Ο Πολιτισμός και η Τέχνη παρουσιάζονται συχνά ως λέξεις συνώνυμες. Και αυτή η ταύτιση έχει βάση ως έναν βαθμό, αφού ο Πολιτισμός στην καθημερινότητα γίνεται πράξη εάν ενστερνιστούμε τις αξίες της Τέχνης στη ζωή. Η έννοια του πολιτισμού όμως υπερβαίνει την Τέχνη, τους ανθρώπους της, το λειτούργημα, το επάγγελμα, τη δράση. Είναι ο σεβασμός στην καθημερινή ζωή, υποχρέωση και δικαίωμα όλων. Ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια, όπως δυστυχώς έχει περάσει στην κοινωνία πρώτα από όλα από τους ίδιους τους θεσμούς και τους πολιτικούς φορείς, είναι το επίκεντρο της ζωής.
Είμαστε πολίτες ενός κόσμου που διαλύεται, που κάνει συνεχώς βήματα προς τα πίσω. Ακούω κραυγές από τα παιδιά στη Γάζα, στην Παλαιστίνη και στο Ισραήλ, σε έναν άθλιο πόλεμο που κρατάει μια ζωή και διαλύει αμέτρητες ζωές. Ακούω κραυγές από παιδιά στην Ουκρανία, σε έναν πόλεμο που δεν λέει να τελειώσει. Τόσο μίσος για τον άνθρωπο. Ποτέ δεν θα ξεχάσω το βλέμμα των παλικαριών που διασώθηκαν από το ναυάγιο της Πύλου όταν τους συναντήσαμε μαζί με μερικούς συντρόφους. Είναι αποτυχία της δικής μας κοινωνίας η διάλυση των ανθρώπων αυτών. Το χέρι ενός αστυνομικού που σκοτώνει το παιδί μέσα από το αυτοκίνητο και το χέρι ενός χούλιγκαν που διαλύει τη ζωή του αστυνομικού. Και οι φρικιαστικές εικόνες γίνονται καθημερινότητα - εικόνες για εμάς, για όλους όμως εκείνους που τις βιώνουν τραγική πραγματικότητα, με τον φόβο, τον πόνο και τη βεβαιότητα ότι κάποιος που αγαπούν ή οι ίδιοι δεν θα υπάρχουν το επόμενο λεπτό. Και από την πλήρη κατάλυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον θάνατο, τη φρίκη του πολέμου, στην έξαρση της οικογενειακής βίας, στη βία στα ζώα - πόσος πόνος και πόση χυδαιότητα η απόκρυψη της αλήθειας για τις εγκληματικές ενέργειες απέναντι στα αθώα αυτά πλάσματα.
Η Τέχνη είναι ο δρόμος για την αλλαγή της κοινωνίας. Ή, καλύτερα, για την αλλαγή της νοοτροπίας. Έχει κατακτηθεί με αγώνες, παρά τις προσπάθειες της Πολιτείας κατά καιρούς για το αντίθετο. Και ποτέ δεν σταματά, και ποτέ δεν σταματάμε. Πέρα από τα ιστορικά κινήματα που σημάδεψαν την ιστορία του Πολιτισμού, ας μην ξεχνάμε τα πρόσφατα, τις συλλογικές κινητοποιήσεις για την κατάργηση των μαθημάτων Τέχνης και κοινωνικών επιστημών και για την απαξίωση των πτυχίων στις καλλιτεχνικές ειδικότητες. Δεν είναι κλαδικό ζήτημα, σηματοδοτεί πολλά. Μέσα από την Τέχνη καλούμαστε να εμπνεύσουμε τις αξίες για τον πολιτισμό στην καθημερινή ζωή. Κι αυτό δεν είναι θεωρητικό. Λιγότερη βαρβαρότητα, σεβασμός, κατανόηση, εμπιστοσύνη, θεμελιώδεις αξίες μέσα σε μια κοινωνία γεμάτη καχυποψία.
Το κάλεσμα που θα κάνω τις επόμενες ημέρες ως συντονίστρια του Τμήματος Πολιτισμού αφορά καθέναν και καθεμία που ως πολίτης νοιάζεται και ονειρεύεται πως κάποτε θα νικήσει η ομορφιά. Και αυτό θα γίνει μόνο μέσα από διάλογο, αγώνες, δράσεις, πράξεις ώστε να παράγουμε ουσιαστικές και εφαρμόσιμες πολιτικές θέσεις. Ας συναντηθούμε με τις συμφωνίες μας και τις διαφωνίες μας, τα όνειρά μας για έναν πιο δίκαιο κόσμο στην πράξη. Και όσοι με κατηγορήσουν για υπερβολικά συναισθηματική, το έχω πει ξανά, το συναίσθημα δεν είναι αδυναμία, τουναντίον δηλώνει δύναμη και θάρρος που έρχεται μόνο όμως με το «μαζί», με την ομάδα, το σύνολο, όπου οι άνθρωποι μοιραζόμαστε το όραμά μας και το κάνουμε ζωή.
Η Ευγενία (Τζένη) Αρσένη είναι δρ Αισθητικής Φιλοσοφίας, σκηνοθέτιδα-θεατρολόγος, συντονίστρια του Τμήματος Πολιτισμού και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία
