Το «PROSΤ» είναι το νέο έργο του συγγραφέα, ηθοποιού και σκηνοθέτη Νίκου Χατζηπαπά, το οποίο και σκηνοθέτησε και στο οποίο συμμετέχει μια ισάξια ομάδα παλιών και νέων ηθοποιών: Θανάσης Σαράντος, Μαίρη Βιδάλη, Έκτορας Καλούδης, Σταμάτης Μπερής, Τόνια Μπανίλα, Βίκυ Μπανίλα, Λυδία Αγγελοπούλου, Στράτος Χρήστου, Κάλλια Θεοδοσιάδη, Ανδρέας Κουτσουρέλης, Δημήτρης Τσολάκης, Μάνος Τσιμπραγός, Χάρης Λογγαράκης.
Το έργο φωτίζει κάθετα ένα δυστοπικό μέλλον που έρχεται. «Σε έναν ερμητικά κλειστό χώρο που μοιάζει με παρηκμασμένο αρχοντικό-καθεδρικό ναό», μεταφέρω από το πρόγραμμα, «όπου μια αλλόκοτη δυσλειτουργική οικογένεια έχει καταφύγει μετά από κάποιον απροσδιόριστο εφιάλτη του έξω κόσμου». Η δράση, προσθέτω, εκτυλίσσεται σε ένα σκοτεινό δωμάτιο-σύμπαν ή στο εσωτερικό μιας κάμερας-κουτί παλιάς τεχνολογίας, αλλά με σύγχρονη, πανοπτική σκόπευση και ένα σύστημα φακών που μας επιτρέπουν να διακρίνουμε ανεστραμμένες σκιές ανθρώπων πίσω από τους χονδρούς τοίχους. Ίσως το πλατωνικό «Σπήλαιο», με δεσμώτες του εμάς. Μια ιστορία «Εν φιλίαις παθών» με ήρωες νεκρούς που απλώς δεν το ξέρουν. Ίσως η πιο σημαίνουσα παράσταση αναλογίου του Φεστιβάλ, μια ολοκληρωμένη σκηνοθετική πρόταση, με τον πιο στέρεο μύθο, από έναν σκηνοθέτη που ξέρει τη δουλειά και ηθοποιούς που μπορούν και θέλουν.
Το παράλογο παραμονεύει
Το έργο της Νίνας Ράπη «Ποια πραγματικότητα;», σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Μπιλάλη, με τους καλούς ηθοποιούς Περικλή Λιανό, Γιώτα Τσιότσκα και Σπυρίδωνα Ξένο, είναι άλλη μια ιστορία για ένα δυστοπικό μέλλον που ήδη είναι εδώ, εγκατεστημένο στο σαλόνι και στην κρεβατοκάμαρά μας. «Ένα έργο που αποκαλύπτει μια διαφορετική πτυχή του θεατρικού λόγου της συγγραφέως», μεταφέρω από το σκηνοθετικό σημείωμα της Κ. Μπιλάλη. «Στρέφεται από τη θραυσματικότητα του λόγου, την ασύδοτη γραφή, τον ρεαλιστικό κυνισμό, την ποιητικότητα και τον συμβολισμό προς τη μαύρη κωμωδία. Δεν αποκλίνει, όμως, από τα ιδεολογικά της προτάγματα, τα οποία αφήνουν ένα δυνατό πολιτικό στίγμα αποσκοπώντας στην κοινωνικοπολιτική και συνειδησιακή μετατόπιση προς μια άλλη πραγματικότητα».
Υπόθεση: Η Φοίβη και ο Πάνος αγαπιούνται βαθιά αλλά είναι άνεργοι, μέχρι τον λαιμό στα χρέη και απειλούνται με αναγκαστική έξωση. Ακραία μέτρα απαιτούνται για την αντιμετώπιση της ακραίας κατάστασης. Το παράλογο παραμονεύει. Παρουσιάζεται ένας αυτόκλητος ελεγκτής ψυχικής υγείας, ταυτόχρονα πελάτης ροζ γραμμής και διαπραγματευτής χρεών με μυστήρια ανταλλάγματα… Τελικά, πώς αντιστέκεσαι όταν όλα πάνε στραβά; Μεταφέρω πάλι από το σκηνοθετικό σημείωμα της Κ. Μπιλάλη: «Ο σκοπός της σκηνοθεσίας είναι να αναδειχθούν η καταγγελτική γραφή της Ράπη καθώς και η κύρια θεματική της, που είναι η προσπάθεια ελέγχου της ανθρώπινης ύπαρξης από ισχυρά εξουσιαστικά κέντρα… Η σκηνοθεσία θα επιχειρήσει να μεταφέρει στο κοινό το ερωτηματικό που υπάρχει στον τίτλο του έργου και να αναρωτηθεί: Ποια πραγματικότητα επιλέγουμε; Υπάρχουν και άλλες εκτός αυτής που μας επιβάλλουν; Μπορούμε να επιλέξουμε με ελεύθερη βούληση; Αν όχι, μπορούμε να επιλέξουμε τη φυγή και το χτίσιμο μιας δικής μας πραγματικότητας;». Το ονειρικό και αμφίδρομο τέλος του έργου, συμπληρώνω από την πλευρά μου, είναι ανοιχτό στο πιο πάνω ερώτημα και αφήνει την επιλογή στην ελεύθερη βούληση του θεατή.
Εφηβικό «πέρασμα»
Το έργο «ΑΣΤΡΑ» («ASTRA»)της Έφης Βενιανάκη, σε σκηνοθεσία της Ρουμπίνης Μοσχοχωρίτη, με τους καλούς ηθοποιούς Αλέξανδρο Θεοδωρόπουλο, Βασιλίνα Κατερίνη, Δέσποινα Σαραφείδου και Βασίλη Τριανταφύλλου.
Η πολύπειρη γραφή της Έφης Βενιανάκη και η έμπειρη σκηνοθεσία της Ρουμπίνης Μοσχοχωρίτη μάς αφηγούνται μια ιστορία με συνεχείς ανατροπές, ενός συλλογικού, δύσκολου εφηβικού «περάσματος» στην ώριμη ηλικία και στην ενήλικη ζωή. Τρεις νέοι άνθρωποι, μέσα από διαφορετικούς λόγους και αιτίες, καταστρώνουν ένα κοινό σχέδιο διαφυγής. Ποιο είναι, όμως, το βαρύ αντίτιμο μιας τέτοιας απόφασης που τους ωθεί να φτάσουν στα άκρα; Η Έ. Βενιανάκη γράφει ένα σύγχρονο έργο, θέτοντας επίκαιρα, σκληρά ερωτήματα για τον τρόπο ζωής σήμερα και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι άνθρωποι ψάχνοντας για δουλειά ή προσπαθώντας να συμβιβάσουν τα όνειρά τους με την εποχή. Η Ρ. Μοσχοχωρίτη το σκηνοθετεί με πολλή αγάπη και κατανόηση για την «ανταρσία» των νέων.
Τα έργα που παρουσιάστηκαν στο Φεστιβάλ «Αναλόγιο» 2025 κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αιγόκερως.