Ο νέος δίσκος του Γιώργου Καζαντζή έχει τίτλο «Πλανόδιος», περιλαμβάνει επτά τραγούδια σε στίχους τριών στιχουργών, που αποδίδουν οκτώ κορυφαίοι-ες ερμηνευτές-τριες, οι Σόνια Θεοδωρίδου, Παντελής Θεοχαρίδης, Ναταλία Λαμπαδάκη, Γιώργος Μεράντζας, Νατάσσα Μποφίλιου, Μαρία Παπαγεωργίου, Λάκης Παπαδόπουλος και Βασίλης Σκουλάς. Τους-τις συνοδεύουν οι Μωζάικ, η εξαμελής μπάντα που αρχικά σχηματίστηκε για την τηλεοπτική εκπομπή «Μουσικό κουτί». Ο εκλεκτός Θεσσαλονικιός συνθέτης μιλά γι’ αυτόν, για το τι κινητοποιεί τη δημιουργία του και για τη κυβέρνηση που, εκτός των άλλων, είναι και κατά του πολιτισμού
Τι σημαίνει για σένα η λέξη πλανόδιος και γιατί αποφάσισες αυτό το τραγούδι να δώσει τον τίτλο και στον δίσκο;
Πλανόδιος είναι ο τίτλος ενός από τα τραγούδια του δίσκου σε στίχους της Ναντίνας Κυριαζή. Είναι ένας τίτλος συμπερίληψης και παραδοχής. Πλανόδιος είναι περισσότερο μια εικόνα, εικόνα ανθρώπων που περιπλανώνται και πουλάνε (κυριολεκτικά και μεταφορικά) τις πραμάτειες τους στον δρόμο. Ενώ χαμογελούν, κατά βάθος είναι φοβισμένοι, με έντονα ανεπτυγμένο το ένστικτο της φυγής εν ώρα κινδύνου και πιστή σύντροφό τους τη μοναξιά. Οι περισσότεροι-ες από μας δεν τολμούμε να τους κοιτάξουμε και τους παραβλέπουμε. Αυτό γιατί, πολύ απλά, αν τους κοιτάξουμε, είναι σαν να βλέπουμε σε καθρέφτη τον εαυτό μας, τη δική μας μοναξιά, τη δική μας φυγή. «Πλανόδιος» είμαστε όλοι και όλες λοιπόν.
Προσέγγισες συνθετικά εντελώς διαφορετικά τα τρία τραγούδια σε στίχους του αείμνηστου Ισαάκ Σούση, τα άλλα τρία σε στίχους της Ναντίνας Κυριαζή και αυτό του Βαγγέλη Βελώνια;
Αντίθετα με τη λόγια σπουδή της σύνθεσης, δεν σχεδιάζω πριν δημιουργήσω. Όταν πρόκειται για τραγούδι, αφήνω τον στίχο να με πλημμυρίσει και παράλληλα ανιχνεύω την κρυμμένη μουσική του. Η σύνθεση είναι μια ιδιαίτερα βαθιά και προσωπική υπόθεσή μου. Η προσέγγιση κάθε στίχου θέλω να έχει διαφορετικότητα και η μόνη κοινή μουσική καταγωγή τους είναι ο δικός μου ψυχικός κόσμος. Μπορεί να ακούγεται εγωιστικό αλλά δεν είναι, γιατί ο βαθύτερος κόσμος κάθε ανθρώπου συγκλίνει στην κοινή αλήθεια, οπότε το «εγώ» γίνεται «εμείς»!
Νομίζω ότι είναι η πρώτη φορά που σε δίσκο σου κάθε τραγούδι έχει άλλον-η ερμηνευτή-τρια. Τι σε οδήγησε σε αυτή την απόφαση και με ποιο κριτήριο επέλεξες ποιος-α θα πει τι;
Οχι, είναι ο τρίτος πολυσυμμετοχικός από τους είκοσι πέντε συνολικά δίσκους μου, οι άλλοι δύο ήταν τα «Του έρωτα και του ουρανού» και «Ίσαλος γραμμή», στο οποίο σύστησα στο κοινό τη Φωτεινή Βελεσιώτου. Ο αριθμός των ερμηνευτών-ριών σε έναν δίσκο εξαρτάται από το τι ζητούν τα ίδια τα τραγούδια για να αποδοθούν όπως αρμόζει.
