Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, το βράδυ των Παθών, επέλεξε η κυβέρνηση να ανακοινώσει τον διορισμό των Δ.Σ. και των γενικών διευθυντών στα πέντε μεγάλα μουσεία της χώρας, την αποκοπή των οποίων από την Αρχαιολογική Υπηρεσία νομοθέτησε πρόσφατα για να τα θυσιάσει κι αυτά στον βωμό των ιδιωτικών συμφερόντων, αποστερώντας έσοδα από τον κορβανά του υπουργείου Πολιτισμού και αφήνοντας την πολιτιστική πολιτική στα χέρια αλλοτρίων. Στα μουλωχτά, έτσι όπως έχει συνηθίσει να κινείται η υπουργός Πολιτισμού όταν «τσιμεντώνει» μείζονες καταστροφές στον Πολιτισμό, έδρασε και αυτή τη φορά, αγνοώντας προκλητικά τις καθολικές αντιδράσεις της ελληνικής και της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Αυτή τη φορά, μάλιστα, δεν δίστασε να επικυρώσει το «θεάρεστο» έργο της, διορίζοντας τα Δ.Σ. των πέντε μεγάλων δημόσιων μουσείων της χώρας, δέκα ημέρες πριν προκηρυχθούν οι εκλογές και σαράντα ημέρες πριν πάμε στις κάλπες.
Δ.Σ. «κολλητών»
Εκπρόσωποι τουριστικών επιχειρήσεων, μηχανικών και εκπρόσωπος της Εκκλησίας στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, αλλά μόνο τρεις αρχαιολόγοι και ελάχιστοι μουσειολόγοι στελεχώνουν τις διοικήσεις που επέλεξε η υπουργός Πολιτισμού για τα πέντε μεγάλα μουσεία. Για «ύπουλες μεθοδεύσεις» κάνει λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. και για «δοτά Δ.Σ.» ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, υπογραμμίζοντας ότι «τα κριτήρια επιλογής είναι ο πρότερος βίος-η συνεργασία με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ».
Συγκεκριμένα, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο διορίζονται ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Οικονόμου (πρόεδρος), η πρ. διευθύντριά του Μαρία Λαγογιάννη-Γεωργαράκου (αντιπρόεδρος), οι Γεώργιος Δεοδάτης, Ανδρέας Κούρκουλας, Κωστάντζα Σμπώκου-Κωνσταντακοπούλου, Έλενα Κουντούρη, Θεόδωρος Κωνσταντακόπουλος (μέλη) και η Άννα-Βασιλική Καραπαναγιώτου (γενική διευθύντρια). Στο Βυζαντινό και Χριστιανικό διορίζονται οι Γιώργος Πανέτσος (πρόεδρος), Ναταλία Πούλου (αντιπρόεδρος) και οι Νέλλος Κανελλόπουλος, Μιχάλης Μαδένης, π. Θωμάς Συνοδινός, Μαρία Μερτζάνη και Κρυσταλλία Μαντζανά (μέλη), με γενική διευθύντρια την Κατερίνα Δελλαπόρτα. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης τοποθετούνται οι Νίκη Μάνου-Ανδρεάδη (πρόεδρος), Βασιλική Μισαηλίδου-Δεσποτίδου (αντιπρόεδρος) και οι Πασχάλης Ανδρούδης, Αλεξάνδρα Λιάγκα, Άννα Μιχαηλίδου, Κωνσταντίνος Φρισήρας, Ευάγγελος Κίτσιος (μέλη), με γενική διευθύντρια την Αναστασία Γκαδόλου. Στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης τοποθετούνται οι Χαράλαμπος Μπακιρτζής (πρόεδρος), Γιάννης Κανονίδης (αντιπρόεδρος) και οι Ευάγγελος Γεροβασιλείου, Σμαραγδή Δούδου, Αναστάσιος Τάντσης, Ιουλία Παπαγεωργίου και Ανδρομάχη Σκρέκα (μέλη). Γενική διευθύντρια ορίζεται η Αγαθονίκη Τσιλιπάκου. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου διορίζονται οι Ιωακείμ Γρυσπολάκης (πρόεδρος), Κωνσταντίνος-Αλκέτα Ουγγρίνης (αντιπρόεδρος) και οι Ευτύχης Βασιλάκης, Πέπη Μαυρουδή-Ταβλαρίδου, Τόνια Τζαννετάκη, Βάσω Παπαγεωργίου, Ελένη Παπαδοπούλου (μέλη), ενώ γενική διευθύντρια θα είναι η Στέλλα Χρυσουλάκη.
