"Πριν ακόμα μάθω να μιλάω άκουγα τη μουσική που έπαιζε ο πατέρας και τα αδέλφια μου. Γνώριζα όλους τους ρυθμούς του φλαμένκο πριν μάθω την κιθάρα. Όταν την πήρα στα χέρια μου δεν χρειάστηκε παρά να γυρίσω στους ήχους που είχα στα αυτιά μου"...
Με αυτά τα λόγια περιέγραφε τη σχέση του με τη μουσική ο Πάκο ντε Λουθία, ο "απόλυτος κιθαρίστας", ο επαναστάτης του φλαμένκο, που πέθανε ξαφνικά χτες από έμφραγμα του μυοκαρδίου, την ώρα που έπαιζε με τα παιδιά του σε μια παραλία του Μεξικού...
Ο φημισμένος Ισπανός βιρτουόζος του φλαμένκο γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1947 στην πόλη Αλχεθίρας, στην Ανδαλουσία. Το πραγματικό του όνομα ήταν Φρανσίσκο Σάντσες Γκόμες και, όπως έλεγε, μεγάλωσε ανάμεσα στους Τσιγγάνους. Ο πατέρας του ήταν ένας φτωχός εργάτης, που έπαιζε κιθάρα για να συμπληρώνει το μεροκάματο. Έλεγαν πως άρχισε να παίζει κιθάρα σε ηλικία πέντε ετών, έδωσε την πρώτη του δημόσια συναυλία σε ηλικία μόλις 11, ενώ στα 18 του ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο, το Dos Guitarras Flamencas. Η ανανεωτική του διάθεση έγινε φανερή το 1975, όταν κυκλοφόρησε το άλμπουμ Fuente y Caudal, όπου θα αρχίσει να πειραματίζεται με τον αυτοσχεδιασμό και το χαρακτηριστικό επιθετικό του παίξιμο. Όμως η «επανάσταση» θα έρθει με την περίφημη ρούμπα «Entre Dos Aguas».
Σύντομα το nuevo flamenco, του οποίου υπήρξε ο βασικότερος διαμορφωτής, θα συναντήσει την τζαζ, μέσα από τις καλλιτεχνικές συνεργασίες του Πάκο ντε Λουθία με τον κορυφαίο τζαζ πιανίστα Chick Corea και τους κιθαριστές John McLaughlin, Larry Coryell και Al DiMeola.
Όσο κι αν κάποιοι "σκληροπυρηνικοί" οπαδοί του φλαμένκο του ασκούσαν κριτική, το φλαμένκο, όπως και τα μπλουζ, είναι η μουσική μιας φτωχής και καταπιεσμένης μειονότητας. "Ποτέ δεν έχασα τις μουσικές μου ρίζες", έλεγε, "αλλιώτικα θα έχανα τον εαυτό μου. Αυτό που έκανα ήταν να έχω το ένα μου χέρι στην παράδοση και με το άλλο να ψάχνω αλλού νέα στοιχεία που μπορούν να ενσωματωθούν στο φλαμένκο".
Έτσι, μπορούσε να πραγματοποιεί θεαματικές επιστροφές στο "καθαρό" φλαμένκο, όπως με το Siroco (1987), μια εξαιρετική επιτομή του προσωπικού του στυλ, και από την άλλη να πειραματίζεται με διάφορες μίξεις, όπως στο Zyryab (1990), όπου μαζί με το σεξτέτο του συμμετείχε και ο Chick Corea.
Όμως, όπως έλεγε, ακόμη κι αν ήθελε να αλλάξει τη μουσική του δεν θα μπορούσε: "Είμαι ένας κιθαρίστας του φλαμένκο. Ακόμη κι αν προσπαθούσα να παίξω κάτι άλλο, πάλι σαν φλαμένκο θα ακουγόταν"...