Το τραγούδι που ερμηνεύει η Νατάσσα Μποφίλιου είναι ίσως το πιο «ροκ» που έγραψες ποτέ; Αν ναι, πόσο συμπτωματικό είναι αυτό;
Θα πρέπει να πω ότι πέρασα και από το ροκ στα νεανικά χρόνια μου. Όταν ήμουν έφηβος, ήμουν μέλος ενός συγκροτήματος με το οποίο παίζαμε Creedence Clearwater Revival, Led Zeppelin, T Rex και φυσικά Beatles και Rolling Stones. Δεν θα έλεγα ότι το «Ιππόλυτος» που ερμηνεύει η Νατάσσα είναι τόσο ροκ, πολύ περισσότερο είναι τα «Πανοπλία που φοράς» σε στίχους του αείμνηστου Μάνου Ελευθερίου που ερμηνεύει ο Σταύρος Σιόλας και «Άχρωμή σιωπή» το οποίο ερμηνεύει ο Αλκίνοος Ιωαννίδης.
Πώς και γιατί προέκυψε η όχι απλώς πρωτότυπη αλλά και άκρως ανατρεπτική ιδέα της συνύπαρξης του τραγουδιστή και λυράρη της κρητικής μουσικής Βασίλη Σκουλά με τη λυρική ερμηνεύτρια Σόνια Θεοδωρίδου στο ομότιτλο τραγούδι;
Ομολογώ ότι ήταν λίγο τολμηρό το εγχείρημα. Όμως και εδώ προσπάθησα να αφουγκραστώ βαθύτερα το τραγούδι που μου ζητούσε αυτή την «κόντρα». Με τον Βασίλη και τη Σόνια είχα συνεργαστεί σε συναυλίες και οι σχέσεις μας είναι εξαίρετες. Τους το πρότεινα και δέχτηκαν με ενθουσιασμό. Απ’ ό,τι φαίνεται από την αποδοχή του κόσμου και αυτή η ιδέα είχε βαθύτερη καταγωγή και ευτυχώς το πείραμα πέτυχε.
Προφανώς και σου άρεσαν πολύ οι Μωζάικ όταν συμμετείχες στο «Μουσικό κουτί», όμως είναι η πρώτη φορά που συνεργάζεσαι σε δίσκο σου με ένα συγκεκριμένο σχήμα και όχι μία ομάδα μουσικών την οποία επιλέγεις ειδικά για την περίσταση. Πώς πήρες αυτή την απόφαση και δεν σε περιόρισε ίσως κάποιες στιγμές ενορχηστρωτικά;
Κατ’ αρχάς, η δημιουργία αυτού του δίσκου ήταν ιδέα και επιθυμία αυτών των υπέροχων παιδιών. Μου το πρότειναν στην εκπομπή, το πήρα ως κομπλιμέντο, το ξέχασα, επανήλθαν και έτσι ενέδωσα με πολλή χαρά. Το θεωρώ «παράσημο» να έχω την εκτίμηση αυτών των εξαίρετων μουσικών. Όσο για την ενορχήστρωση, τους έδωσα ένα spartito με τις ενορχηστρωτικές ιδέες μου, αλλά τους είπα «πάρτε το στον κόσμο σας». Τα παιδιά το σεβάστηκαν και μετουσίωσαν ενορχηστρωτικά τις ιδέες μου μέσα από τη δική τους έκφραση.
Οι στίχοι του Βαγγέλη Βελώνια στο ομότιτλο τραγούδι είναι σαφέστατα πολιτικοί. Ως άνθρωπος και όχι ως συνθέτης ταυτίζεσαι με αυτά που λέει;
Απόλυτα! Όπως βέβαια και με τον τρόπο που το ερμηνεύει ο σπουδαίος Γιώργος Μεράντζας. Σήμερα ζούμε την εποχή του δήθεν, του φανταχτερού και της άγνοιας. Νομίζουμε ότι ξέρουμε, αλλά δεν ξέρουμε τίποτα γιατί όλα, μα όλα είναι επιδερμικά. Η ψυχή, όπου κατοικεί η γνώση, έχει απομονωθεί από το όραμα και έχει σκεπαστεί με τόνους από το μπετόν της κατανάλωσης, του κέρδους και της εξουσίας.
