Ο Κώστας Πάκας έδειξε την κλίση του στη μουσική από πολύ μικρός αρχίζοντας να σπουδάζει κιθάρα στα 10 του χρόνια, ενώ τραγουδούσε σε διάφορες εκδηλώσεις του σχολείου του. Παράλληλα με τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ξεκίνησε την επαγγελματική ενασχόλησή του με τη μουσική πραγματοποιώντας ζωντανές εμφανίσεις στη γενέθλια πόλη του, τη Θεσσαλονίκη. Το 1988 σε ηλικία 21 ετών μετοίκησε στην Αθήνα, όπου είχε την τύχη να συναντήσει τον Σταμάτη Κραουνάκη, ο οποίος λειτούργησε σαν μέντοράς του. Εκείνος του έδωσε το ψευδώνυμο Κώστας Μακεδόνας με το οποίο θα γινόταν έκτοτε γνωστός και σε δική του μουσική και στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου έγινε ο πρώτος δίσκος του «Δεν έχω ιδέα», που κυκλοφόρησε τον επόμενο χρόνο και τον καθιέρωσε σχεδόν αμέσως.
Εκτοτε ο Κώστας Μακεδόνας συνεργάστηκε με πολλούς από τους μεγάλους συνθέτες μας -Θάνος Μικρούτσικος, Μίμης Πλέσσας, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Χρήστος Νικολόπουλος, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Διονύσης Τσακνής-, με στιχουργούς όπως οι Κώστας Τριπολίτης, Μανώλης Ρασούλης, Φώντας Λάδης, και φυσικά με πολλούς/ές εκλεκτούς/ές ομοτέχνους του.
Φωνή πηγαία, με έντονες τις καταβολές της στο λαϊκό τραγούδι, αλλά δίχως να αυτοπεριορίζεται σε αυτό. Ξεχωρίζει τόσο για την ποιότητα των ερμηνειών του όσο και για το εύρος του ρεπερτορίου του, από αμιγώς λαϊκά και ρεμπέτικα μέχρι λόγια και «ελαφρά» τραγούδια, όπως και για το ήθος και τη σεμνότητά του.
Συνομιλήσαμε με τον Κώστα Μακεδόνα για το άλμπουμ «Ο Γκρεμιστής», την τελευταία δισκογραφική δουλειά του του με μελοποιήσεις του Δημήτρη Παπαδημητρίου παλαιότερων και νεότερων ποιητών, αλλά και για τη βιωματική σχέση του με την ποίηση.
Πώς αντέδρασες όταν ο Δημήτρης Παπαδημητρίου σου πρότεινε να συνεργαστείτε στο «Παραλλαγές πάνω σε μια αχτίδα» σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη για την επετειακή συναυλία του ΕΟΤ στο Σούνιο; Ήσουν εξοικειωμένος μέχρι τότε με το έργο του ή όχι;
Ηταν μεγάλη η χαρά μου και φυσικά δέχτηκα αμέσως. Με τον Δημήτρη έχουμε φιλία χρόνων και εννοείται πως ήμουν σε μεγάλο βαθμό εξοικειωμένος με το έργο του. Άλλωστε, δεν ήταν η πρώτη φορά που συνεργαστήκαμε, αφού έχουμε μακρά προϊστορία σε συναυλίες.
Τι εκτιμάς περισσότερο και με τι ταυτίζεσαι πιο πολύ στα τραγούδια του και αντίστοιχα τι πιστεύεις ότι βρίσκει εκείνος στη φωνή και στην ερμηνεία σου το οποίο δεν βρίσκει σε άλλους;
Εκτιμώ το πόσο εύστοχα ξέρει να επιλέγει τα ποιήματα που μελοποιεί, τις μελωδικές γραμμές του, οι οποίες, ενώ είναι πολύ ελκυστικές στο αυτί, ταυτόχρονα αποτελούν και πρόκληση για κάθε ερμηνευτή/ια να τις αποδώσει και εκτιμώ επίσης πολύ τις ενορχηστρώσεις του αφού είναι πάντα πολύ προσεγμένες και ευφάνταστες. Το τι βρίσκει ο Δημήτρης σε εμένα νομίζω πως θα πρέπει να το πει ο ίδιος!
