έρθουν στο μέλλον και όχι σε αυτούς που βρίσκονται ήδη εδώ. Αυτό που θέλει το δεξιό κόμμα είναι να υπάρχει ετήσια ποσόστωση εισόδου ξένων μεταναστών, μ έναν μέγιστο αριθμό που θα δεχόμαστε ετησίως. Από τη μια πλευρά, αυτό το δημοψήφισμα στηρίχθηκε από την Άκρα Δεξιά, από φασίστες, ρατσιστές και ξενόφοβους. Η πλειοψηφία των ατόμων που ψήφισαν όμως "υπέρ" δεν είναι δεξιοί και ακόμη περισσότερο δεν είναι φασίστες και ρατσιστές. Εξέφρασαν απλώς έναν μεγάλο φόβο για την κατάσταση που επικρατεί στις εργασιακές σχέσεις και την αγορά εργασίας, γιατί μετά από μια 25ετία νεοφιλελεύθερων πολιτικών, που συνοδεύτηκαν από την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, δεχθήκαμε μεγάλες πιέσεις στους μισθούς, είχαμε απολύσεις, την αντικατάσταση των εργαζομένων που μένουν στην Ελβετία μ' αυτούς που μετακινούνται καθημερινά από τις γειτονικές χώρες και λαμβάνουν σχεδόν πάντα πολύ χαμηλότερους μισθούς. Εξέφρασαν τους φόβους τους απέναντι στους εργοδότες που επιδείνωσαν όλα αυτά τα χρόνια τις συνθήκες εργασίας. Για αυτούς τους λόγους ο κόσμος ψήφισε υπέρ της ρατσιστικής και ξενοφοβικής πρωτοβουλίας του δεξιού κόμματος. Την ίδια στιγμή ο κόσμος εξέπεμψε ένα μεγάλο μήνυμα για την επιδείνωση των συνθηκών εργασίας στην Ελβετία.
* Η Unia είναι κατά των συμφωνιών με την Ε,Ε. Φοβόσαστε ένα dumping μισθών από τη «φτωχή» Ευρωζώνη;
Η Unia αντιπροσωπεύει μια «μειοψηφική» τάση στο ελβετικό συνδικαλιστικό κίνημα, γιατί κινείται σε αριστερή κατεύθυνση. Δεν υποστηρίζουμε την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας με την Ε.Ε. και συμφωνίες αυτού του τύπου με μέτρα που δεν διασφαλίζουν τις θέσεις εργασίας και οδηγούν στην πλήρη απορρύθμιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Δεν μπορούμε να καταργήσουμε τα προστατευτικά μέτρα, γιατί διευκολύνουμε μόνο τους εργοδότες και τροφοδοτούμε τον ανταγωνισμό ανάμεσα στους εργαζόμενους. Ένα συνδικάτο δεν πρέπει να το κάνει αυτό ποτέ. Ταυτόχρονα τροφοδοτείται κι ένα σπιράλ πιέσεων για τη μείωση των αποδοχών. Εμείς λέμε: «ναι στις συμφωνίες με την Ε.Ε., μόνο εάν συμπληρωθούν με μέτρα προστασίας της αγοράς εργασίας». Γι' αυτό λέμε: «Φτάνει πια». Θέλουμε να διαπραγματευτούμε πρώτα με τους εργοδότες τη διαμόρφωση της εσωτερικής αγοράς εργασίας. Είμαστε υπέρ της ελεύθερης μετακίνησης των εργαζομένων μόνο όταν θα συνοδεύεται με δικαιώματα για όλους τους εργαζόμενους.
* Φοβόσαστε δηλαδή την «κινεζοποίηση» της Ελβετίας με εργαζόμενους από τους φτωχές χώρες της Ευρωζώνης, όπως τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Αυστρία; Στην Ελβετία το dumping στην αγορά εργασίας πραγματοποιείται με φθηνό εργατικό δυναμικό από την Ευρωζώνη;
Πρέπει να κατανοήσει κανείς ότι η κρίση στην Ευρωζώνη, με την οποία συνορεύει η Ελβετία, δημιούργησε νέα δεδομένα. Η ιταλική οικονομία κατέρρευσε την τελευταία πενταετία, κυρίως στη Λομβαρδία. Οι Ιταλοί εργαζόμενοι που μετακινούνται για να εργαστούν το πρωί στην Ελβετία οδηγούν σε πτώση των μισθών. Δεν φταίνε οι εργαζόμενοι. Φταίνε οι εργοδότες, γιατί δεν διασφαλίζεται ο κανόνας ίσος μισθός για ίση εργασία. Η ιταλόφωνη Ελβετία ζει με πολύ μεγαλύτερη ένταση αυτό το πρόβλημα, σε σχέση με τη γερμανόφωνη και γαλλόφωνη Ελβετία, γιατί η ιταλική βιομηχανία και μεταποίηση κατέρρευσαν.
