Συναντηθήκαμε με τον Νίκο Γκέλια στο Πάρκο Τρίτση στο Ίλιον, δίπλα στη λίμνη, όπου και τον αποτύπωσε φωτογραφικά ο Παύλος Παρασκευάς. Εκεί κοντά που ζει από την ΣΤ΄ Δημοτικού έως σήμερα. Σε έναν τόπο γεμάτο μνήμες από τα παιδικά του χρόνια έως και αυτή τη στιγμή. Μετανάστης δεύτερης γενιάς από την Αλβανία, που βρέθηκε εδώ και κατάφερε, καθόλου εύκολα, να στεριώσει, να αντέξει, να τα καταφέρει. Να μπει μέσα στην αγκαλιά της Τέχνης, που τις διαφορετικότητες τις κάνει μοναδικότητες, όπως ο ίδιος θα πει. Ο Νίκος Γκέλια, εξαιτίας των δύο ταινιών του Πάνου Κούτρα, έχει ήδη πατήσει το κόκκινο χαλί στις Κάννες δύο φορές και είμαι σίγουρος ότι θα το ξαναπατήσει, μιας και ο κινηματογράφος από τα πρώτα του βήματα έχει δείξει να τον αγαπάει. Φέτος με τον ρόλο του Σαράντου στο «Μαύρο ρόδο» του Mega μας δείχνει ακόμα μία πλευρά του σε μια σειρά που η τηλεθέαση και η αγάπη του κόσμου είναι πια δεδομένη. Μιλήσαμε για τη σειρά, για την εμπειρία του στις Κάννες, για όλα όσα έχουν συμβεί στο θέατρο αλλά και για τις δυσκολίες που έχει αντιμετωπίσει όλα αυτά τα χρόνια. Αυτός είναι ο Νίκος Γκέλια.
Θα ήθελα να ξεκινήσουμε από τον ρόλο σου στο «Μαύρο ρόδο». Γίνεται χαμός με τον Σαράντο…
Το Σαράντο τον αγαπώ. Απ’ όταν διάβασα το σενάριο, αναρωτιόμουν αν είχε γραφτεί για μένα. Είχα πολλά κοινά στοιχεία με τον ήρωα στο χιούμορ και στην αντίληψη, οπότε ήταν εύκολο να τον προσεγγίσω. Όλοι ξεκινήσαμε δυναμικά να πάμε να φτιάξουμε κάτι ωραίο, κάτι καινούργιο. Η αγκαλιά μ’ αυτόν τον ρόλο είναι πολύ ωραία. Συζητάω καλά μαζί του και με απασχολεί. Βλέπω ότι και ο κόσμος έχει δει την αγάπη μου για τον Σαράντο και τον έχει αγκαλιάσει.
Όταν διάβασες το σενάριο, πέρα από τον ρόλο σου, τι άλλο σε γοήτευσε;
Η σύγκρουση των δύο κόσμων εμένα με απασχολεί γενικότερα στη ζωή μου. Η συγκρουσιακή σχέση στον άνθρωπο. Οι σχέσεις είναι καθημερινές συγκρούσεις και μετά όλοι αγκαλιάζονται και δημιουργούν κάτι άλλο. Οπότε, το να έχεις δύο κόσμους, ένα μοναστήρι με ό,τι φέρει η θρησκεία και ένα δογματικό κομμάτι και τη νύχτα, τον κόσμο, την απελευθέρωση που έχει νύχτα, σε τραβάει να δεις τι θα συμβεί άμα αυτά συνδυαστούν. Έχει ένα love story υπέροχο και έχει και ένα σασπένς το οποίο αφορά και τον δικό μου ρόλο. Η δική μου ιστορία κρατάει αυτό το κομμάτι του σασπένς.
Με τη θρησκεία τι σχέση έχεις;
Βασικά είμαι άθρησκος, αλλά νομίζω πως δεν είμαι άθεος. Δεν συμμετέχω καθόλου στο δογματικό κομμάτι. Ούτε θα φιλήσω κάποια εικόνα, ούτε θα προσευχηθώ, με την έννοια της διαδικασίας. Υπάρχει όμως μια επίκληση πολύ προσωπική. Μπορεί να είναι τύχη, να είναι μοίρα, να είναι ένα θέλω, να μιλάω στον εαυτό μου, δεν ξέρω τι, αλλά επιλέγω να είναι κάτι πάνω από μένα για να μπορέσω να βρω τη θνητότητά μου μέσα σ’ αυτό.
Δύο ταινίες του Κούτρα, το «Xenia» και τώρα το «Dodo», σε πάνε δύο φορές στις Κάννες και στο κόκκινο χαλί.
