Το avgi.gr βρέθηκε την Τετάρτη και Πέμπτη στον Πύργο της Ηλείας παρακολουθώντας την γιορτή του σινεμά, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για παιδιά και εφήβους που φέτος κλείνει 28 χρόνια δράσης και καλής σποράς στους μαθητές της ευρύτερης περιοχής. Ο Πύργος δεν είναι Αθήνα. Η απόφαση των διοργανωτών τότε, Δημήτρη Σπύρου, Νίκου Θεοδοσίου και Χρήστου Κωνσταντόπουλου να επιλέξουν μία μικρή περιφερειακή πόλη για την εκπαίδευση των νέων ανθρώπων στην τέχνη του σινεμά και το διεθνές αντάμωμα παραγωγών ταινιών απ’ όλον τον κόσμο ήταν σοφή, πρωτοποριακή και πιλοτική για δράσεις μελλοντικές σε άλλες πόλεις της περιφέρειας. Ειδικά στην σημερινή ψηφιακή εποχή.
Η πόλη του Πύργου για μία εβδομάδα κινείται στους ρυθμούς του σινεμά. Όλοι μιλούν γι’ αυτό, η αφίσα κοσμεί τις γιορτινές βιτρίνες των μαγαζιών, το απίστευτης αρχιτεκτονικής θέατρο «Απόλλων» (έργο του Τσίλλερ) φιλοξενεί σινεφίλ -ντόπιους και αλλοδαπούς- από τις πέντε το απόγευμα έως τα μεσάνυχτα που παρακολουθούν επαγγελματικές ταινίες για εφήβους, ο «Ορφέας», ο ένας και μοναδικός κινηματογράφος της πόλης, δέχεται όλα τα πρωινά μαθητές από σχολεία της περιφέρειας, που οργανωμένα παρακολουθούν ταινίες. Πολλοί από τους μαθητές αυτούς για πρώτη φορά σε μεγάλη αίθουσα. Το ισόγειο της Νομαρχίας έχει μετατραπεί σε ένα τεράστιο εργαστήριο όπου μαθητές της περιοχής ετοιμάζουν σε χιουμοριστικά βίντεο τα νέα της ημέρας (daily news) που προβάλλονται καθημερινά, άλλοι μαθητές λειτουργώντας ως εν δυνάμει δημoσιογράφοι (zizanio news) «βγαίνουν» στον αέρα των ερτζιανών, γράφουν άρθρα και ετοιμάζουν θεματικά βίντεο, ενώ στην μεγάλη αίθουσα μαθητές της περιοχής -ως μέλη τριών κριτικών επιτροπών- βλέπουν ταινίες που έχουν αποσταλεί από όλον τον κόσμο και την Ελλάδα (186 συνολικά) για να επιλέξουν τα βραβεία. Ταινίες -στο πλαίσιο του Camera Zizanio- που έχουν κατηγοριοποιηθεί σε ελληνικές, ευρωπαϊκές, διεθνείς και με την εποπτεία εκπαιδευτικών συντονιστών, συζητούνται και αξιολογούνται. Την ίδια ώρα μαθητές -όλων των βαθμίδων- της περιοχής παρακολουθούν τις ταινίες.
Τέλος, αλλοδαποί έφηβοι και παιδιά σκηνοθέτες από 15-20 ετών που παρήγαγαν στις χώρες τους τις ταινίες και συμμετέχουν στο διαγωνιστικό τμήμα, έχουν χωριστεί σε 9 ομάδες και μαζί με τους Έλληνες δημιουργούς παράγουν στον Πύργο -την βδομάδα του Φεστιβάλ- νέες ταινίες μικρού μήκους. Είναι το mythos project. Η χαρά της δημιουργίας και της συλλογικότητας. Εμείς επιλέγουμε από την μεγάλη βεντάλια των δράσεων στον Πύργο να σας παρουσιάσουμε αυτά που απευθύνονται στους μαθητές. Γιατί; Η απάντηση από τον Παντελή Παντελόγλου, Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ Ολυμπίας: «Το Φεστιβάλ ανέκαθεν είχε ως στόχο να δημιουργήσει το έδαφος όπου τα παιδιά θα ξεπεράσουν τη συνήθη τους καθημερινότητα. Οπότε στην άμεση επαφή μας με τα παιδιά, το σινεμά και η οπτικοακουστική γλώσσα είναι κατά βάση το όπλο μας, όχι το στενό μας αντικείμενο. Κι αυτά που οργανώνουμε είναι, λίγο-πολύ, αυτά που θα θέλαμε να έχουμε βιώσει ως μαθητές, αλλά δεν είχαμε την τύχη».
