Οι «Βάκχες» της Έλλης Παπακωνσταντίνου αποτελούν μια πρωτότυπη ανάγνωση της ευριπίδειας τραγωδίας, που παντρεύει τον αρχαίο μύθο με την έρευνα πάνω στη ρευστότητα των φύλων, αξιοποιώντας στο έπακρο τα νέα μέσα, τον χορό και τον ήχο, τη μυστικιστική εμπειρία. Η παράσταση κάνει πρεμιέρα στην Πειραιώς 260 στις 4 Ιουλίου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Η παράσταση θα παιχτεί για τρεις μόνο φορές, στις 4, 5, και 6 Ιουλίου, και αποτελεί σταθμό στην ευρωπαϊκή περιοδεία του έργου μετά την πρεμιέρα στη La Filature, Scene nationale de Mulhouse στη Γαλλία τον Μάρτιο του 2023. Πρόκειται για μια διεθνή συμπαραγωγή και μια παράσταση που θα ταξιδέψει σε όλη την Ευρώπη (Holland Festival (NL) 10-11.6.2023, Festival de Marseille (FR) 21-22.6.2023, Romaeuropa Festival (IT) 30.9-1.10.2023, Espace des Arts, Scene Nationale Chalon Sur Saone (FR) 12-13.10.2023, Teatro Nazionale di Genova (IT) 10-11.11.2023). Εμείς καταφέραμε να συναντήσουμε και να μιλήσουμε με τους συντελεστές της παράστασης.
Μιλούν στην ΑΥΓΗ της Κυριακής οι συντελεστές της παράστασης που κάνει πρεμιέρα στην Πειραιώς 260 στις 4 Ιουλίου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
Έλλη Παπακωνσταντίνου
Αυτοσχεδιασμός, αμφισβήτηση, εξερεύνηση
«Νιώθω τόσο ευλογημένη και πραγματικά μαθαίνω πολλά σε όλη τη διαδρομή από αυτούς τους υπέροχους καλλιτέχνες που έχουν διαφορετικές καταβολές, αλλά και μοναδικές δεξιότητες και εμπειρίες. Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας ήταν τόσο εκπληκτικό το πώς ώθησαν ο ένας τον άλλον να σκεφτούν έξω από το πλαίσιο, να αμφισβητήσουν υποθέσεις και να εξερευνήσουν νέες δημιουργικές δυνατότητες. Η διαφορετικότητα είναι στην καρδιά αυτής της ομάδας και διαπερνάει υπόγεια όλο το έργο».
Βασίλης Μπούτσικος
Η εξουσία και ο δρόμος της απελευθέρωσης
«Σε μια συνθήκη καθημερινής υπερφόρτωσης πληροφοριών, κινούμενων εικόνων και χαμογελαστών εικονιδίων, σε ένα περιβάλλον το οποίο μοιάζει εξωτερικά να βρίσκεται διαρκώς εν κινήσει, μα που εντός βιώνεται συχνά ως ακλόνητο λόγω των αμέτρητων κατευθύνσεων και επιλογών που τελικά εξουδετερώνουν η μία την άλλη, υπάρχει άραγε ο χώρος ώστε να γεννηθεί η επιθυμία; Η επιθυμία που φέρνει μαζί της το άγνωστο, τη μετατόπιση προς αχαρτογράφητες περιοχές; Ο Διόνυσος φτάνει στη (φουτουριστική πια) Θήβα, όπου η εξουσία φοράει πλέον έξυπνα ρολόγια ώστε να μετρά καθημερινά των αριθμών των βημάτων της, μα που ο Ξένος μοιάζει να της υπενθυμίζει πως μάλλον παραμένει ακίνητη και πως ο μόνος απελευθερωτικός δρόμος είναι εκείνος που οδηγεί τελικά στο ανοίκειο και το συνεχώς μεταβαλλόμενο - ακριβώς όπως συμβαίνει και στην ίδια τη φύση (του)· εκείνη που μανιωδώς συνεχίζει πεισματικά να πιστεύει πως μπορεί να δαμάσει και να περικλείσει».
Άρης Παπαδόπουλος
Στη συμβολή δύο αλληλοσυγκρουόμενων κόσμων
«Οι “Βάκχες”, τοποθετημένες στη συμβολή δύο αλληλοσυγκρουόμενων κόσμων, συνοψίζουν στο μυαλό μου την απέλπιδα απόπειρα συμβίωσης σε μια νέα, άγνωστη, επιθυμητή αλλά όχι ακόμα απτή πραγματικότητα, και ως εκ τούτου φέρουν μαζί τους τη δύναμη, τη βιαιότητα και την πιθανότητα αποτυχίας που εμπεριέχει κάθε μη ελεγχόμενη έκβαση. Το να αποτυγχάνεις προσφέρει πολλές φορές πιο δημιουργικούς, συνεργατικούς και ανέλπιστους τρόπους να υπάρχει κανείς στον κόσμο, ακόμα και αν μας φέρνει αντιμέτωπους με τη σκοτεινή πλευρά της ζωής, της συνύπαρξης και της επιθυμίας. Αυτό αντικατοπτρίζεται τόσο στη προτεινόμενη μεταγραφή του έργου όσο και στην ίδια την πορεία της δημιουργίας του. Τάξη και χάος, σκοτάδι και φως εναλλάσσονται διαρκώς μέχρι να υπάρξει φαινομενικά ισορροπία».