Γνώρισα τον Πάνο το 2012. Το 2013 κάναμε την ταινία και το 2014 πήγαμε στο Φεστιβάλ Καννών για πρώτη φορά. Ήταν μια εμπειρία παραμυθένια, γιατί ο Πάνος από μόνος του ως οντότητα είναι ένα παραμύθι. Το «Xenia» ήταν ένα δώρο ζωής. Από τους συνεργάτες που γνώρισα, από το σινεμά που έμαθα, από τα ταξίδια που πήγα, από τις Κάννες, όπου περπάτησα πρώτη φορά το κόκκινο χαλί στα 22 μου. Συνειδητοποίησα πολλά πράγματα εκεί. Έχουμε μια πολύ φιλική σχέση με τον Πάνο πλέον. Είναι ο κινηματογραφικός μου πατέρας. Ξαφνικά με παίρνει τηλέφωνο και μου λέει «Έχω γράψει έναν ρόλο στην καινούργια ταινία για σένα». Και παθαίνω πλάκα. Δεν πίστευα ότι θα κάνουμε δεύτερη ταινία μαζί. Και συμβαίνει το «Dodo».
Οι γονείς σου είναι οικονομικοί μετανάστες και έχεις μιλήσει πολλές φορές για τις δυσκολίες που έχεις αντιμετωπίσει λόγω της καταγωγής σου. Νιώθεις λίγο ότι αυτή η επιτυχία είναι κάτι σαν απάντηση σ’ αυτές τις δυσκολίες;
Η απάντηση ενέχει και ένα μένος από πίσω. Εγώ δεν έχω μένος. Δεν θέλω να πω «Δείτε, εγώ τα κατάφερα, πάρτε τα». Θέλω απλώς να ζήσω τη ζωή μου έτσι όπως τη θέλω εγώ. Χωρίς να έχω κάποια ταυτότητα από πάνω να με βαραίνει ή κάποια αντίληψη άλλου που να μου κόβει τα πόδια. Όλοι κάτοικοι αυτής της Γης είμαστε. Ας μην βάζουμε αυτές τις ταμπέλες. Δεν υπάρχει λόγος. Συμβαίνουν πράγματα τραγικά γύρω μας, που δεν κοιτάνε εθνικότητα, δεν κοιτάνε χρώμα, αν είσαι παχύς, λεπτός, κοντός, ψηλός. Τρανό παράδειγμα, αυτή η τραγωδία στα Τέμπη που ζούμε αυτή τη στιγμή. Δεν κοιτάνε τέτοια πράγματα οι κακουχίες σ’ αυτή τη ζωή. Γιατί τα κοιτάμε εμείς;
Επειδή όμως έχεις δεχτεί επιθέσεις, πώς έχεις καταφέρει να μην έχει μένος και θυμό;
Έτσι μεγάλωσα. Η παιδεία μου, οι άνθρωποι που συνάντησα, οι παρέες μου, η οικογένειά μου, οι δάσκαλοί μου στη ζωή. Είναι κάποιοι καθηγητές που μου έδωσαν τεράστια αγάπη και μια άλλη οπτική. Είναι και λίγο έμφυτο. Είμαι πολύ αντιδραστικός όταν το βλέπω απέναντι. Εκεί γίνομαι πολύ προστατευτικός και μπορεί τότε να έχει μέσα και μια επίθεση. Όταν το βλέπω να συμβαίνει σε άλλους, θέλω πολύ να επέμβω. Με τεράστια προσοχή στο πώς θα μιλήσω, αλλά είμαι πιο δηκτικός. Σε μένα τα δέχομαι πιο εύκολα. Το να γυρίσεις πάνω σε έναν τσακωμό και να μου πεις « Άντε, ρε Αλβανέ» έχω μάθει να το διαχειρίζομαι με χιούμορ. Στο γύρισμα, όταν ξεχνάω τα λόγια μου, κάνω πλάκα στα παιδιά και τους λέω «Συγγνώμη, είμαι και λίγο Αλβανός» και αυτοσαρκάζομαι και γελάμε. Το έχω βάλει μέσα στην πραγματικότητά μου. Γιατί μέσα από το χιούμορ τα απενοχοποιείς αυτά και βοηθάει.
Όταν έγινες πιο αναγνωρίσιμος, αντιστράφηκε αυτό το κλίμα των επιθέσεων λόγω της καταγωγής σου;
Το να με αντιμετωπίζουν σαν ξένο είχε αλλάξει πριν την αναγνωρισιμότητα. Γιατί είναι κάτι το οποίο χτίζεις με τους ανθρώπους σου. Έως και δεν το ’χω νιώσει εδώ και πολλά χρόνια. Εκεί που το νιώθεις είναι στις δημόσιες υπηρεσίες. Εκεί το νιώθεις. Όχι γιατί σε κοιτάνε κάπως. Αλλά γιατί αν εσύ θέλεις πέντε χαρτιά για να κάνεις τη δουλειά σου, εγώ θέλω οκτώ. Εκεί καταλαβαίνεις ότι ακόμη δεν είμαστε το ίδιο. Μπορεί στην πραγματικότητά μου να μην το βιώνω, αλλά όταν θα πρέπει να κάνω μια γραφειοκρατική δουλειά, ξέρω ότι εγώ πρέπει να τρέξω λίγο παραπάνω από ό,τι εσύ. Η αναγνωρισιμότητα με έφερε σε επαφή με ανθρώπους σαν εμένα, που χαίρονταν που τα έχω καταφέρει και ένιωσαν ανακούφιση. Με έφερε κοντά με μετανάστες δεύτερης γενιάς που βίωναν το ίδιο.
