Οπως και αρκετοί/ές τραγουδοποιοί της τότε νέας μουσικής σκηνής, το σχήμα με το παράξενο όνομα Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω συστήθηκε στο κοινό στους Α΄ Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού Κέρκυρας που διοργάνωσε το 1981 ο Μάνος Χατζιδάκις. Στη συνέχεια ακολούθησε μια ιδιότυπη διαδρομή, με ελάχιστες ζωντανές εμφανίσεις και, αραιές στην αρχή και πιο συχνές από μια στιγμή και μετά, εκλεκτές δισκογραφικές εργασίες που συνδύαζαν τον ποιητικό λόγο με μια ευαίσθητη και πολυσυλλεκτική μουσική άποψη. Δύο χρόνια μετά το τελευταίο άλμπουμ τους με πρωτότυπο υλικό «Ιάμβη», στο τέλος του 2024 ήρθε ο δίσκος «Πυξιδοθήκη», στον οποίο συγκέντρωσαν όλα τα τραγούδια τους σε στίχους του φίλου και ομοτέχνού τους Βασίλη Νικολαΐδη. Ο συνιδρυτής με τον Γιώργο Φιλιππάκη και «ψυχή» των Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω Χάρης Γ. Καβαλλιεράτος μας μίλησε για τον αθεράπευτο αλλά και… ρεαλιστικό ρομαντισμό που εξακολουθεί να είναι η σταθερή «πυξίδα» τους.
Πώς και γιατί, πέρα φυσικά από τη μακρόχρονη φιλία σας, αποφασίσατε να συγκεντρώσετε σε ένα CD όλα τα τραγούδια σας σε στίχους του Βασίλη Νικολαΐδη;
Τα γραπτά του Βασίλη Νικολαΐδη μου έδιναν πάντα την εικόνα ενός σικυώνα λίγο μετά την εαρινή του εκσκαφή. Μήτε αχλαδιά μήτε βραγιά θα βρεις εκεί χωρίς έγνοια... Τι πιο γλυκό λοιπόν κάλεσμα από το να συγκεντρώσω σε ένα βιβλιαράκι και CD όλους τους στίχους του που τραγουδήσαμε! Μα πιο πολύ ήθελα με αυτή την έκδοση να φανεί και η μεταφυσική τους. Με τα πρώτα ήδη κείμενα του Βασίλη θυμάμαι ότι ξεκίνησα να υποτονθορύζω «σαν το κρασάκι ο θάνατος και η δημοκρατία…» και «πότε θα κόψουμε, θεια, τα σταφύλια;».
Μελοποιούσατε στίχους του, έγραφε στίχους πάνω σε μουσικές σας ή συνέβαιναν και τα δύο ανάλογα με την περίπτωση;
Συνέβησαν και τα δύο, αυθόρμητα και με τους στίχους να μας οδηγούν.
Υπάρχει κάτι ιδιαίτερο στα νέα ή ανέκδοτα μέχρι τώρα τραγούδια;
Τίποτα το ιδιαίτερο ή διαφορετικό δεν υπάρχει στα νέα τραγούδια, στις επανεκτελέσεις τους, το οποίο να μην διακρίνεται ήδη και στις παλαιότερες καταγραφές τους. Πάντα ο ίδιος «γλύπτης» δουλεύει ακατάπαυστα το υλικό του μέχρι να το φέρει στην κατάσταση του «εντελώς έχειν» της εκφραστικής του...
Τι σημαίνει, αλήθεια, ο ολίγον αινιγματικός τίτλος του δίσκου που, αν δεν κάνω λάθος, δεν αναφέρεται καν σε κάποιο τραγούδι;
Ο τίτλος/λέξη «Πυξιδοθήκη» φέρνει στον νου χρώματα θαλασσινά που σε έναν βαθμό χαρακτηρίζουν την ποιητική του Βασίλη. Μας παραπέμπουν στον πηδαλιούχο του σύμπαντος, το μεγάλο σκαρί, τη μουρμουρίζουσα θάλασσα, τις κογχυλόφθαλμες στην ακτή, το «Άγιος Σώζων», ενώ αφήνεται να εννοηθεί η χάραξη μιας πορείας, η δυνατότητα να κρατηθεί κανείς στην κατεύθυνση που έχει επιλέξει.
Θα έλεγες ότι οι στίχοι του Βασίλη Νικολαΐδη είναι μόνο προσωπικές του καταγραφές/ιστορίες ή σε έναν βαθμό αποτύπωναν και όσα συνέβαιναν γύρω μας;
Οι στίχοι του είναι προσωπικές καταγραφές, που όμως αποτυπώνουν πολλά από όσα συμβαίνουν γύρω μας. Το κομποσκοίνι του -η λεκτική μουσική του όσο και η ζωγραφική του- σώζουν ιστορήσεις μνημειακότητας του ελληνικού τοπίου ή, όπως το λέει ο ίδιος, «φιλήματα που δεν λησμονούνται αλλά θάπτονται».
