Δευτερότριτα στο «Θέατρο 104» στον Κεραμεικό. Μια θεατρική παράσταση στον πρώτο όροφο, όπου με τη μορφή ενός γουέστερν ή μια μαύρης κωμωδίας, εκεί που το γέλιο είναι για κλάματα, πραγματεύεται το θέμα της σύγχρονης αποικιοκρατίας, όπου κάποιοι επιχειρούν μέσω του real estate, να μετατρέψουν τη γενοκτονία των ιθαγενών της Αμερικής σε αξιοθέατο, σε λούνα πάρκ εμπορεύσιμο, η τραγική αιματηρή μνήμη του παρελθόντος να γίνει εμπορεύσιμο τουριστικό προϊόν.
«Νοχαβελάνδη» ο τίτλος, παραφράζοντας το «No have the land». Και όμως η εξουσία επιμένει να κατακτήσει αυτήν τη γη που απλά την κληρονομούμε όλοι μας, αλλά δεν μας ανήκει. «… Αυτός ο κόσμος χτίστηκε στο αίμα, αλλά τώρα μπορεί να αγοράσει το αίμα πίσω και να το πουλήσει ξανά…» διαβάζουμε σε έναν υπέρτιτλο που εμπεριέχει το μήνυμα της παράστασης.
Το avgi.gr παρακολούθησε την παράσταση την περασμένη Δευτέρα σε μια αίθουσα όπου δεν υπήρχε ούτε μία κενή θέση, κυρίως με νέους θεατές. Μια παράσταση-δημιουργία από νέους ανθρώπους με βαθιά ανησυχία για την δυστοπική κοινωνία και τις μεταλλάξεις που υφίσταται, όπου η εξουσία δεν ορρωδεί προς ουδενός, πόσο μάλλον μπροστά στο κέρδος που είναι η υπέρτατη αξία της. Το κείμενο είναι πρωτότυπο από έναν 35άρη δημιουργό, τον Γιάννη Αποσκίτη, ο οποίος γνωρίζει καλά την ματοβαμμένη ιστορία της Αμερικής -η εξόντωση των ιθαγενών από τους νέους κατοίκους της ηπείρου- αλλά πολύ καλά και τη σύγχρονη μορφή της αποικιοκρατίας, όπου μέσω της οικονομίας και των εξαγορών επιτυγχάνεται η κυριαρχία και το κέρδος. Όσοι δεν βλέπουμε μόνο, αλλά παρατηρούμε, καταγράφουμε, για παράδειγμα, την εκτεταμένη εξαγορά ακινήτων στα Εξάρχεια από Κινέζους και Ισραηλινούς, την εξαγορά του λιμανιού του Πειραιά από την Cosco, την εξαγορά του αεροδρομίου από τη γερμανική Fraport, τη μετατροπή του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης σε αποικία αμερικάνικη για τη μεταφορά του υγροποιημένου αερίου κ.λπ. Και όμως νομίζουμε πως είμαστε χώρα ανεξάρτητη.