Την πολιτική ηθική της κυβέρνησης που αποδομεί κάθε είδους δεοντολογία κατακεραύνωσε άμεσα ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., καλώντας τον Κ. Μητσοτάκη και τη Λ. Μενδώνη «να πάρουν πίσω τα ρουσφέτια της τελευταίας στιγμής, να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων έστω και την ύστατη ώρα και να αφήσουν την επιλογή των επικεφαλής των μουσείων στην κυβέρνηση που θα εκλέξει σε λίγες εβδομάδες ο κυρίαρχος ελληνικός λαός». Στην ανακοίνωσή της το βράδυ της Μ. Πέμπτης η αξιωματική αντιπολίτευση υπογραμμίζει παράλληλα ότι «τα νέα Διοικητικά Συμβούλια και οι γενικοί διευθυντές ανακοινώθηκαν νύχτα Μεγάλης Πέμπτης, σε μια προσπάθεια να μην γίνει αντιληπτή ακόμα μια απαράδεκτη ενέργεια της υπουργού Πολιτισμού».
Δέσμευση για κατάργηση του νόμου
Τη δέσμευση του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. για την άμεση κατάργηση του νόμου που μετατρέπει τα πέντε μουσεία σε ΝΠΔΔ επαναλαμβάνει στην ΑΥΓΗ η τομεάρχης Πολιτισμού Σία Αναγνωστοπούλου. «Η νέα προοδευτική κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές της 21ης Μαΐου θα καταργήσει άμεσα αυτόν τον κατάπτυστο νόμο, θα αποκαταστήσει και θα εκσυγχρονίσει με ανθρώπινο δυναμικά τη μεγάλη μουσειακή παράδοση της χώρας» μας λέει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι «η κυρία Μενδώνη ολοκλήρωσε το καταστροφικό έργο της έμμεσης ιδιωτικοποίησης των πέντε μεγάλων μουσείων της χώρας, της απόσπασής τους από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και της εκ βάθρων αλλαγής της μουσειακής πολιτικής αυτής της χώρας. Μετά τον Νόμο 5021/23 προχώρησε στον διορισμό των Δ.Σ. και των γενικών διευθύνσεων των μουσείων δικής της αποκλειστικά επιλογής ένα μήνα πριν από τις εκλογές, τη Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ. Τα μέλη των Δ.Σ. δείχνουν τον προσανατολισμό που αυτή η κυβέρνηση θέλει να δώσει στα πέντε μεγάλα μουσεία: επιχειρηματίες, σύμβουλοι επιχειρηματικών ομίλων, πρόσωπα που έχουν διευκολύνει την κυρία Μενδώνη στις “δουλειές” της, πιστοί ακόλουθοι».
Μέχρι να επιλέξει τα συγκεκριμένα πρόσωπα για τη στελέχωση των διοικήσεων και των γενικών διευθύνσεων των μουσείων η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού συνάντησε αλλεπάλληλες αρνήσεις, σύμφωνα με πληροφορίες μας. Γι’ αυτό αναγκάστηκε να δώσει παράταση ενός μήνα στις διαδικασίες διορισμού των Δ.Σ. των ΝΠΔΔ. Ο διορισμών των νέων Δ.Σ. και των γενικών διευθυντών/ντριών των πέντε μουσείων βρίσκει μάλιστα τους υπαλλήλους σε αποχή από κάθε καθήκον, που σχετίζεται με την εφαρμογή διατάξεων που αφορούν τη μετατροπή των μουσείων σε ΝΠΔΔ.
Πάνδημη η διαφωνία των εργαζομένων
Όσον αφορά τώρα την επόμενη ημέρα στα πέντε μουσεία, «προβλέπεται θερμή», όπως προμηνύει ο πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Δέδες Λιόνης. «Ο νόμος αυτός θα ακυρωθεί στην πράξη, καθώς είναι πάνδημη η διαφωνία των εργαζομένων του υπουργείου αλλά και σύσσωμης της επιστημονικής κοινότητας» λέει στην ΑΥΓΗ. «Θλιβόμαστε για τους ελάχιστους οι οποίοι υπάκουσαν στα κελεύσματα της κυβέρνησης και της υπουργού για την ιδιωτικοποίηση του μουσειακού πλούτου της χώρας» προσθέτει, υπογραμμίζοντας ότι «μας προκαλεί θλίψη αλλά όχι έκπληξη η στάση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στο ΥΠΠΟ, η οποία όχι μόνο δεν αρνείται την ιδιωτικοποίηση των πέντε μουσείων, αλλά οι προτάσεις της στην υπουργό για τη στελέχωσή τους έγιναν αποδεκτές μετά βαΐων και κλάδων».
«Ανεφάρμοστο» και «αντισυνταγματικό» χαρακτηρίζει τον Νόμο 5039/2023 ο ΣΕΑ. «Έκπτωτη η αρχαιολογία, παρόντα τα συμφέροντα του τουριστικού και κατασκευαστικού κλάδου» υπογραμμίζει και ζητά την κατάργηση του Ν. 5021/23. «Δεν θα τον αφήσουμε να εφαρμοστεί» επισημαίνει στην ανακοίνωσή του-καταπέλτη, ενώ θέτει μια σειρά ερωτήματα που προκύπτουν από τον διορισμό των Δ.Σ. «Από πού θα πληρώνονται οι μισθοί των προέδρων και των γενικών διευθυντών, οι αποζημιώσεις και τα έξοδα των Δ.Σ., αφού τα μουσεία δεν θα έχουν καμία οικονομική αυτοτέλεια για όλο το 2023» αναρωτιέται. Επίσης, «ποιος θα υπογράφει τις δαπάνες των μουσείων», αλλά και «γιατί δεν υπογράφονται άμεσα οι μεταθέσεις όσων συναδέλφων/σσών έχουν ζητήσει μετάθεση μέσω Υπηρεσιακού Συμβουλίου πολύ πριν την έκδοση του Ν. 5021/23». Κάνει λόγο για «εγκλωβισμό» και ομηρία του προσωπικού των μουσείων, ενώ προαναγγέλλει κινητοποιήσεις, όπως και ότι «θα συζητήσει το θέμα της αντιμετώπισης των μελών του ΣΕΑ που δέχτηκαν, πέραν του ex officio ορισμού, να τοποθετηθούν ως μέλη Δ.Σ. ή ως γενικοί διευθυντές».
Σε κάθε περίπτωση, με τη μετατροπή των πέντε μεγάλων δημόσιων μουσείων σε ΝΠΔΔ και τον διορισμό των Δ.Σ. τους το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης επισφραγίζεται και στον Πολιτισμό η κεντρική πολιτική αντίληψη της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που επιδιώκει ακόμα και την ύστατη ώρα να «τακτοποιήσει» όλες τις εκκρεμότητες υπέρ αλλότριων συμφερόντων και να αποκόψει από το Δημόσιο παροχές αγαθών που συνταγματικά ανήκουν στους Έλληνες πολίτες. Όπως έκανε με τη ΔΕΗ, την Υγεία, την Παιδεία, όπως επιχειρεί να κάνει με το νερό, έτσι ακριβώς κινείται και στον χώρο του Πολιτισμού, σαν η πολιτιστική κληρονομιά να μην είναι δημόσιο αγαθό, να μην υπόκειται στον δημόσιο έλεγχο, να μην αφορά το συμφέρον των πολιτών της χώρας. Επιλέγει συνειδητά να αφήσει τον τεράστιο μουσειακό πλούτο της χώρας στα χέρια και στα παιχνίδια συμφερόντων, «αρίστων» και «αρεστών», παραδίδοντάς τους εν μια νυκτί τα ταμεία και τη διαχείριση των πιο μεγάλων, άρα και πιο προσοδοφόρων μουσείων του τόπου.
