Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης γεννημένος στην Αθήνα, ήταν γιος του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη και της ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και συνέχισε τις σπουδές του στο Λονδίνο, εστιάζοντας τόσο στην αρχιτεκτονική όσο και στον κινηματογράφο. Εργάστηκε ως αρχιτέκτονας στην Ελλάδα και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πριν αφοσιωθεί στη συγγραφή.
Στη διάρκεια της πορείας του άφησε σημαντικό λογοτεχνικό αποτύπωμα, με 34 βιβλία στο ενεργητικό του, εκ των οποίων τα 20 ήταν μυθιστορήματα. Το πρώτο του έργο, «Ο έβδομος ελέφαντας», κυκλοφόρησε το 1998 στη Μεγάλη Βρετανία, ενώ το «Μπαρ Φλωμπέρ» γνώρισε διεθνή απήχηση, μεταφραζόμενο και εκδιδόμενο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Παράλληλα, εξέδωσε έξι ποιητικές συλλογές και τιμήθηκε με σημαντικές διακρίσεις. Για τη συλλογή «Αρχιτεκτονική Εσωτερικών Χώρων» απέσπασε το 1994 το Βραβείο Ποίησης «Νικηφόρος Βρεττάκος» του Δήμου Αθηναίων, ενώ το παιδικό μυθιστόρημά του «Ο Άλκης και ο Λαβύρινθος» βραβεύτηκε από τον Κύκλο του Παιδικού Βιβλίου. Το μυθιστόρημα «Αμερικάνικη Φούγκα» κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2008 και τιμήθηκε με το International Literature Award του National Endowment for the Arts, ενώ η «Βίλα Κομπρέ» ήταν υποψήφια για το Βραβείο Αναγνωστών του ΕΚΕΒΙ.
Ξεχωριστή ήταν και η παρουσία του στο θέατρο. Έργα του παρουσιάστηκαν σε σημαντικές σκηνές, όπως το Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας, το Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν», το Εθνικό Θέατρο και το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Παράλληλα, υπέγραψε το σενάριο της ταινίας «Καταιγίδα», το οποίο εγκρίθηκε από το πρόγραμμα «Ορίζοντες» του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου.
Ποιήματά του μεταφράστηκαν και εκδόθηκαν στη Μεγάλη Βρετανία, ενώ εκπροσώπησε επανειλημμένα την Ελλάδα σε διεθνείς λογοτεχνικές διοργανώσεις. Το 2013 συμμετείχε σε εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με θέμα την οικονομική κρίση, ενώ το έργο του «Innerview» παρουσιάστηκε την ίδια χρονιά στο Southbank Centre του Λονδίνου.
Το τελευταίο του μυθιστόρημα, με τίτλο «Το παιδί και ο Άγγελος», κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2025 από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ.
Η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για την απώλεια του Αλέξη Σταμάτη
Σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αναφέρει τα εξής:
«Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία αποχαιρετά με θλίψη τον Αλέξη Σταμάτη, έναν από τους σημαντικούς εκπροσώπους της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, που υπηρέτησε με συνέπεια και ευαισθησία τον πολιτισμό και τον δημόσιο διάλογο.
Με ένα πλούσιο και πολυσχιδές έργο, στη λογοτεχνία, το θέατρο και το σενάριο, ανέδειξε τις αγωνίες, τις αντιφάσεις και τις αναζητήσεις του σύγχρονου ανθρώπου, υπερασπιζόμενος τη δύναμη της τέχνης ως πεδίου ελευθερίας, κριτικής σκέψης και ανθρωπισμού.
Σε μια εποχή που ο πολιτισμός δοκιμάζεται, η απώλειά του υπενθυμίζει πόσο πολύτιμοι είναι οι δημιουργοί που φωτίζουν την κοινωνία με το έργο και τη στάση τους.
Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένεια, τους φίλους και τους ανθρώπους των γραμμάτων που είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν και να συμπορευτούν μαζί του.
Η μνήμη και το έργο του θα εξακολουθήσουν να εμπνέουν τις επόμενες γενιές.
