Με επίσημη ανακοίνωσή του στις 29 Ιουνίου το Υπουργείο Πολιτισμού έκανε λόγο για έργα αποκατάστασης του νοτιοανατολικού ναού στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Αγοράς των Αθηνών. Τα έργα εκτελούνται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών και τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του υπουργείου με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Όπως μας ενημερώνει το Ελληνικό ICOMOS, πρόσφατη έκθεση της Συμβουλευτικής Αποστολής εκπροσώπων της UNESCO που επισκέφθηκε την Αθήνα τον Απρίλιο του 2022 για έλεγχο των έργων στην Ακρόπολη συνιστούσε ότι πριν από κάθε επέμβαση πρέπει να γίνεται σεβαστό το διεθνές πλαίσιο διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς όπως ορίζεται από την UNESCO και τα συμβουλευτικά της όργανα, δηλαδή του ICCROM, του ICOMOS και της IUCN. Μάλιστα, ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Αγοράς εγγράφεται στην αναγνωρισμένη από την UNESCO ζώνη προστασίας (buffer zone) της Ακρόπολης. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εφαρμόζεται το κανονιστικό πλαίσιο της UNESCO, σύμφωνα με το οποίο για κάθε επέμβαση και στη ζώνη προστασίας και επομένως και στην Αγορά, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η διατήρηση της οπτικής και αισθητικής ακεραιότητας της Ακρόπολης σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο. Ωστόσο, το ICOMOS αναφέρει ξεκάθαρα ότι το νέο οικοδόμημα στη θέση του νοτιοανατολικού ναού αλλοιώνει δραματικά την πρόσληψη της Ακρόπολης από την Αγορά και καταστρατηγεί την έννοια της ζώνης προστασίας, όπως ορίζεται από τις διεθνείς συμβάσεις.
Όπως είναι επιστημονικά σωστό, το ελληνικό τμήμα του ICOMOS ζήτησε έγκαιρα την παύση των επεμβάσεων στην Ακρόπολη και στην Αρχαία Αγορά, και μάλιστα σε πρόσφατη ανακοίνωσή του αναφέρει: «Τα θεμέλια του νοτιοανατολικού ναού στην Αγορά έχουν καλυφθεί με όγκους μπετόν αρμέ, με το οποίο έχει διαμορφωθεί κρηπίδα στη θέση του προστώου, ενώ στη θέση του σηκού του ναού διαμορφώθηκαν ένας τοιχοβάτης, κατώφλι και κατώτατες στρώσεις τοίχων. Επάνω στην κρηπίδα του προστώου έχουν στηθεί, με χρήση μεγάλου ποσοστού τσιμέντου, αρχαίοι σπόνδυλοι κιόνων, που προέρχονται από τον ναό της Αθηνάς Σουνιάδος (5ου αιώνος π.Χ.), επάνω στους οποίους έχουν τοποθετηθεί ιωνικά κιονόκρανα από τσιμέντο, που αναπαράγουν τη μορφή των κιονοκράνων του ναού της Αθηνάς Σουνιάδος. Στη βορειοδυτική γωνία, επάνω από τα κιονόκρανα, έχει τοποθετηθεί γωνιακό επιστύλιο από τσιμέντο, που αναπαράγει τη μορφή αντίστοιχου τμήματος από τον ναό της Αθηνάς Σουνιάδος».
Η παρεμβατική αλαζονεία του ΥΠΠΟ
Το δελτίο Τύπου του υπουργείου ανέφερε: «Η προτεινόμενη επέμβαση φιλοδοξεί να αποδώσει στον νοτιοανατολικό ναό τη θέση που του αρμόζει στον αρχαιολογικό χώρο, καθιστώντας τον ευανάγνωστο και λειτουργικά ενταγμένο στο σύνολο της Αρχαίας Αγοράς». Ωστόσο, οι μελετητές συμφωνούν ότι ο νοτιοανατολικός ναός δεν έμεινε στη θέση για παραπάνω από δύο αιώνες και ότι μόνο κατά προσέγγιση μπορεί να αποκατασταθεί η αρχιτεκτονική του μορφή, αφού τα μόνα αξιόλογα μέλη που τους αποδίδονται ανήκουν σε άλλο μνημείο πολύ μεγαλύτερης αξίας (ναός Αθηνάς Σουνιάδος). Οι ειδικοί, λοιπόν, αναρωτιούνται γιατί αυτό το κτήριο επιλέγεται να έχει τη μεταχείριση ενός εμβληματικού μνημείου, που στη θέση του πρέπει να κατασκευαστεί μία μακέτα από τσιμέντο σε φυσική κλίμακα, στην οποία παγιδεύονται και αυθεντικά τμήματα άλλου παλαιότερου κτηρίου. Όταν, μάλιστα, αυτή η επέμβαση παραβιάζει τις διεθνείς συμβάσεις, καθώς αντίκειται τόσο στα κριτήρια σχετικά με την αυθεντικότητα του μνημείου όσο και στα κριτήρια διαχείρισης στη ζώνη προστασίας, βλάπτοντας την οπτική και αισθητική ακεραιότητα της Ακρόπολης σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο.