Τετάρτη πρωί. Η βροχή δεν εμποδίζει τους μαθητές του Πρότυπου Δημοτικού Σχολείου του Πύργου, να φτάσουν στην Νομαρχία και να παρακολουθήσουν ταινίες μικρού μήκους και animation για παιδιά απ’ όλον τον κόσμο. Φωνές, χειροκροτήματα όταν πέφτουν οι τίτλοι τέλους και σιωπή όταν παρακολουθούν. Ο πόλεμος, η προσφυγιά, η βία, η αναπηρία, η φιλία, η τέχνη του Μιρό, η ζωγραφική και το όνειρο, «τρέχουν» στην μεγάλη οθόνη. Το καλύτερο μάθημα γι’ αυτά που συμβαίνουν στη ζωή, όχι μόνο τη δική τους αλλά και των άλλων. «Δεν είναι μόνο φεστιβάλ, είναι συνάντηση το «camera zizanio», μας λέει ο καλλιτεχνικός του Διευθυντής, ο Μανώλης Μελισσουργός. Σε μια κοινωνία που οι συνθήκες γίνονται πιο δύσκολες, εμείς προσπαθούμε να προσφέρουμε ένα ασφαλές περιβάλλον να δημιουργήσουμε μια κοινότητα που βλέπει, ακούει, δημιουργεί και συνδέεται, που το σινεμά επιδρά στον τρόπο σκέψης, που αναζητά το βίωμα και το αίσθημα, που η κοινότητα των Ζιζανίων θα ανθίσει με την ελπίδα τα παιδιά του κόσμου να αναπνέουν ελεύθερα».
Μετά την προβολή στήνονται οι επιτροπές αξιολόγησης των 186 ταινιών από Ελλάδα και εξωτερικό. 70 ταινίες από την Ευρώπη αξιολογούνται από 6 μαθητές της περιοχής του Πύργου για να απονείμουν 9 βραβεία, χωρισμένα σε ηλικιακές κατηγορίες. «Το άγχος, οι ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές, τα ιστορικά θέματα της κάθε χώρας, η άνοδος της Ακροδεξιάς, η σχέση των νέων με την οθόνη, είναι οι θεματικές των ευρωπαϊκών ταινιών που παρακολουθούμε. Οι έξι μαθητές-κριτές μαθαίνουν να διαμορφώνουν γνώμη, να την διατυπώνουν, μαθαίνουν πως η γνώμη τους είναι ισάξια με των παιδιών άλλης ηλικίες, γίνονται καλύτεροι θεατές και υποψιασμένοι», το σχόλιο του Δημήτρη Κοπανά, εκπαιδευτικού στο 2ο Πρότυπο Λύκειο Αθηνών, συντονιστή της Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Τμήματος των Ταινιών.
Στο διπλανό τραπέζι είναι η Μαριλένα Τσαρσιταλίδου, εκπαιδευτικός από τον Πειραιά, που συντονίζει τους μαθητές της Κριτικής Επιτροπής του Διεθνούς Τμήματος που κρίνουν 25 ταινίες όπου οι θεματικές είναι συγκινητικές: Ρατσισμός, πένθος, οικογενειακές σχέσεις, αντιήρωες. Αντιπολεμική η ταινία από τον Λίβανο, μετά και το πρόσφατο χτύπημα από το Ισραήλ, αντικαπιταλιστική η ταινία από το Ιράν, ντοκιμαντέρ από την Παλαιστίνη για τις επαγγελματικές δυσκολίες μιας δημοσιογράφου σε συνθήκες γενοκτονίας, τα έμφυλα στερεότυπα στην ταινία από την Υεμένη, στη βιομηχανία της εικονικής πραγματικότητας η ταινία από την Ινδονησία, το θέμα των πολιτικών κρατουμένων από την Λευκορωσία. Η εκπαιδευτικός Λιλιάνα Αρεταίου από την Σύρο, συντονίστρια των 95 ταινιών του Ελληνικού Τμήματος, μας ενημερώνει ότι οι διαδηλώσεις, το άγχος της επίδοσης, οι οικογενειακές σχέσεις, η βία, η ασθένεια, η ψυχική υγεία κυριαρχούν στον προβληματισμό των νέων Ελλήνων δημιουργών.
