Καθώς οι ειδήσεις που έρχονται από την άλλη μεριά του Ατλαντικού είναι όλο και πιο ανησυχητικές, ειδήσεις που αφορούν την ακαδημαϊκή ελευθερία, την ελευθερία του λόγου και της επιστημονικής έρευνας, θα συνεχίσουμε να υπογραμμίζουμε τα ζητήματα αυτά.
Πάνω από 2.000 ερευνητές και ακαδημαϊκοί από τις ΗΠΑ συνυπογράφουν κοινή δήλωση που αφορά «τη μαζική επίθεση στις επιστήμες στις ΗΠΑ» από την κυβέρνηση Τραμπ και προειδοποιούν για τη ζημιά που υφίσταται η επιστημονική έρευνα από ένα άνευ προηγουμένου κύμα απολύσεων, περικοπών και καταστολών.
Μεταξύ άλλων, στη δήλωση αυτή αναφέρονται:
«Η αναζήτηση της αλήθειας -η αποστολή της επιστήμης- απαιτεί από τους επιστήμονες να διερευνούν ελεύθερα νέα ερωτήματα και να αναφέρουν τα ευρήματά τους με ειλικρίνεια, ανεξάρτητα από ειδικά συμφέροντα. Η διοίκηση ασκεί λογοκρισία, καταστρέφοντας αυτή την ανεξαρτησία. Χρησιμοποιεί εκτελεστικά διατάγματα και οικονομικές απειλές για να χειραγωγήσει το ποιες μελέτες χρηματοδοτούνται ή δημοσιεύονται, πώς αναφέρονται τα αποτελέσματα και σε ποια δεδομένα και ερευνητικά ευρήματα έχει πρόσβαση το κοινό. Η διοίκηση εμποδίζει την έρευνα σε θέματα που θεωρεί δυσάρεστα, όπως η κλιματική αλλαγή, ή που αποδίδει αποτελέσματα που δεν της αρέσουν σε θέματα που κυμαίνονται από την ασφάλεια των εμβολίων έως τις οικονομικές τάσεις.
Ενα κλίμα φόβου έχει επικρατήσει στην ερευνητική κοινότητα. Οι ερευνητές, φοβούμενοι ότι θα χάσουν τη χρηματοδότηση ή την εργασιακή τους ασφάλεια, αφαιρούν τα ονόματά τους από τις δημοσιεύσεις, εγκαταλείπουν μελέτες και ξαναγράφουν τις προτάσεις επιχορήγησης και τα έγγραφα για να αφαιρέσουν επιστημονικά ακριβείς όρους (όπως “κλιματική αλλαγή”) που οι υπηρεσίες χαρακτηρίζουν ως ανεπιθύμητους. Παρόλο που ορισμένοι από την επιστημονική κοινότητα διαμαρτυρήθηκαν έντονα, οι περισσότεροι ερευνητές, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και επαγγελματικές οργανώσεις σιωπούν για να αποφύγουν να ανταγωνιστούν τη διοίκηση και να θέσουν σε κίνδυνο τη χρηματοδότησή τους».
Αν συναρτήσουμε τις εξελίξεις αυτές με όσα αναφέραμε σε προηγούμενο σημείωμα της στήλης για τη διακοπή χρηματοδότησης των βιβλιοθηκών (σε ομοσπονδιακό επίπεδο), αντιλαμβανόμαστε ότι πρόκειται για μια ολοκληρωμένη και ολοκληρωτική επίθεση στην ελευθερία του λόγου, της σκέψης, της έκφρασης, της επιστημονικής έρευνας.
Σκοτεινοί καιροί, οι οποίοι τίποτα καλό δεν προοιωνίζονται για την ανθρωπότητα. Οι βιβλιοθήκες στις ΗΠΑ έχουν να παίξουν έναν καθοριστικό ρόλο τώρα ως εγγυήτριες της ελεύθερης πρόσβασης στα επιστημονικά δεδομένα και την επιστημονική έρευνα. Και αν φαντάζουν λίγο απόμακρα αυτά, ζητήματα που δεν αφορούν την καθημερινότητα των ανθρώπων, πρέπει να σκεφτούμε την καθοριστική σημασία των επιστημονικών ανακαλύψεων στη ζωή μας. Από την Ιατρική και τη Μηχανική στην Ψυχολογία και στην Ιστορία, η επιστήμη και η πρόσβαση σε αυτή είναι οι τροχοί της κοινωνικής και οικονομικής προόδου.
