«Ένα βιβλίο η απάντηση σε κάθε πληγή της ανθρωπότητας». Με τα λόγια αυτά του ιστορικού Αιζάια Μπερλίν διάλεξε ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης να τελέσει τα εγκαίνια του 4ου Φεστιβάλ Βιβλίου στα Χανιά, στο κατάμεστο από βιβλιόφιλους Χανιώτες και μη, θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης», που θα φιλοξενήσει μέχρι και την ερχόμενη Κυριακή 29 Ιουνίου συγγραφείς, εκδότες, μεταφραστές, πανεπιστημιακούς, διανοούμενους ,καλλιτέχνες σε συζητήσεις που αφορούν «Το σπίτι μας ,τον πλανήτη» που δυστυχώς τον αντιμετωπίζουμε ως ένοικοι σε Airbnb και η φύση έχοντας μνήμη εκδικείται.
«Αυτά που λέει ο Ελον Μασκ για εποικισμό είναι επικίνδυνες ανοησίες, εγκληματική παραπλάνηση του κόσμου, ας αγαπήσουμε την γή μας και ας διαχειριστούμε την τεχνητή νοημοσύνη και την κλιματική αλλαγή με ορθολογισμό γιατί βγαίνουν από ένα κουτί της Πανδώρας» το σχόλιο του αστροφυσικού και Πρόεδρου της Ακαδημίας Αθηνών Σταμάτη Κριμιζή σε συζήτηση που προηγήθηκε των εγκαινίων με θέμα « Όλα σε μια ζωή. Από τον ήλιο στον Γαλαξία».
Η ελληνική βουλή επέλεξε να στηρίξει το Φεστιβάλ των Χανίων το οποίο αποκτά διεθνή χαρακτηριστικά και γίνεται πλέον θεσμός. « Τα Χανιά γίνονται πρότυπο πόλης για το βιβλίο, την ανταλλαγή των ιδεών και την συνέργεια όλων των φορέων της τοπικής κοινωνίας που νοιώθουν ότι ανήκουν σε μια κοινότητα. Το Φεστιβάλ στα Χανιά είναι γιορτή, είναι απόλαυση,είναι στοχασμός» επεσήμανε ο Πρόεδρος της βουλής σε μια εκδήλωση στην οποία ήταν παρόντες ο Νίκος Μπακουνάκης-πρόεδρος του νεοσύστατου φορέα για το βιβλίο-, ο Σταύρος Ζουμπουλάκης- από την εφορευτική επιτροπή της Εθνικής Βιβλιοθήκης-η Ντόρα Μπακογιάννη εκ μέρους της ΝΔ ,ο Γιώργος Σταθάκης πρώην Υπουργός, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημαντηράκης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης και εκπρόσωποι από πολιτιστικούς φορείς της πόλης.
Οι άνθρωποι που συμμετέχουν στο Φεστιβάλ Βιβλίου στα Χανιά δεν ζούν σε αποστειρωμένο περιβάλλον, τους αφορά το τί γίνεται στον πλανήτη, αφουγκράζονται με αγωνία τη πολεμική μηχανή των ισχυρών που έχει αθώους για θύματα. Όμως βλέπουν την συμβολή της λογοτεχνίας και σε αυτό. Ο Διευθυντής του Φεστιβάλ Χανίων Μανώλης Πιμπλής το επεσήμανε στον χαιρετισμό του λέγοντας: «Σήμερα βρισκόμαστε στην δίνη των πολέμων στην γειτονιά μας, στην Γάζα, στο Ιράν, στην Ουκρανία. Ας μην μπούμε στο δίλημμα αν υπερασπιζόμαστε ή μη τους ανά τον κόσμο αρνητές της κλιματικής κρίσης, μεταξύ αυτών και τον Τραμπ. Ας εμπιστευτούμε τον ορθό λόγο.
Και αυτό μπορεί να γίνει και μέσα από την λογοτεχνία. Το σπίτι μας, ο πλανήτης μας θέλει φροντίδα και ορθολογισμό για να αποτρέψουμε την επερχόμενη καταστροφή». « Το σπίτι μας, ο πλανήτης» είναι η θεματική του φετινού φεστιβάλ ενώ τα προηγούμενα χρόνια ήταν « τα σύνορα, τα όρια», «οι ατομικές και οι συλλογικές ταυτότητες,» και «η Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Ευρώπη το τελευταίο μισό του αιώνα». Θεματικές κατεξοχήν πολιτικές που αγγίζουν τον πυρήνα του επίκαιρου προβληματισμού της κοινωνίας των πολιτών που δεν αφήνει αδιάφορο τον κόσμο της λογοτεχνίας.
