Η κατάρριψη του μύθου που ήθελε τους ανθρώπους της γενιάς του Πολυτεχνείου να καταλαμβάνουν κυβερνητικές θέσεις στη μεταπολιτευτική περίοδο, η σημερινή κομματική τοποθέτησή τους στην αριστερά και κατά κύριο λόγο κοντά στον Συνασπισμό, η μη συμμετοχή τους σε πολιτικό φορέα και οργανωμένη δραστηριότητα είναι συμπεράσματα έρευνας που παρουσιάστηκε χθες, λίγες ημέρες πριν από τον εορτασμό της 34ης επετείου από την εξέγερση του Νοέμβρη, σε μια ξεχωριστή επιστημονική ημερίδα του Κέντρου Πολιτικών Ερευνών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο με το θέμα "Το πρόσωπο μιας γενιάς - τα κοινωνικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της γενιάς του Πολυτεχνείου".
Σε δείγμα 974 ατόμων πραγματοποιήθηκε έρευνα για τη διερεύνηση της ταυτότητας και του προσώπου εκείνης της γενιάς. Ο πληθυσμός της έρευνας ήταν η σπουδάζουσα νεολαία των πανεπιστημιακών σχολών της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας, η οποία είχε ιδιαίτερα ενεργό ρόλο στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα.
Ο προσανατολισμός παραμένει αριστερός
Η Χριστίνα Λεβεντάκου, υποψήφια διδάκτορας στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου, κάνοντας την κεντρική εισήγηση της εκδήλωσης παρουσίασε τα στατιστικά δεδομένα της εμπειρικής έρευνας. Πριν από αυτό στάθηκε στην έννοια του όρου "γενιά", που με την ανθρωπολογική σκοπιά υποδηλώνει σχέσεις ανάμεσα σε ανθρωπολογικές κατηγορίες (γονιός - παιδί κ.ά.), με τη δημογραφία αναφέρεται μονομερώς σε ηλικιακές κατηγορίες, με την κοινωνιολογία θέτει την έννοια της γενιάς στο πλαίσιο μελέτης των σχέσεων ανάμεσα σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, ενώ σύμφωνα με την πολιτική επιστήμη - ιστορία (που αποτέλεσε τη βάση της εν λόγω έρευνας) η "γενιά" συσχετίζεται με ένα συγκεκριμένο γεγονός.
Περνώντας στην αναφορά των αποτελεσμάτων υπογράμμισε πως οι νέοι του τότε, κατά 65,32%, δεν ανέλαβαν καμία πολιτική και κυβερνητική θέση τη μεταπολιτευτική περίοδο. Είναι πράγματι εντυπωσιακό το ποσοστό του ευρήματος, αφού για χρόνια αρκετοί ήταν αυτοί που εξέθρεψαν έναν μύθο για το αντίθετο.
Απ' την άλλη οι θέσεις που κατέλαβαν ήταν αιρετές και δεν είχαν να κάνουν με διορισμούς σε ΔΕΚΟ κ.λπ. Η σημερινή κομματική τοποθέτηση των ερωτηθέντων δείχνει ένα 43,03% να βρίσκεται ή να ψηφίζει Συνασπισμό, το 30,43% να τοποθετείται στο "ανένταχτος αριστερός", το 28,76% είναι κοντά στο ΠΑΣΟΚ, μόλις το 7,14% να 'ναι ΚΚΕ, ενώ στο ποσοστό του 5% περίπου που βρίσκεται στην κατηγορία "άλλο" να είναι κι αυτό κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με την κ. Λεβεντάκου. Συνεπώς ο προσανατολισμός της γενιάς του Πολυτεχνείου παραμένει σε αριστερή κατεύθυνση.
