Οι κτηνωδίες του Κράτους του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, που έχουν στοιχίσει τις ζωές δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων και έχουν χαρακτηριστεί γενοκτονία, έχουν και παράπλευρες απώλειες στο πολιτιστικό απόθεμα της χώρας, στις βιβλιοθήκες, στα αρχεία και στα μουσεία. Μια πρώτη τεκμηριωμένη καταγραφή των ζημιών έχει γίνει από βιβλιοθηκονόμους όλου του κόσμου που στέκονται αλληλέγγυοι στον λαό της Παλαιστίνης για την περίοδο Οκτώβριος 2023 - Ιανουάριος 2024. Παραθέτουμε κάποιες εδώ:
* Κεντρικά Αρχεία της Πόλης της Γάζας, ολική καταστροφή από βομβαρδισμό, ο οποίος προκάλεσε φωτιά που κατέστρεψε πλήρως τα αρχεία. Σε αυτά τα αρχεία περιέχονταν εγγραφές 150 χρόνων.
* Τζαμί Ομάρι και η βιβλιοθήκη του στην Πόλη της Γάζας. Το τέμενος καταστράφηκε ολοσχερώς μαζί με τη βιβλιοθήκη του. Το τέμενος είχε χτιστεί τον 7ο αιώνα και στη βιβλιοθήκη υπήρχε η πιο σημαντική συλλογή σπάνιων βιβλίων για την Παλαιστίνη με τεκμήρια από τον 14ο αιώνα και μετά.
* Βιβλιοθήκη Ταμαρί Σαμπάχ στο Πολιτιστικό Κέντρο Ρασάντ αλ Σάουα, στην Πόλη της Γάζας. Ολική καταστροφή από ισραηλινούς βομβαρδισμούς, με αφανισμό δεκάδων χιλιάδων βιβλίων της συλλογής. Το κτήριο φιλοξενούσε εκατοντάδες εκτοπισμένους Παλαιστίνιους.
* Ολική καταστροφή των Βιβλιοθηκών Έντουαρντ Σαΐντ, Εναΐμ, Αλ-Καλιμά (και εκδοτικός οίκος), Λουμπούντ, Αλ Ναχντά, Αλ-Σορούκ Αλ-Νταέμ. Επίσης, καταστράφηκαν οι ακαδημαϊκές Αλ-Ακσά Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη (καταστροφή από φωτιά που έβαλαν Ισραηλινοί στρατιώτες), Βιβλιοθήκη του Ισλαμικού Πανεπιστημίου στη Γάζα (ολική καταστροφή), Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Αλ-Ισράα και το Εθνικό Μουσείο (ολική καταστροφή από ελεγχόμενες εκρήξεις του ισραηλινού στρατού. Πέρα από τα βιβλία, καταστράφηκαν πάνω από 3.000 αρχαιολογικά ευρήματα), Βιβλιοθήκη Ανοικτού Πανεπιστημίου Αλ Κουντς (ολική καταστροφή). Η λίστα είναι πιο αναλυτική και περιλαμβάνει και ονόματα νεκρών βιβλιοθηκονόμων και άλλων επιστημόνων από τις εν λόγω βιβλιοθήκες. Οι καταγραφές αφορούν μόνο τους έξι πρώτους μήνες της μεθοδευμένης γενοκτονίας κατά του παλαιστινιακού λαού.
Η γενοκτονία έχει πολλά πρόσωπα. Εκτός από τον κύριο στόχο που είναι οι άνθρωποι, ο ισραηλινός στρατός καταστρέφει μεθοδικά και τη μνήμη των ανθρώπων. Καίει, ισοπεδώνει, καταστρέφει βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία προσπαθώντας να σβήσει τα σημάδια ύπαρξης, Ιστορίας, περιγραφής της ζωής των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας· μικρότερα εγκλήματα πολέμου που μαρτυρούν την ιδεολογία και τη μεθοδολογία της φονικής μηχανής. Γράφαμε παλαιότερα, εξ αφορμής των καταστροφών από το Ισλαμικό Κράτος μουσείων και βιβλιοθηκών, ότι όταν οι άνθρωποι -όσοι επιζήσουν- επανεκκινήσουν τη ζωή τους στα μέρη αυτά, θα λείπει κάτι σημαντικό και αναντικατάστατο: η συλλογική μνήμη και οι μαρτυρίες της ζωής των προγόνων τους στο βάθος του χρόνου.
