Ρεπορτάζ: Πέτρος Κατσάκος
«Προτιμώ να εμφανιστώ σαν θύμα παρά ως συνένοχος» ήταν η τελική τοποθέτηση του Κώστα Καραμανλή στην πολύωρη συζήτηση με τον στενό κύκλο των συνεργατών που έπρεπε να διαχειριστεί την καυτή υπόθεση των υποκλοπών του 2005. Μετά από μια μαραθώνια σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μαξίμου, ο τότε πρωθυπουργός έδωσε το πράσινο φως στη δημοσιοποίηση του σκανδάλου που λίγες μέρες νωρίτερα είχε φτάσει στο γραφείο του από τον ισχυρό άνδρα της Vodafone. Μια αποκάλυψη που δεν είχε θορυβήσει σχεδόν κανέναν από τον στενό κύκλο του Κ. Καραμανλή, καθώς όλοι γνώριζαν πως η «κερκόπορτα» που είχε ανοίξει στις ελληνικές τηλεπικοινωνίες εν ονόματι της ασφάλειας των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν αδύνατον να έχει «εξαιρέσεις». Το περίφημο «κωνικό» σχήμα των παρακολουθήσεων που έδωσαν έναν χρόνο αργότερα στη δημοσιότητα οι υπουργοί της κυβέρνησης Καραμανλή έβαζε -χωρίς να το κατονομάζει- στο επίκεντρο το κτήριο της Αμερικανικής Πρεσβείας, που για πρώτη φορά εμφανιζόταν έστω και έμμεσα ως κέντρο τηλεφωνικών υποκλοπών.
Τρομοκρατική απειλή
Πολύ πριν την αποκάλυψη του ύποπτου λογισμικού στο δίκτυο της Vodafone, οι ελληνικές κυβερνήσεις όχι μόνο είχαν υποχωρήσει στις υπερατλαντικές πιέσεις για εγκατάσταση δικτύου νόμιμων συνακροάσεων, αλλά είχαν δείξει και τη μέγιστη προθυμία να συμβάλλουν και αυτές στο μέτρο των δυνατοτήτων τους στη μάχη της Ουάσινγκτον για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας. Από το 2003 ήδη η κυβέρνηση Σημίτη είχε δώσει πολλάκις τα διαπιστευτήριά της μέσω συναντήσεων υπουργών και παραγόντων του «Αθήνα 2004» με υψηλόβαθμους αξιωματούχους των αμερικανικών υπηρεσιών ασφαλείας.
"Νόμιμες συνακροάσεις"
Η ανάληψη της εξουσίας από την κυβέρνηση Καραμανλή δεν άλλαξε την ελληνική στάση στο θέμα των αμερικανικών απαιτήσεων με τα στελέχη της να συνεχίζουν τις επαφές με πρόσωπα, όπως η τότε υπεύθυνη του Λευκού Οίκου για τον αντιτρομοκρατικό αγώνα Φράνσις Τάουνσεντ.
Δύο μήνες πριν την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών της Αθήνας, οι υπεύθυνοι ασφάλειας των αγώνων διαπίστωσαν ότι το πολυδιαφημισμένο σύστημα C4I ήταν αδύνατον να λειτουργήσει πλήρως και οι ηλεκτρονικές παρακολουθήσεις έπρεπε να γίνουν με άλλο τρόπο. Τότε αποφασίστηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, να ενεργοποιηθεί το λογισμικό «νόμιμης συνακρόασης» της Vodafone.
Το περίγραμμα της κατάστασης είχε σκιαγραφήσει ο πρώην διπλωμάτης των ΗΠΑ Μπρέιντι Κίσλινγκ, αποκαλύπτοντας τότε πως το κλειδί στην περίπτωση της Vodafone ήταν το περιβόητο λογισμικό των «νόμιμων συνακροάσεων» της Ericsson. Η επίσημη ενεργοποίησή του θα είχε λύσει το πρόβλημα, αλλά η Vodafone «θα έπρεπε να πληρώσει στην Ericsson 4 εκατ. ευρώ. Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται ότι αρνήθηκε να πληρώσει αυτό το ποσό, παρά την επιθυμία της να υπάρχει δυνατότητα τηλεφωνικών υποκλοπών κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες".
"Βαθύ λαρύγγι"
Για την κυβέρνηση Καραμανλή η επίσημη αποκάλυψη του σκανδάλου των υποκλοπών ήταν μονόδρομος, ενός σκανδάλου που είχε συνδεθεί και με την «αυτοκτονία» του στελέχους της Vodafone, Κώστα Τσαλικίδη. Μόνο που η σχεδιασμένη συνέντευξη Τύπου των τριών υπουργών της κυβέρνησης Καραμανλή, ένα χρόνο μετά τον εντοπισμό του «κοριού», τορπιλίστηκε επικοινωνιακά όταν μια μέρα πριν «βαθύ λαρύγγι» της Νέας Δημοκρατίας φρόντισε να διαρρεύσει την υπόθεση σε αντιπολιτευόμενη εφημερίδα, καταστρέφοντας την εικόνα του «θύματος».