Με την ευκαιρία, τι θα είχες να πεις για την κατάσταση της χώρας το 2025 και μετά από έξι χρόνια διακυβέρνησης Μητσοτάκη;
Νομίζω ότι αυτή τη φορά απέναντι στην κυβέρνηση δεν είναι πλέον τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος. Ο πολίτης σήμερα συνειδητοποιεί ότι χάνονται μέρα με τη μέρα οι αξίες, υπάρχει έλλειμμα δικαιοσύνης στα ανώτερα κλιμάκια, η ακρίβεια μαστίζει και η ισονομία είναι μια απρόσιτη έννοια. Αυτός, λοιπόν, ο άνθρωπος που αρχίζει και διακρίνει πολλαπλασιάζεται, το είδαμε στις συγκεντρώσεις, δεν εκφράζει μια συγκεκριμένη ιδεολογία, αν και προέρχεται από όλους τους πολιτικούς χώρους, παρά μόνον τον αξιακό κόσμο του που βλέπει να συρρικνώνεται. Μόνο σε αυτόν, λοιπόν, ελπίζω και ταυτόχρονα αναγνωρίζω και τον εαυτό μου.
Στη διάρκεια της πανδημίας και λόγω της συνθήκης της οι άνθρωποι της μουσικής και συνολικά του Πολιτισμού συγκρότησαν ένα άτυπο κίνημα με συγκεκριμένες διεκδικήσεις. Θεωρείς ότι αυτό συνεχίζεται με κάποιον τρόπο ή έληξε μαζί με την τότε συγκυρία;
Ναι, σίγουρα υπάρχει μια ευαισθητοποίηση από τους ανθρώπους του Πολιτισμού, του χώρου μας και όχι μόνο, και συνεχίζεται σε όλα τα επίπεδα.
Θα παρουσιαστεί κάπου ζωντανά τον χειμώνα το «Πλανόδιος» στο σύνολό του και με όλους-ες τους-τις ερμηνευτές-ριες;
Ναι, προγραμματίζουμε παρουσίαση του δίσκου την Πέμπτη 23 Οκτωβρίου στον Σταυρό του Νότου με τη συμμετοχή όλων των ερμηνευτών και ερμηνευτριών και των Μωζάικ.
Και τα προσεχή σχέδιά σου, συναυλιακά αλλά και για τις επόμενες δισκογραφικές εργασίες;
Πριν από την προαναφερθείσα συναυλία θα συμμετάσχω με δύο τραγούδια σε ερμηνεία του Γιώργου Μεράντζα σε μια συναυλία-αφιέρωμα στον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη. Τη διοργανώνει ο Δήμος Θεσσαλονίκης με τη Συμφωνική Ορχήστρα του και θα πραγματοποιηθεί στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης στις 20 Οκτωβρίου. Πριν από τα Χριστούγεννα θα αρχίσουμε ηχογραφήσεις για τον νέο δίσκο του ερμηνευτή Βασίλη Προδρόμου με συνθέσεις δικές μου, του ιδίου, του Ντάσο Κούρτη, του Δημήτρη Σίντου και ίσως του Μανώλη Πάππου. Επίσης θα πραγματοποιηθούν δύο εμφανίσεις στις 28 και 29 Νοεμβρίου στο Ζώγια στη Θεσσαλονίκη και άλλη μία στις 18 Δεκεμβρίου στην Απανεμιά στην Αθήνα. Σε αυτές θα παρουσιάσουμε τον πρόσφατο δίσκο μου «Blue» σε στίχους της Ελένης Φωτάκη και ερμηνεία της Εμμανουέλας Νινιράκη και θα συμμετάσχει η Ελένη Δημοπούλου.
Παραγωγικότατος αλλά και πολυπράγμων, ο Γιώργος Καζαντζής θα συνεχίσει ακούραστος να καταθέτει από το προσωπικό στούντιό του Πολύτροπον τραγούδια ποιότητας, που πάντα μιλούν για την ουσία των ανθρώπων και των πραγμάτων.