Εκτός από τα 21 βραβεία, υπάρχει το βραβείο Νίκου Καβουκίδη που συνοδεύεται από την παροχή υλικοτεχνικής βοήθειας για την παραγωγή ταινίας, δύο υποτροφίες για σπουδές στον Όμιλο ΑΚΜΗ και μία για σκηνοθεσία στην Σχολή Σταυράκου.
Στον διάδρομο του ισογείου της Νομαρχίας μια ομάδα παιδιών, από τις εννέα που έχουν δημιουργηθεί, γράφει το σενάριο για τη νέα ταινία που δημιουργεί στο πλαίσιο του εργαστηρίου «Mythos Project». Πρόκειται για μια πλατφόρμα όπου νέοι δημιουργοί από όλον τον κόσμο έρχονται να δείξουν τις ταινίες τους, διαμορφώνοντας ένα πολυεθνικό εργαστήρι κινηματογραφικής δημιουργίας. Φέτος, 60 ταινίες από χώρες του εξωτερικού ήρθαν στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Ολυμπίας με δημιουργούς παιδιά και εφήβους 14-20 ετών. Πολλοί από αυτούς τους νέους σκηνοθέτες ήρθαν στον Πύργο, συμμετέχουν στις προβολές αλλά και στις πολυεθνικές εννιά ομάδες που δημιουργούνται για την παραγωγή νέων ταινιών που θα προβληθούν το βράδυ του Σαββάτου. Χωρίς διαγωνισμό. Η συμπερίληψη, η ανάπτυξη δεξιοτήτων και η ανταλλαγή γνώσεων οδηγούν σε μια βαθιά εμπειρία γνώσης, δημιουργικότητας, συλλογικότητας, συνύπαρξης.
Προχωρώντας στα ενδότερα του ισογείου της Νομαρχίας πέφτουμε πάνω σε μια ταμπέλα που γράφει «Daily News». Ανοίγω την πόρτα και αντικρύζω πάνω από ένα τραπέζι αγόρια και κορίτσια -μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου της περιοχής- να είναι σε κατάσταση έντασης και πανικού γιατί ετοιμάζουν καθημερινά τρία βιντεάκια που προβάλλονται στον «Απόλλωνα» κάθε βράδυ. Στην ομάδα συμμετέχουν 15 μαθητές σχολείων του Πύργου -με δικαιολογημένη απουσία από την σχολική αίθουσα για μία βδομάδα- οργανικό κομμάτι πλέον του φεστιβάλ. Σήμερα ετοιμάζουν ένα βίντεο για την γενοκτονία στη Γάζα, ένα δεύτερο τι γνωρίζουν οι ντόπιοι από το φεστιβάλ που γίνεται στην πόλη τους και το τρίτο για τα απωλεσθέντα αντικείμενα. Ο χρόνος είναι πιεστικός γιατί πρέπει να μοντάρουν. Ξεκλέβουμε χρόνο μόνο από δύο μέλη της ομάδας. Η Ιωάννα Αλικάκη, μαθήτρια Α’ Λυκείου στο ΓΕΛ Πύργου, αισθάνεται τυχερή που συμμετέχει στο «Daily News» γιατί, όπως μας εξομολογείται, «κοινωνικοποιούμαι, μαθαίνω αγγλικά, γνωρίζω τον τρόπο που σκέφτονται και επικοινωνούν οι μεγαλύτεροι, συμμετέχω με χαρά σε ό,τι κάνουμε και θεωρώ πως αξίζει τον κόπο να χάνεις ώρες από το σχολείο για τον κινηματογράφο, με αφυπνίζει για θέματα που υπάρχουν στην κοινωνία και δεν τα είχα διανοηθεί, γνωρίζω άλλες κουλτούρες». Αυτά κι αν είναι πολύτιμα εφόδια για τα παιδιά.