Πρόσωπα που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη λήψη των αποφάσεων εκείνης της περιόδου αφήνουν να εννοηθεί ότι στην αρχική φάση οι υποκλοπές πραγματοποιήθηκαν πράγματι, για λόγους ανωτέρας βίας, αλλά η συνέχισή τους πραγματοποιήθηκε εν αγνοία τους. Επικαλούνται, μάλιστα, πόρισμα της ΑΔΑΕ ότι υπήρξε διακοπή των υποκλοπών το φθινόπωρο του 2004, μετά τη λήξη των Ολυμπιακών, και επανασύνδεση του «κοριού» λίγο αργότερα, χωρίς όμως να κατονομάζονται οι δράστες.
Επανασύνδεση του "κοριού"
Σύμφωνα με πληροφορίες που είχαν δημοσιευθεί τον Μάρτιο του 2006 στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», εκτός από τον «ρόμβο γύρω από κτήριο της πλατείας Μαβίλη», υπήρχε και δεύτερο σύστημα παρακολούθησης κινητών τηλεφώνων της ίδιας εταιρείας, οργανωμένο από την ΕΥΠ, που έπαιρνε το υλικό των υποκλοπών από την ίδια τη Vodafone και η ηχητική επεξεργασία γινόταν στα γραφεία της, στην Κατεχάκη. Ο Βύρων Πολύδωρας, όμως, που είχε διαδεχθεί τον κ. Βουλγαράκη στο αρμόδιο υπουργείο είχε επιχειρήσει να κλείσει την υπόθεση λέγοντας «για μένα το θέμα των υποκλοπών από πλευράς ΕΥΠ δεν έχει βάθος, δεν έχει ουσία, δεν έχει βαρύτητα». Επιδίωξη όλων των εμπλεκομένων ήταν η σκιά των παρακολουθήσεων να γέρνει αποκλειστικά πάνω από το κτήριο της αμερικανικής πρεσβείας, αφήνοντας στο περιθώριο τον ρόλο των εγχώριων υπηρεσιών ασφαλείας μετά την τεχνολογική αναβάθμιση που τους πρόσφεραν οι Ολυμπιακοί του 2004".
ΕΚΘΕΣΗ ΑΔΑΕ 2012
Δεκαπλασιασμός της άρσης απορρήτου
Δεκαπλασιασμό των τηλεφωνικών υποκλοπών διαπιστώνει η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) στην έκθεσή της για το 2012. Oι άρσεις απορρήτου των επικοινωνιών, μέσω τυπικών διατάξεων του εισαγγελέα Εφετών για εθνικούς λόγους, είχαν αυξηθεί το 2011 κατά 52% σε σχέση με το 2010, κατά 227% σε σχέση με το 2009 και κατά 1.050% σε σχέση με το 2008! Σύμφωνα με την έκθεση, οι παρακολουθήσεις τηλεφώνων, η άρση του τηλεφωνικού απορρήτου και η έλλειψη ασφαλιστικών δικλείδων από την πλευρά των παρόχων έχουν εκτιναχθεί το 2012.
Σύμφωνα με την ΑΔΑΕ, μόλις το 11% των εταιρειών - παρόχων έχουν εγκεκριμένη πολιτική ασφάλειας, ενώ το 43% ελέγχεται για τη μη υποβολή τέτοιου σχεδίου.
Κατά το 2012, 126 πάροχοι υπηρεσιών επικοινωνιών κλήθηκαν να καταβάλουν στην Αρχή την πολιτική ασφάλειάς τους. Από αυτούς 72 υπέβαλαν, ως όφειλαν, προς έγκριση στην Αρχή της πολιτική ασφάλειας, ενώ 54 πάροχοι τελούν σε διαδικασία κλήσης σε ακρόαση για τη μη υποβολή.
Από τους 72 παρόχους που υπέβαλαν πολιτική ασφάλειας, οι 14 έλαβαν έγκριση για την πολιτική ασφάλειάς τους από την ΑΔΑΕ και οι υπόλοιποι 58 θα ενημερωθούν από την Αρχή μέσα στο 2013 ως προς την έγκριση ή μη της πολιτικής ασφάλειας που υπέβαλαν, αφού ολοκληρωθεί η εξέτασή της. Το εντυπωσιακό πάντως είναι πως την ίδια στιγμή η ΑΔΑΕ δεν παρουσιάζει αύξηση από παράνομες παρακολουθήσεις και τηλεφωνικές υποκλοπές.
