Έχοντας επιστρέψει από τη Βρετανία, όπου είχε ιδρύσει ένα γκρουπ με αγγλικό στίχο, ο τραγουδοποιός και ερμηνευτής Τρύφων Λάζος μας συστήθηκε το 2019 με το πολύ ιδιοσυγκρασιακό album «Αναφορά». Τον Μάιο επανήλθε με το «Κάρμα Κομεντί» που, όπως και το προηγούμενο, κυκλοφόρησε από την έγκριτη ανεξάρτητη εταιρεία Puzzlemusik. Συνομίλησα μαζί του για τον ακόμα πιο προσωπικό και αρκούντως μυστηριακό στιχουργικό και ηχητικό κόσμο του δεύτερου δίσκου του, μιας σύγχρονης γλυκόπικρης μουσικής κομεντί ανθρώπων, τόπων και συναισθημάτων.
Τελικά, σου αρέσει να αιφνιδιάζεις το κοινό με κάθε δίσκο σου; Στον πρώτο που κυκλοφόρησες στη χώρα μας, το «Αναφορά», είχες ελληνικό στίχο αντί για αγγλικό και τώρα ο δεύτερος δεν θα μπορούσε να είναι περισσότερο διαφορετικός από εκείνον.
Η συνεχής αναζήτηση και μεταμόρφωση είναι κάτι που βρίσκω αναγκαίο και ζωοποιό. Συνυπάρχω με τα τραγούδια μου, αφήνομαι σε νέα μονοπάτια προς εξερεύνηση και κατανόηση. Παίρνει χρόνο. Όπως αλλάζω εγώ και ό,τι υπάρχει γύρω μου έτσι αλλάζει και η μουσική μου, αυτά που θέλω να πω και ο τρόπος που θα τα πω.
Έστω και για τα τωρινά δυσχερή δεδομένα της δισκογραφίας έξι χρόνια ανάμεσα στο πρώτο και στο δεύτερο album δεν είναι υπερβολικά μεγάλο διάστημα;
Όντως, υπήρξε ένα διάστημα σιωπής μου. Έψαχνα νέα «γλώσσα», έψαχνα εμένα, δεν ήθελα να κυκλοφορήσω κάτι απλά για να το κάνω. Με εμένα έχει να κάνει αυτή η καθυστέρηση και όχι τόσο με την κατάσταση της δισκογραφίας, με το αν η μουσική μου έχει να πει κάτι πρώτα σε εμένα και μετά σε άλλους και άλλες.
Τα ανατολίτικα στοιχεία είναι στο πλαίσιο που τα αξιοποιούσε η ψυχεδέλεια ή είναι δικές σου, λιγότερο ή περισσότερο υποσυνείδητες, επιρροές από την ελληνική μουσική;
Είναι όλα αυτά που έχουν τυπωθεί μέσα μας μεγαλώνοντας σε αυτόν τον τόπο. Οπότε ναι, έχει να κάνει με τις επιρροές μου από την ελληνική μουσική.
Αισθάνεσαι ότι ο δίσκος εντάσσεται περισσότερο στο σύγχρονο rock ή στην με ευρεία έννοια ελληνική μουσική;
Στην με ευρεία έννοια ελληνική μουσική ή, θα έλεγα, απλά μουσική. Νομίζω ότι τα ιδιώματα έχουν σμίξει πια, γενικά στη μουσική παντού στον κόσμο αλλά και μέσα μου. Δεν μπορώ να κάνω μια καθαρή περιγραφή τού τι παίζω. Δεν ακούω πολύ rock. Άκουγα Hermanos Gutierez, Arvo Part, Max Richter, αλλά και το «Τα μπλουζ του πρίγκιπα» του Παύλου Σιδηρόπουλου όταν ηχογραφούσε το album.
Λειτουργείς καλύτερα μόνος σου στο στούντιο παρά ως μέλος μιας μπάντας; Πόσο σημαντικό είναι το ενορχηστρωτικό/ηχητικό σκέλος για εσένα;
Το ενορχηστρωτικό/ηχητικό σκέλος είναι πολύ σημαντικό. Το χρησιμοποιώ ως πηγή έμπνευσης. Άλλα πράγματα θα παίξω αν έχω delay στην κιθάρα, άλλα αν δεν έχω και άλλα αν παίζω με κάποιο synth που ακούγεται σαν χαλασμένο ραδιόφωνο. Λειτουργώ καλύτερα μόνος μου στο στούντιο. Με ενδιαφέρει ακόμα όμως το concept μιας μπάντας, αρκεί να έχει ροή.
