Από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε ο Σπύρος Γραμμένος διεκδίκησε και κατέκτησε μια καθαρά προσωπική θέση στο σύγχρονο ελληνικό πολιτιστικό γίγνεσθαι, ισορροπώντας με ευφυΐα και επιδεξιότητα ανάμεσα στις δύο ιδιότητές του, του τραγουδοποιού-ερμηνευτή και του σατιρικού stand up κωμικού. Στη διαδρομή εξέλιξε ακόμα περισσότερο αυτό το μοναδικό ύφος του με τη μία πλευρά του να επηρεάζει και να εισέρχεται στην άλλη και το αντίστροφο, και με τις ζωντανές εμφανίσεις του να είναι πιο πολύ μουσικοθεατρικές παραστάσεις παρά απλές συναυλίες. Χρησιμοποιώντας έμμετρο και πεζό λόγο, άλλοτε ανθρωπιστικό ή απλώς ανθρώπινο και άλλοτε βαθιά και αιχμηρά πολιτικό, ενίοτε αμφότερα ταυτόχρονα, εκτός από εναργής δημιουργός είναι και ενεργός πολίτης που αφουγκράζεται όσα συμβαίνουν στην κοινωνία και, όταν το κρίνει αναγκαίο, τα σχολιάζει. Πέρα από τις δισκογραφικές εργασίες και τις παραστάσεις του, αυτό το κάνει και με τη συγγραφική δραστηριότητά του, που μας αποκάλυψε σχετικά πρόσφατα, όπως και με την επώνυμη, έντονη και δυναμική παρουσία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Συνομίλησα μαζί του για την προσωπική και συλλογική δράση και πώς η πρώτη μπορεί και πρέπει να μετασχηματιστεί στη δεύτερη έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο αποτελεσματική για το κοινωνικό σύνολο, αλλά και για καθέναν και καθεμία προσωπικά
Πώς βλέπεις τη δεύτερη διακυβέρνηση Μητσοτάκη, ίδια ή χειρότερη από την πρώτη;
Είναι και θέμα προσώπων, αλλά βασικά είναι θέμα συστήματος. Όσο η εξουσία λειτουργεί για να εξυπηρετεί λίγους/ες εις βάρος των πολλών η ουσία παραμένει ίδια. Το ζητούμενο δεν είναι μια καλύτερη διαχείριση, αλλά μια ριζική αλλαγή.
Θεωρείς, όμως, ότι η αντιπολίτευση είναι αυτή που θα έπρεπε να είναι;
Οταν το παιχνίδι είναι στημένο, δεν έχει σημασία ποιος παίζει τον ρόλο της αντιπολίτευσης. Το ζήτημα δεν είναι να αλλάξουμε κυβερνήτες, αλλά να αλλάξουμε τους κανόνες του παιχνιδιού. Αν δεν αμφισβητήσουμε το σύστημα, θα ανακυκλώνουμε τα ίδια αδιέξοδα.
Τι έχεις να πεις γι’ αυτά που συμβαίνουν στον χώρο της Αριστεράς με τη διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ κ.λπ.; Πιστεύεις ότι η λύση βρίσκεται στην έστω συναίνεση των δημοκρατικών κομμάτων;
Οι διασπάσεις είναι φυσικό επακόλουθο όταν δεν υπάρχει ένας ξεκάθαρος κοινός στόχος. Η λύση δεν είναι στις κομματικές ισορροπίες, αλλά στο να ξαναβρούμε τη δύναμη της συλλογικής δράσης έξω από τα στενά πλαίσια της κοινοβουλευτικής πολιτικής.
Αυτή τη στιγμή η κοινωνική αντιπολίτευση προηγείται της πολιτικής;
Η κοινωνία πάντα προηγείται γιατί η πραγματική αλλαγή δεν ξεκινά από τις αίθουσες εξουσίας, αλλά από τους δρόμους, τις γειτονιές και τις συλλογικότητες. Η πολιτική μένει πίσω γιατί έχει μάθει να λειτουργεί με όρους διαχείρισης και όχι ανατροπής.
Πώς αισθάνθηκες όταν έμαθες για το δυστύχημα των Τεμπών και πώς νιώθεις τώρα, δυο χρόνια μετά; Πιστεύεις ότι υπήρξε συγκάλυψη;
Ο θυμός παραμένει γιατί ξέρουμε πως δεν ήταν απλώς ένα δυστύχημα, αλλά η συνέπεια ενός συστήματος που θυσιάζει ζωές στον βωμό του κέρδους. Η συγκάλυψη είναι δομικό στοιχείο της εξουσίας. Το ζήτημα είναι αν θα ανεχτούμε και άλλο αυτή την «κανονικότητα».
Η μπάντα που σε συνοδεύει στις τελευταίες παραστάσεις είναι πια η μόνιμή σου; Αισθάνεσαι ότι έχουν αλλάξει οι παραστάσεις σου στο πέρασμα του χρόνου;
Ναι, έχουμε δέσει πολύ καλά. Οι παραστάσεις αλλάζουν γιατί αλλάζουμε και εμείς. Ο τρόπος που επικοινωνούμε με το κοινό εξελίσσεται, αλλά η ουσία παραμένει, το να δημιουργούμε μια παρέα που έχει αλήθεια και συναίσθημα.
Ολη αυτή η δυσμενής πολιτικοκοινωνική κατάσταση είναι αφορμή για να γράψεις νέα τραγούδια ή το αντίθετο;
Η πραγματικότητα πάντα επηρεάζει τη δημιουργία. Άλλοτε δίνει έμπνευση, άλλοτε απογοητεύει. Προσπαθώ να γράφω με αλήθεια και χωρίς να πιέζομαι. Αν κάτι με αγγίζει, θα γίνει τραγούδι, είτε αφορά το σκοτάδι είτε το φως.
Εχει περάσει αρκετός καιρός από τον πολύ ιδιαίτερο τελευταίο δίσκο σου. Ετοιμάζεις κάτι δισκογραφικά και ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σου, άμεσα ή και λίγο πιο μακροπρόθεσμα, καθώς το καλοκαίρι δεν είναι και τόσο μακριά;
Πριν απ’ όλα είναι οι δύο συναυλίες μαζί με τον Δημήτρη Μητσοτάκη, Παρασκευή 28 Μαρτίου στο WE στη Θεσσαλονίκη και Παρασκευή 4 Απριλίου στο Κύτταρο στην Αθήνα. Δουλεύω πάνω σε νέο υλικό αρκετό καιρό, αλλά το πότε θα κυκλοφορήσει δεν το γνωρίζω ακόμα. Τα επόμενα σχέδια περιλαμβάνουν συναυλίες και ταξίδια. Να μαζέψω και άλλες ιστορίες, να γράψω και άλλα τραγούδια και να μην ξέρω τι να τα κάνω (γέλια). Παράλληλα, πρόσφατα βγήκε στα βιβλιοπωλεία η νέα συλλογή διηγημάτων μου με τίτλο «Κατάργηση» από τις εκδόσεις ΚΨΜ.
Θα ευχηθούμε στον Σπύρο Γραμμένο καλοτάξιδο το νέο βιβλίο του και καλή συνέχεια σε οτιδήποτε άλλο ετοιμάζει για το μέλλον και για το οποίο είμαστε εκ των προτέρων σίγουροι ότι θα είναι τουλάχιστον ιδιαίτερα ενδιαφέρον.