Εδώ λοιπόν ο συγγραφέας έγραψε μια μαύρη κωμωδία-τραγωδία-western, όπου ένα ράντζο εκτροφής βισώνων στην Ντακότα, το υπέδαφός του είναι μαζικός τάφος ιθαγενών, γίνεται αντικείμενο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στους ιδιοκτήτες του, μιας πρώην πορνοστάρ και ενός αποτυχημένου τζογαδόρου, και σε έναν Κινέζο επενδυτή που λειτουργεί ως διαμεσολαβητής ενός τραπεζικού οργανισμού. Το παρελθόν δεν είναι εμπόδιο για κανέναν, αντιθέτως ευκαιρία για εμπορική επένδυση της ιστορικής μνήμης: ο νέος αγοραστής-αποικιοκράτης θα δημιουργήσει ένα θεματικό πάρκο ψυχαγωγίας, αξιοθέατο για τουρίστες, «πουλώντας» τη γενοκτονία των ιθαγενών. Απληστία, αλλοτρίωση, κέρδος, μνήμη εμπορεύσιμη, παρελθόν προς εκποίηση, θυσία, ακόμη και απαίτηση από τον Κινέζο επενδυτή ακρωτηριασμού τού ενός δαχτύλου της ιδιοκτήτριας του ράντζου. Λες και το αίμα ή η αιματοχυσία είναι ιστορική συνέχεια και τρόπος να «ριζώσει» η επένδυση. Λες και η γενοκτονία είναι τρόπος κατάκτησης, εξουσίας και εδραίωσης της νέας αποικιοκρατίας στον σύγχρονο κόσμο, που δεν βάζει σύνορα στο κεφάλαιο, αλλά ορθώνει τείχη στους μετανάστες και πρόσφυγες. Η ιστορία δεν χρησιμοποιείται για γνώση και διδαχή προκειμένου να μην υπάρχουν νέες γενοκτονίες και διαχωρισμοί των ανθρώπων σε κατακτητές και δούλους αλλά για εμπορική εκμετάλλευση. Το αίμα των ιθαγενών, οι μαζικοί τάφοι των ιθαγενών στο ράντζο της Ντακότα, δεν εμποδίζει την εμπορευματοποίηση του πόνου και του θανάτου, με τόσο κυνικό τρόπο.
Στα 90 λεπτά που διαρκεί η παράσταση, το γέλιο διαδέχεται το κλάμα, η απόλαυση και η ψυχαγωγία μετατρέπεται σε βαθύ προβληματισμό για την σύγχρονη αποικιοκρατική κληρονομιά, ενώ η ένταση κυριαρχεί καθώς ο χορός είναι κυρίαρχος μαζί με τον λόγο. Οι τέσσερις ηθοποιοί -πόση ενέργεια και κούραση- πρέπει να συντονιστούν μεταξύ τους στην χορογραφία και στους διαλόγους. Μια χορογραφία, της Βιτόριας Κοτσάλου, η οποία στο δικό μου λογισμικό ενεργοποίησε τη μνήμη του χορού των ιθαγενών που ήταν τρόπος επικοινωνίας και ζωής γι' αυτούς. Οι συμβολισμοί αυτοί νομίζω ότι κάνουν ακόμη πιο απαιτητικό το θεατρικό κείμενο για τον θεατή. «Drill, baby drill», αυτή η έκφραση που ακούγεται στη θεατρική παράσταση δεν μπορεί να μην θυμίζει τα λόγια του πλανητάρχη στην εποχή της ενεργειακής μάχης των εξορύξεων...
Το παρελθόν δεν είναι εμπορεύσιμο μουσειακό έκθεμα για πώληση, μας λέει η παράσταση και μας καλεί να προβληματιστούμε για την ιστορική συνέχεια της αποικιοκρατίας, την οποία πολλοί νομίζουν πως τη βάλαμε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας… Η «Άγρια Δύση» δεν είναι παρελθόν, είναι παρούσα. Η εξουσία δεν εμπορεύεται μόνο το παρελθόν αλλά και τις ανθρώπινες σχέσεις. Μπορεί ο θεατής να νιώσει αμήχανα μπροστά στον κυνισμό που ξεδιπλώνεται μπροστά του, αλλά όμως θα κουβαλάει την παράσταση μαζί του και τις επόμενες ημέρες.
Τρεις ηθοποιοί και μια χορεύτρια παρασύρονται στη δίνη της επένδυσης ενός ματαιόδοξου λούνα πάρκ, όπου μια πρώην πορνοστάρ, ένας κινέζος επενδυτής, ένας χρεοκοπημένος τζογαδόρος και μια Ελληνίδα παραδουλεύτρα, συντονίζονται σε ξέφρενους ρυθμούς, μέσα στις στάχτες του αμερικάνικου ονείρου. Είναι ο Γιώργος Βουρδαμής (ο οποίος και σκηνοθέτησε με μαεστρία την παράσταση), η Βιτόρια Κωτσάλου (και χορογράφος στην ευφυέστατη και κοπιώδη χορογραφία), η Ρόζα Προδρόμου και ο Γιώργος Φριντζήλας.
Αξίζει να δείτε την παράσταση, είναι μια βαθιά πολιτική σάτιρα.