Τα τοπωνύμια που αναφέρεις στους τίτλους και άλλα που είναι κρυμμένα στους στίχους έχουν προσωπική/αυτοβιογραφική ή συμβολική σημασία;
Είναι αυτοβιογραφικά. Έμενα Καλλιδρομίου πριν από τέσσερα χρόνια, έχω δουλέψει στο Βερολίνο και βρίσκομαι συχνά στη γωνία Θάσου και Πατησίων. Μου είναι πολύ δύσκολο να γράψω ιστορίες που δεν έχω κάπως βιώσει.
Ο τίτλος του album σημαίνει ότι το κάρμα είναι πάντα μια γλυκόπικρη κομεντί ή, αντίθετα, ότι η χαρμολύπη της ζωής είναι νομοτέλεια;
Αμφότερα θα έλεγα. Η χαρμολύπη είναι νομοτέλεια της ζωής. Γενικά η ζωή μού φαίνεται μαύρη κωμωδία. Δεν το λέω με πικρία, ίσα ίσα, το ακριβώς αντίθετο. Νομίζω όταν το δεχτείς αυτό, γελάς περισσότερο. Τα δύσκολα σε εξελίσσουν, αν μπορείς να τα δεις έτσι.
Τελικά το «Λα Λα Λα» ή το «Χε Χε» εκφράζει περισσότερο την κοσμοθεωρία σου;
Επίσης αμφότερα είναι διαφορετικές όψεις του ίδιου νομίσματος. Βαριέμαι τη μιζέρια και αυτούς που την παντρεύονται. Υπήρξα μάλλον και εγώ τέτοιος, αλλά έχω πάρει «διαζύγιο». «Αφού το θέλει η ζωή τη νύχτα θα σπουδάσω, τον χάρο θα γελάσω κάθε που βλέπω αυγή»...
Νιώθεις πια την Ελλάδα τόπο σου ή μετεωρίζεσαι μεταφορικά ανάμεσα σε αυτή, στην Αγγλία, ίσως και σε άλλα μέρη χωρίς να ανήκεις πουθενά; Πολίτης του κόσμου ή όχι;
Ναι, δεν ανήκω πουθενά πλέον. Έχει αλλάξει τόσες φορές η έννοια «σπίτι» ώστε δεν αισθάνομαι ότι μπορεί να οριστεί κάπου συγκεκριμένα. Ούτε έχω όμως αυτή την ανάγκη...
Πες μου για την πρώτη ζωντανή παρουσίαση του album και αν θα ακολουθήσουν κι άλλες, στην Αθήνα ή και αλλού.
Θα παρουσιάσω το album την Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου στο ΕΞΑ, με τον Σταύρο Δάλκο να ανοίγει τη βραδιά. Παίζω μόνος μου με live looping. Θα γίνουν κι άλλες ζωντανές παρουσιάσεις σε άλλες πόλεις, πιθανόν γύρω στον Μάρτιο, αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμα το πρόγραμμα.
Τι είναι για εσένα το να γράφεις τραγούδια, έκφραση ή ανάγκη;
Ανάγκη, τελικά, αλλά και παιχνίδι με τον ηλεκτρισμό, την αναπνοή και τον καπνό.
Υπάρχουν ήδη ιδέες για τον επόμενο δίσκο και γενικά πώς βλέπεις να εξελίσσεται η δημιουργία σου στο μέλλον;
Ναι, υπάρχουν. Νιώθω ότι έχω βρει πλέον μια «φωνή» που μπορεί να με πάει σε πολύ ενδιαφέροντα μονοπάτια. Στο προηγούμενο album την έψαχνα, μα τώρα νομίζω ότι τη βρήκα.
Θα περιμένουμε λοιπόν να δούμε πού θα οδηγήσει τον Τρύφωνα Λάζο...