Γιώργος Ιατρού
Μιλάει για το σήμερα
«Οι «Βάκχες» που φτιάξαμε με την Έλλη είναι μία παράσταση που, ενώ βασίζεται στις «Βάκχες»του Ευριπίδη, μιλάει για το σήμερα. Για θέματα που μας αφορούν, για το κουίρ και την πολιτική ορθότητα, για το μπέτωμα και τη δυναμική του becoming, για τον ολοκληρωτισμό, για την επανάσταση και την επιθυμία. Το απρόσμενο σε αυτή την παραγωγή είναι ότι έχουν μπλεχτεί καλλιτεχνικοί κόσμοι πολύ διαφορετικοί, όπως η όπερα, ο χορός, το video art, η ποπ μουσική, σε ένα κράμα περίεργο αλλά πολύ αποκαλυπτικό. Εγώ κάνω τον Τειρεσία, μία μορφή που φέρει μεγάλη σοφία και σύνδεση με το «όλον» σε σημείο που δεν παίρνει πια εαυτόν στα σοβαρά. Θα είναι μία ντραγκ, υπερβολική βερσιόν του χαρακτήρα που ενώ είναι άφυλη, εμπεριέχει όλες τις επιθυμίες. Είναι η πρώτη φορά που συμμετέχω σε ένα τέτοιο πρότζεκτ, προερχόμενος από τον χώρο της όπερας, και είναι τεράστια η χαρά μου να συνεργάζομαι με τόσο σπουδαίους καλλιτέχνες που στην πορεία έγιναν και φίλοι».
Λητώ Μεσσήνη
Δημιουργώντας ένα νέο, συλλογικό ον
«Οι «Βάκχες» έρχονται με μια διάθεση σαρωτική. Ανατρέπουν τις νόρμες, τα επιβεβλημένα όρια, κατακερματίζουν τα σώματα και την ατομικότητα, καταλύουν τα συστήματα, φέρνουν την έκρηξη των επιθυμιών, την αναγέννηση της ύπαρξης, δημιουργώντας ένα νέο, συλλογικό ον. Κάπως έτσι βίωσα και την όλη δημιουργική διαδικασία. Άνθρωποι από διαφορετικά καλλιτεχνικά και τεχνολογικά πεδία συνυπάρξαμε, ζυμωθήκαμε, δοκιμάσαμε τα όριά μας και τα εκφραστικά μας μέσα, γεννώντας μία καινούργια φόρμα, έναν κοινό τόπο έκφρασης και έναν νέο τρόπο συνεύρεσης».
Χαρά Κότσαλη
Η συγκρότηση του «μαζί»
«Έχουν χυθεί τόνοι μελάνης για τις «Βάκχες», τα δραματουργικά του νήματα του έργου, τους φιλοσοφικούς και ψυχαναλυτικούς στοχασμούς που διεγείρει. Έχουν γίνει πολλά, μα πάρα πολλά ανεβάσματα του έργου. Και παρ’ όλα αυτά μοιάζει να μην δαμάζεται, να μην ησυχάζει, να μην λύνει τους γρίφους που θέτει. Στα δικά μου μάτια και τις αναπόφευκτα αναχρονιστικές και καταχρηστικά προσωπικές αναγνώσεις μου στο έργο έχει ανεξάντλητο ενδιαφέρον η συζήτηση που αυτό ανοίγει για το δίπολο πολιτισμού-φύσης, που συχνά και όχι αθώα παραλληλίζεται με τον κατασκευασμένο έμφυλο διπολισμό. Ακόμα περισσότερο με συγκινεί ο τρόπος που περιγράφεται η συγκρότηση του «μαζί». Η χειραφετητική οργή, η απελευθερωτική δύναμη μιας συλλογικής αντιβίας, η πολιτική αυταξία της ενσώματης συλλογικής συνύπαρξης. Ήθελε αυτά να αφηγηθεί ο Ευριπίδης; Πιθανότατα όχι. Το έργο όμως πάντα συνομιλεί με την εποχή του. Και η εποχή μας μοιάζει να χρειάζεται απελπισμένα μια πολιτική επανάγευση, να εμπιστευτεί το συλλογικό ρίσκο για πράξεις συμβολικών διαμελισμών που μπορούν να φέρουν κοινωνική απελευθέρωση».