«Σύναξη και γιορτή» χαρακτήρισε ο Σταύρος Ζουμπουλάκης το Φεστιβάλ Βιβλίου επισημαίνοντας την ανάγκη του αναγνώστη που μετά την μοναχική διαδικασία της ανάγνωσης να συζητήσει με άλλους αυτό που τον άγγιξε, που χρειάζεται το μοίρασμα» και ευχήθηκε αυτό το Φεστιβάλ στα Χανιά να μην είναι πυροτέχνημα αλλά να έχει διάρκεια και να γίνει θεσμός. Πάντως ο Παναγιώτης Σημαντηράκης, ο Δήμαρχος της Πόλης που στηρίζει-ψυχή τε και σώματι- το Φεστιβάλ και παρακολουθεί δια ζώσης τις συζητήσεις δεσμεύτηκε για την συνέχιση της στήριξης του θεσμού του βιβλίου στην πόλη του που την «πνίγει» ο υπερτουρισμός. « Αναζητούμε και μέσα από τα βιβλία τρόπους παγκόσμιας διακυβέρνησης για να σώσουμε τον πλανήτη μας» το σχόλιο του Δημάρχου, ο οποίος χαρακτήρισε το 4ο Φεστιβάλ Βιβλίου πιο ώριμο, πιο εξωστρεφές, με διεθνή εμβέλεια, πνευματικό γεγονός για την πόλη των Χανίων που δεν επελέγη τυχαία καθώς τα Χανιά είναι πόλη που κουβαλάει χωρίς να πετά τις πολλές της ιστορικές ταυτότητες, πύλη εισόδου για Ασία, Ευρώπη και Αφρική,με αρχιτεκτονική, με αισθητική. «Το βιβλίο είναι εργαλείο συνοχής, ανθρώπινο καταφύγιο που καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, στήνει γέφυρες συνεργασίας, είναι τρόπος συμβίωσης, δημιουργεί ένα άλλο κόσμο μέσα στον δικό μας » είπε ο Δήμαρχος Χανίων καταλήγοντας «οι ιδέες προηγούνται των πράξεων».
Των εγκαινίων προηγήθηκε μια εξαιρετική, ενδιαφέρουσα και εκλαικευτική συζήτηση με τον αστροφυσικό Σταμάτη Κριεζή, ο οποίος ήταν έντονα επικριτικός στις πράξεις του νέου πλανητάρχη καλώντας και την ελληνική επιστημονική κοινότητα να βάλει φραγμό στον παραλογισμό και στην υποτίμηση της έρευνας, της γνώσης και του ορθού λόγου. « Το αντισυστημικό μήνυμα του Αμερικανού Προέδρου είναι οπισθοδρόμηση όχι μόνο για τις ΗΠΑ αλλά για όλη την ανθρωπότητα. Προτείνει ο Τράμπ, περικοπές έως και 40% των κονδυλίων για έρευνα στην ΝΑΣΑ, στο Ινστιτούτο Υγείας , στον Τομέα της Έρευνας. Δηλαδή να σταματήσουμε να ερευνούμε τα στοιχεία που μας στέλνουν οι δορυφόροι για την μελέτη της θάλασσας, των ωκεανών, της ατμόσφαιρας, των παγετώνων, να μην γνωρίζουμε που βρισκόμαστε στον πλανήτη, τι αλλαγές συντελούνται. Ο Τραμπ θέλει όλα αυτά να τερμαστιστούν, ας ελπίσουμε το Κογκρέσσο να τον εμποδίσει , να το καταψηφίσει. Η πολιτική του να σταματήσει η έρευνα είναι καταστροφική για την ανθρωπότητα» το επιστημονικό σχόλιο του Σταμάτη Κριμιζή. Ηταν ιδιαίτερα επικριτικός και στην κατάργηση στα σχολεία του μαθήματος της Κοσμογεωγραφίας και της συρρίκνωσης του μαθήματος της Φυσικής γιατί « έτσι αποδομείται η σκέψη και το εργαλείο ενημέρωσης των παιδιών με αποτέλεσμα να κυριαρχούν τα fake news».
Η πρώτη μέρα του φεστιβάλ έκλεισε με συναυλία στο «Μίκης Θεοδωράκης» όπου ο βαθύφωνος Χριστόφορος Σταμπόγλης με τον αρχιμουσικό Μίλτο Λογιάδη, ερμήνευσαν επιτυχίες του αμερικανικού μιούζικαλ και τραγούδια της τζαζ. Μια βραδιά μαγική, σε μια πόλη μαγική.
Ο χώρος στο παλιό Ενετικό Λιμάνι, έξω από τα Νεώρια γέμισε με κόσμο τα μεσάνυχτα, όπου συζητούσαν για όλα αυτά που άκουσαν και για αυτά που προγραμματίζονται τις επόμενες ημέρες. Πάνω στους πέτρινους τοίχους του θεάτρου «Μίκης Θεοδωράκης» οι μορφές των λογοτεχνών που θα φιλοξενηθούν στο Φεστιβάλ της επόμενες ημέρες. Την Παρασκευή η τιμητική εκδήλωση στον ποιητή Τίτο Πατρίκιο που παρά τα 97του χρόνια θα είναι παρών στα Χανιά.