Τι πιστεύεις γενικότερα για τη μελοποίηση ποίησης και πώς την αντιμετωπίζεις ερμηνευτικά;
Το λαϊκό τραγούδι είχε και έχει ισχυρό δεσμό με την ποίηση. Χάρη στο λαϊκό τραγούδι έχω ερμηνεύσει κορυφαίους ποιητές, όπως Ρίτσο, Ελύτη, Σεφέρη, Ελευθερίου, Καρυωτάκη, Καββαδία, Νικολακοπούλου και πολλούς άλλους. Η σύνδεσή μου με τη μελοποιημένη ποίηση είχε αρχίσει από τα εφηβικά μου χρόνια, πριν ακόμα βγω στη δισκογραφία, μέσα από συναυλίες στη Θεσσαλονίκη. Πάντα προσπαθούσα να την προσεγγίσω αγνά και να μπω όσο πιο βαθιά γινόταν στον ψυχισμό του ποιητή. Σκοπός μου είναι να μεταφέρω αυτά τα συναισθήματα στον κόσμο, προσθέτοντας φυσικά και τα δικά μου βιώματα και συναισθήματα.
Τι σημαίνει και τι εκφράζει για εσένα το ποίημα του Κωστή Παλαμά που έδωσε και τον τίτλο στον δίσκο;
Εκφράζει το δίπολο γκρεμιστή-κτίστη, στο οποίο η μία ιδιότητα συμπληρώνει την άλλη. Εκφράζει την ορμή για γκρέμισμα, όχι όμως απλώς για την καταστροφή, αλλά για τη δημιουργία, για κάτι καλύτερο από αυτό που έχουμε. Ειδικά στην εποχή μας, που φαίνεται να έχουν «κτιστεί» τα πάντα και δεν έχουν αφήσει χώρο για κάτι καινούργιο, η ανάγκη για «γκρέμισμα» και ανάκτηση του χώρου είναι ακόμα πιο μεγάλη.
Ποιο από τα πέντε τραγούδια των οποίων τους στίχους έγραψε ο αείμνηστος Μάνος Ελευθερίου προτιμάς ή ίσως και ταυτίζεσαι περισσότερο με το περιεχόμενό του;
Κατατάσσω και τα πέντε αυτά ποιήματα του Μάνου Ελευθερίου στα κορυφαία του. Θα πρότεινα να ακούσετε ακόμα πιο προσεκτικά το «Με το μαχαίρι στο λαιμό», ένα ποίημα με κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις που ακουμπούν στο σήμερα με μεγάλη ένταση.
Πώς αισθάνθηκες ηχογραφώντας με μια ορχήστρα με πολύ περισσότερα μέλη/όργανα από αυτές με τις οποίες συνήθως ηχογραφείς και πώς σου φαίνεται τώρα το ολοκληρωμένο αποτέλεσμα;
Εχω την τύχη να έχω ηχογραφήσει πολλές φορές με μεγάλες, ακόμα και συμφωνικές, ορχήστρες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα λαϊκά τραγούδια παίζονται με μικρότερες ορχήστρες, αλλά έχουν υπάρξει πολλές φορές που μεγάλες ορχήστρες μπορούν να αποδώσουν με ακρίβεια το συναίσθημα του λαϊκού τραγουδιού. Το αποτέλεσμα, όταν είναι και θετικό όπως στη συγκεκριμένη περίσταση, είναι πάντα ενδιαφέρον και αποτελεί μουσική πρόταση.