Η Χαρά Οκόρο, μαθήτρια Γ’ Γυμνασίου σε σχολείο του Πύργου, μας λέει με απολυτότητα: «Το απολαμβάνω, θέλω να λιώνω, να βλέπω ταινίες όλη την ημέρα, να βυθίζομαι στις βελούδινες πολυθρόνες στον κινηματογράφο… Δεν αλλάζω αυτή τη δράση με τίποτε. Εδώ σκέφτομαι, κατεβάζω ιδέες, βλέπω ταινίες που δεν είναι εμπορικές, μαθαίνω ξένες γλώσσες, ξένες κουλτούρες, αποδέχομαι το διαφορετικό, ελπίζω να μας καλέσουν να ταξιδέψουμε σε άλλες χώρες. Οι γονείς μου δεν πάνε κινηματογράφο, εγώ λιώνω να βλέπω ταινίες στο φεστιβάλ, τόσο διαφορετικές από τις εμπορικές. Είναι η τρίτη χρονιά που συμμετέχω και θέλω να είμαι παρούσα όσο υπάρχει το φεστιβάλ στην πόλη μας». Νομίζω πως οι διοργανωτές μπορούν να καμαρώνουν για τη σπορά τους…
Πρωινό Πέμπτης, έξω από τον κινηματογράφο «Ορφέας». Ο μοναδικός της πόλης, όπου καθημερινά μαθητές σχολείων της περιφέρειας παρακολουθούν προβολές ταινιών. Μαθητές από την Ανδρίτσαινα που έφτασαν οργανωμένα με τους καθηγητές τους. Τους πλησιάζουμε. Αρνούνται ή καλύτερα αδυνατούν να μιλήσουν. Να περιγράψουν τις διαφορές ανάμεσα στο παρακολουθώ μόνος σε ψηφιακή πλατφόρμα μία ταινία και παρακολουθώ μαζί με άλλους σε μια σκοτεινή ατμοσφαιρική αίθουσα. Αυτή είναι η σημερινή πραγματικότητα και πόσο διαφορετική είναι η αντίληψη των παιδιών που συμμετέχουν σε εργαστήρια και δράσεις του Φεστιβάλ Ολυμπίας. Για του λόγου το αληθές. Συναντήσαμε την ομάδα τού «Zizanio News», η οποία έφευγε για την ραδιοφωνική εκπομπή που μεταδίδουν μέσω ενός μουσικού τοπικού ραδιοφωνικού σταθμού. Στην ομάδα συμμετέχουν 25 άτομα, μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων της περιοχής. Λειτουργούν ως δημοσιογραφικό εργαστήριο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ολυμπίας. Παίρνουν συνεντεύξεις από φιλοξενούμενους του Φεστιβάλ, παρακολουθούν και γράφουν κριτικές για τις ταινίες, άρθρα που δημοσιεύονται σε τοπικές εφημερίδες και στο δικό τους blog, κάνουν βίντεο που τα ανεβάζουν στο youtube.
Τι είναι το Φεστιβάλ Ολυμπίας για σας, ρωτήσαμε τα μέλη της ομάδας. Να, τι μας απάντησαν: «Για μένα είναι ανάσα. Γεμίζει η πόλη με ζωή, όλα περιστρέφονται γύρω από ένα θέμα και το μόνο θέμα που μας ενώνει: τον κινηματογράφο», λέει η Ιωάννα. «Αλλάζει η καθημερινότητά μου, όλα είναι ευχάριστα, γνωρίζω νέους ανθρώπους από το εξωτερικό που είναι τόσο διαφορετικοί» η απάντηση του Χαράλαμπου. «Για μένα το φεστιβάλ είναι ελευθερία. Άνοιξαν οι ορίζοντές μου με τον κινηματογράφο, γνώρισα νέους φίλους», μας λέει η Ηλέκτρα. «Σημαντικό να φτιάχνεις ταινίες, απελευθερώνεσαι από την μονοτονία της ζωής της επαρχιακής πόλης», η απάντηση του Χάρη. «Κάνω κάτι διαφορετικό από ό,τι έκανα σε όλη μου τη ζωή. Έμαθα τη συνεργασία, δημιουργώ αναμνήσεις από το μέλλον», η συγκινητική απάντηση της Έλενας, ενώ ο Γιάννης από τη Σύρο, που βρέθηκε στον Πύργο γιατί συμμετέχουν και οι γονείς του σε εργαστήρια, δηλώνει ευτυχισμένος να βυθίζεται στις βελούδινες πολυθρόνες του «Απόλλωνα» και να βλέπει ταινίες ολημερίς ενώ αισθάνεται ευγνώμων που γνώρισε ανθρώπους του πολιτισμού που δεν έχει την ευκαιρία να ανταμώσει στη Σύρο. «Οι ταινίες πια είναι για μένα εθισμός και με αφορά το μήνυμα. Μόνο έτσι ανοίγουν τα μάτια μας».
Καλή συνέχεια!