Ένα επίσης σημαντικό στοιχείο είναι πως η σημερινή τους οργανωμένη δραστηριότητα σε κομματικό φορέα είναι ιδιαίτερα χαμηλή (28%) όπως και κατά 50,05% δεν έχουν καμία δραστηριότητα σε κάποιο συνδικαλιστικό και επαγγελματικό φορέα. Τέλος, η πολιτική τοποθέτηση της γενιάς του Πολυτεχνείου σε σχέση με τους γονείς της είναι σε πιο προοδευτική και αριστερή κατεύθυνση.
Το ιστορικό πλαίσιο και η γενιά του '68
Ο πανεπιστημιακός Χρ. Ιορδάνογλου υπογράμμισε την κοινωνική προέλευση της νεολαίας του τότε, που προερχόταν από τα δύο εργασιακά άκρα, από δημόσιους υπαλλήλους και ελεύθερους επαγγελματίες απ' τη μια και από αγρότες και εργάτες από την άλλη. Επίσης είπε πως η γενιά αυτή ήταν αμιγώς αριστερή, με το ένα κομμάτι να 'ναι οι ανένταχτοι της αριστεράς και το άλλο στον Ρήγα και την ΚΝΕ. Σήμερα αντικρίζουμε έναν γενικό παροπλισμό αυτών των ανθρώπων με τα επαγγελματικά τους συμφέροντα να αποτελούν την κύρια δράση τους.
Ο Σωτ. Ριζάς, διευθυντής στο Κέντρο Έρευνας της Ιστορίας του Νεότερου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, μίλησε για τον περιορισμένο, ακόμη και σήμερα, όγκο αρχείων που είναι προς έρευνα. Συνέχισε με μια εκτενή ιστορική αναφορά για το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής και πέρασε στην πορεία προς τη δικτατορία καταλήγοντας στους λόγους της πτώσης της.
Η Ι. Λαλιώτου, πανεπιστημιακός, ανέφερε πως τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν βάση για νέες έρευνες. Στάθηκε στις εξεγέρσεις του '68 που επιστρέφουν στους πανεπιστημιακούς χώρους ως αντικείμενο σπουδών και τις συνέδεσε με την γενιά του Πολυτεχνείου. Χαρακτηριστική ήταν η παράθεση σημείων, από την ιταλική βιβλιογραφία, για την αμφίσημη και αντιφατική στάση απέναντι στους φορείς εξουσίας, το "ιστορικό" -λόγω εξεγέρσεων, αμφισβήτησης κ.λπ.- έτος 1968 ως μετάβαση σε ένα φοιτητικό κίνημα που επιζητούσε τη δημιουργία μιας νέας γλώσσας και ενός κοινωνικού σύμπαντος που θα έπαυε τους κοινωνικούς διαχωρισμούς. Ακόμη ζητήματα όπως η σεξουαλική απελευθέρωση, η τρομοκρατία και η επιστροφή αγωνιστών στην ατομικότητα από το μαζικό κίνημα με όρους "πένθους" ταιριάζουν με τα εδώ δεδομένα.
Ο Γ. Βούλγαρης, αν. καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, το πρώτο σχόλιο που έκανε ήταν πως οι νέοι του '73 δεν ήταν κάτι άλλο από κανονικοί άνθρωποι που έκαναν την παρέμβασή τους και γύρισαν σπίτι τους. Ήταν παιδιά που ξεπήδησαν απ' την πολύπαθη δεκαετία του '50 και την πολιτική ριζοσπαστικοποίηση του '60. Μια γενιά μεταιχμιακή σε ιστορικό, κοινωνικό, πολιτικό και ψυχολογικό πλαίσιο. Υπογράμμισε κι αυτός τα αποτελέσματα των ευρημάτων για τα δήθεν πόστα που υποτίθεται ότι κατέλαβαν πρόσωπα που σημάδεψαν την σύγχρονη ελληνική ιστορία, ενώ έβαλε προς συζήτηση την κουλτούρα που αναπτύχθηκε τότε και συνδέθηκε με τη διεθνή και την παγκόσμια. Σταθμός σε όλο αυτό ο λαϊκισμός του ΠΑΣΟΚ, που σάρωσε τα πάντα στο πέρασμά του.