Βρίσκεις και εσύ κάτι στον τρόπο που χρησιμοποιεί το μπουζούκι και τα άλλα λαϊκά νυκτά έγχορδα ο Δημήτρης Παπαδημητρίου το οποίο να θυμίζει κάπως την τεχνοτροπία του Χρήστου Νικολόπουλου ή είναι μόνο δική μου εντύπωση;
Αμφότεροι οι σπουδαίοι δημιουργοί έχουν δώσει πολύ όμορφα δείγματα γραφής στον τομέα της ενορχήστρωσης συνδυάζοντας το μπουζούκι όχι μόνο με νυκτά έγχορδα αλλά και με πνευστά. Ο καθένας με τον τρόπο του έχει κατά καιρούς εξελίξει τον ήχο του λαϊκού τραγουδιού, αφού και η ενορχήστρωση παίζει σπουδαίο ρόλο. Η λαϊκή πλευρά του Δημήτρη Παπαδημητρίου είναι πολύ φυσιολογικό να έχει επηρεαστεί -μαζί με πολλές ακόμα επιδράσεις- και από τους σημαντικούς λαϊκούς συνθέτες μας.
Θα χαρακτήριζες τον δίσκο λαϊκό, λόγιο ή κάτι ανάμεσα στα δύο;
Ενας ωραίος ελληνικός δίσκος με κορυφαία ποίηση και ανάλογη μουσική. Δεν χρειάζονται ταμπέλες ούτε κατηγοριοποιήσεις.
Είσαι απολύτως ικανοποιημένος από το άλμπουμ «Ο Γκρεμιστής» και προσβλέπεις και σε άλλες δισκογραφικές συνεργασίες με τον Δημήτρη Παπαδημητρίου;
Φυσικά! Είναι κάτι που ήρθε σαν δώρο αυτή την εποχή, αφού πλέον σπανίζουν ολοκληρωμένες δισκογραφικές εργασίες σε τόσο υψηλό επίπεδο. Μακάρι και στα επόμενα!
Πρόκειται να γίνουν κάποιες παρουσιάσεις ολόκληρου του δίσκου, υποθέτω και με το μεγαλύτερο έστω μέρος της ορχήστρας;
Έχουν ήδη γίνει στο Ηρώδειο, στο Παλλάς και στην Κύπρο, και πρόκειται να υπάρξουν κι άλλες πολλές παρουσιάσεις, πάντα με αρκετά πολυμελή και εξαίρετα σύνολα.
Και τα σχέδιά σου για το υπόλοιπο της χειμερινής σεζόν; Στις συναυλίες σου θα ερμηνεύεις και κάποια τραγούδια από το άλμπουμ «Ο Γκρεμιστής» ή όχι;
Στις προσωπικές συναυλίες μου φυσικά και ερμηνεύω τραγούδια από τον δίσκο. Ειδικά το «Μπορεί να καταγίνεσαι» ήδη έχει αγαπηθεί και μου το ζητούν πολύ συχνά. Αυτή την εποχή συμμετέχω στις συναυλίες-αφιέρωμα στο έργο του Μίμη Πλέσσα στο Παλλάς. Στις 2 Νοεμβρίου θα βρίσκομαι παρέα με τη Φωτεινή Βελεσιώτου στο δημοτικό θέατρο «Ολύμπια - Μαρία Κάλλας» σε μία βραδιά αφιερωμένη στα τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη. Τέλος, στις 4 Νοεμβρίου θα είμαι στη Θεσσαλονίκη για μια συναυλία με έντονο μικρασιατικό χρώμα για τα πενήντα χρόνια από την ίδρυση της Ιεράς Μητροπόλεως Νεαπόλεως.
Συνάδοντας ίσως και με τη δεύτερη ιδιότητά του, του επαγγελματία πιλότου αλλά και εκπαιδευτή πιλότων, ο Κώστας Μακεδόνας θα συνεχίσει να επιδιώκει με την ερμηνεία του να φτάνει στις υψηλότερες και σημαντικότερες εκφάνσεις της μουσικής όπως κάνει εδώ και τόσα χρόνια.