Είναι ευνόητο γιατί οι ερμηνευτές και οι ερμηνεύτριες αυτή τη φορά είναι περισσότεροι/ες από κάθε προηγούμενη. Θα ήθελες κάποια στιγμή κάθε τραγούδι των δίσκων να ερμηνεύεται από διαφορετική φωνή;
Στα τραγούδια του δίσκου καινοτόμοι/ες της ελληνικής μουσικής ήρθαν με όλο τους τον ενθουσιασμό και σοφίστηκαν για λογαριασμό μας ερμηνείες και αρμονίες πολλές και διαφορετικές. Πρόκειται λοιπόν για τη χαρά της συνεργασίας, για τη βεβαιότητα της εργασίας μας. Μακάρι να ήταν και περισσότεροι/ες!
Ενα-δύο τραγούδια ερμηνεύονται στο πολυφωνικό ύφος της ευρωπαϊκής/κλασικής μουσικής. Να υποθέσω πως αυτό ήταν ιδέα, και επίδραση ίσως, της Μπάρμπαρα Σάουτερ;
Ο τρόπος που παίζει βιολί η Μπάρμπαρα Σάουτερ έχει βέβαια ευρωπαϊκό ύφος και «χρώμα», περισσότερο όμως σημασία από αυτό νομίζω πως έχει το ότι, όπως λέει, «ουδέν άλλο είμαστε παρά ηχώ». Πιστεύω ότι αυτό είναι που κυριαρχεί τόσο στο παίξιμό της όσο και στις φωνητικές -και μη- ερμηνείες του συνόλου μας. Ούτε «σχολές» ούτε τεχνοτροπίες, παρά μόνο ένα υποσυνείδητο αίσθημα αρμονίας, το πιο σεμνό δώρο μέσα στις συζυγίες του μουσικού διακόσμου που σαν ωροσκόπιό του έχει ολόκληρο τον έναστρο ουρανό.
Υπάρχουν κάποια τραγούδια των Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω που για οποιουσδήποτε λόγους ξεχωρίζεις;
Ειλικρινά, δεν μπορώ καν να μπω στη διαδικασία να διακρίνω έστω και ένα.
Υπογραμμίζατε από την αρχή την επιρροή που έχετε δεχθεί από τον Μάνο Χατζιδάκι. Θα έλεγες ότι υπάρχει και μια μικρότερη μεν αλλά αρκετά έντονη από τον Διονύση Σαββόπουλο;
Ισως τα ακούσματά μου λοιπόν να χαρακτηρίζουν -σε ποιον βαθμό άραγε;- και τις αποκρίσεις μου στις ερωτήσεις σου…
Πόσο και κυρίως πώς βλέπεις να έχουν αλλάξει τα πράγματα τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς; Είσαι αισιόδοξος για το μέλλον του ανθρώπου;
Αν αισιοδοξία είναι να μάχεσαι για αξίες και αρχές, τότε, ναι, είμαι ή μάλλον οφείλω να είμαι αισιόδοξος.
Πώς και δεν συμμετείχατε ούτε μια φορά στην εκπομπή «Μουσικό Κουτί» παρά την παλιά φιλία σου με τον Νίκο Πορτοκάλογλου;
Ισως να επαληθεύεται έτσι το «αόρατος μέσα στα τραγούδια του»…
Οι ζωντανές εμφανίσεις σας είναι σπάνιες. Θα υπάρξουν ωστόσο κάποιες το καλοκαίρι ή την επόμενη χειμερινή σεζόν;
Ζωντανές εμφανίσεις είναι οι εκδόσεις μας. Σαν να είναι όλα φτιαγμένα για να καταλήξουν στις σελίδες ενός βιβλίου, τετραδίου ή λευκώματος μ’ εκείνες τις παντοτινές αφιερώσεις και τα πολύχρωμα σχέδια και ένα CD με τις φωνές και τις μουσικές μας.
Εχετε αρχίσει να ετοιμάζετε τον επόμενο δίσκο με νέα τραγούδια; Θα είναι στην κατεύθυνση του «Ιάμβη» ή κάτι διαφορετικό;
Ο δίσκος « Ιάμβη» είχε να κάνει με τη γλώσσα των ιαμβογράφων, τις επιβιώσεις της γονιμικής λατρείας, με το κάλαντο-χαιρετισμό στο πνεύμα της βλάστησης. Τώρα τα δεδομένα μας είναι άλλα και ελπίζουμε να πάει ωραία μέχρι το τέλος η επόμενη εργασία που θα ακούσετε προσεχώς.
Θα την περιμένουμε με ενδιαφέρον και χαμόγελο, καθώς αυτή η μεγάλη παρέα, που επί τόσα χρόνια εκφράζεται με τη μουσική και τον λόγο, μπορεί να επιμένει να ρεμβάζει, αλλά δίχως ποτέ να «χάνεται» μέσα σ’ αυτό.