* Πώς διαμορφώνεται η «επόμενη μέρα» μετά το δημοψήφισμα;
Εμείς ως Αριστερά προτείνουμε τη ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων: απαιτούμε τη θεσμοθέτηση ελάχιστου μισθού, συλλογικών συμβάσεων και τη διασφάλιση των συνδικαλιστικών και δημοκρατικών δικαιωμάτων και μέσα στους χώρους εργασίας. Δεν θέλουμε οι εργαζόμενοι να αποδεχθούν τη λογική ενός πολέμου ανάμεσα στους φτωχούς. Αντίπαλοι είναι οι εργοδότες και όχι οι άλλοι εργαζόμενοι. Η ποσόστωση δεν αποτελεί λύση. Ο φόβος καταπολεμάται μόνο με την ενίσχυση και διεύρυνση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και των πολιτών, την αύξηση των αποδοχών, τις συμβάσεις εργασίας, τους ελέγχους στους εργοδότες, την αποφυγή του μισθολογικού dumping. Ο καθένας πρέπει να μπορεί να έρθει να εργαστεί στην Ελβετία, αλλά θα πρέπει να αμείβεται με τους μισθούς της Ελβετίας. Σε τομείς που είμαστε ισχυροί, όπως ο κατασκευαστικός τομέας, ακόμη και οι μετακινούμενοι εργαζόμενοι από τις χώρες της Ευρωζώνης πληρώνονται με τον ίδιο μισθό που πληρώνονται οι εργαζόμενοι που μένουν στην Ελβετία. Δυστυχώς μόνο το 50% των Ελβετών εργαζομένων έχουν συλλογικές συμβάσεις, γεγονός που προσφέρει μια ελευθερία κινήσεων στους εργοδότες. Εάν επιβάλλουν τις ποσοστώσεις τα πράγματα να επιδεινωθούν ακόμη περισσότεροι, γιατί οι εργοδότες θα εκβιάζουν ακόμη περισσότερο τους μετανάστες πιέζοντας για περαιτέρω μείωση των μισθών τους. Στο πολιτικό επίπεδο, η κατάσταση γίνεται δραματική, γιατί διασπά τους εργαζόμενους και βοηθάει στην αύξηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Χτίζοντας καινούργιους τοίχους και σύνορα δεν λύνονται τα προβλήματα. Το χτίσιμο των τοίχων θα επιδείνωνε την κατάσταση, γιατί η Ελβετία έχει ανάγκη τους μετανάστες.
* Η Unia πάντως στοιχηματίζει στην επιτυχία ενός άλλου δημοψηφίσματος...
Η Unia, από την πλευρά της, αγωνίζεται για την επιτυχία του δημοψηφίσματος στις 18 Μαΐου που προτείνουν τα συνδικάτα για την υιοθέτηση του ελάχιστου μισθού, που η Unia βλέπει να διαμορφώνεται στις 4.000 φράγκα, γιατί 330 χιλιάδες άτομα εργάζονται ακόμη με χαμηλότερες αποδοχές. Το σύνθημά μας είναι «δίκαιοι μισθοί σε μια ισχυρή χώρα», για να καταλάβουν όλοι ότι η καθιέρωση ενός κατώτερου μισθού σε εθνικό επίπεδο αποτελεί καθήκον για να αποφύγουμε το dumping στους μισθούς που προσπαθούν να επιβάλουν οι εργοδότες.
Παρακολουθούμε και την κατάσταση στην Ε.Ε. και ιδιαίτερα τις προοπτικές αλλαγής των σημερινών συσχετισμών που θέτει και η υποψηφιότητα του Αλέξη Τσίπρα. Αρκετά στελέχη του συνδικάτου μας παρακολούθησαν με μεγάλη προσοχή και συμμετείχαν στον διάλογο που διοργάνωσε το Εναλλακτικό Φόρουμ στο Λουγκάνο όταν μας μίλησες πρόσφατα για την κατάσταση στην Ελλάδα και τον ΣΥΡΙΖΑ.