Επειδή είσαι και μπαμπάς, φοβάσαι μήπως η κόρη σου περάσει τα ίδια με εσένα;
Ναι, τον έχω αυτόν τον φόβο. Δεν θέλω η κόρη μου να περάσει αυτά που πέρασα. Και προσπαθώ να την προφυλάξω. Από τη γραφειοκρατία πιο πολύ. Όχι απ’ τους ανθρώπους. Στους ανθρώπους έχω τεράστια πίστη. Αλλά όταν κάτι ξεπερνάει τον άνθρωπο και γινόμαστε νούμερα, στα νούμερα το παιδί μου είναι λίγο διαφορετικό. Οπότε προσπαθώ να προλάβω να αλλάξω κάποια πράγματα. Είμαι ένας άνθρωπος ο οποίος ακόμη δεν έχει την ελληνική ταυτότητα. Κάνω κάποιες κινήσεις τώρα. Ορκίστηκα Έλληνας πριν από δύο μήνες, αλλά ακόμη δεν έχω πάρει τα χαρτιά. Δεν θέλω το παιδί μου να πληγωθεί. Θα κάνω λοιπόν ό,τι μπορώ για να προστατέψω το παιδί μου από όλα αυτά.
Η Τέχνη είναι τελικά πιο φιλόξενος χώρος εργασίας;
Φυσικά. Η Τέχνη είναι μια αγκαλιά από μόνη της. Η διαφορετικότητα είναι πάντα θετική στην Τέχνη. Αν είσαι διαφορετικός, είναι υπέρ σου, γιατί είσαι μοναδικός. Αυτή η μοναδικότητα είναι πάντα υπέρ σου στην Τέχνη. Γιατί αυτό που κάνεις εσύ δεν μπορώ να το κάνω εγώ. Όταν συνδυάσουμε πολλές μοναδικότητες σε μια παράσταση, σε ένα σίριαλ ή στο σινεμά, δημιουργείται κάτι ωραίο κι αυτό λέγεται κόσμος. Αυτό που ζούμε αυτή τη στιγμή. Γιατί όλοι οι άνθρωποι είμαστε μοναδικοί. Αυτή η μοναδικότητά μας είναι η ζωή.
Αυτά που ήρθαν στο φως για το θέατρο, τα πιο σκοτεινά, είναι εξαιρέσεις τελικά;
Σκοτάδι και φως υπάρχει παντού μέσα μας και γύρω μας σε όλους τους κλάδους, απλώς εμάς η δουλειά μας έχει φώτα. Θα προβληθεί περισσότερο και η κοινή γνώμη θα το συζητήσει πιο πολύ. Γιατί ήταν οι άνθρωποι που μ’ αυτούς γελούσες και έκλαιγες. Μπορεί να έχεις μεγαλώσει μ’ αυτούς. Οπότε ξαφνικά γκρεμίζονται κάποια κάστρα. Αλλά ο χώρος μας σίγουρα δεν είναι αυτό. Γίνονται 1.500 παραστάσεις και μιλήσαμε για πέντε ανθρώπους. Βέβαια, όλο αυτό που έγινε δεν είναι κάτι που πρέπει ξεχάσουμε σε καμία περίπτωση.
Δύο μήνες κατάληψης των κρατικών δραματικών σχολών κι ακόμα τίποτα. Τελικά σας ακούει κανείς;
Προσπαθούμε εδώ και δύο μήνες, δηλαδή είναι απίστευτο αυτό που συμβαίνει. Είναι τεράστιος αυτός ο αγώνας, με τα παιδιά να κινδυνεύουν να χάσουν αυτή τη στιγμή το έτος τους. Είναι πραγματικά ανήθικο. Η δουλειά μας δεν είναι τεχνοκρατική. Δεν έχουμε να κάνουμε με νούμερα. Δεν είμαστε μια λίστα κάπου. Είναι δημιουργική. Μιλάει στην ψυχή και στη σκέψη του άλλου. Η Τέχνη οφείλει να ρωτάει όλη την ώρα. Να θέτει ερωτήματα. Όχι απαντήσεις. Κανένα κράτος δεν θέλει τόσο ενεργή Τέχνη, γιατί κινδυνεύει από τις ερωτήσεις που θέτει. Μας έχουν τσαλαπατήσει. Μακάρι αυτό ν’ αλλάξει. Νομίζω πως δεν θ’ αλλάξει άμεσα. Αυτή η κυβέρνηση περιμένει να βγει σε εκλογές για να πάρει την καυτή πατάτα κάποια άλλη. Δεν θέλουμε να γίνουμε Ανώτατη Εκπαίδευση, όπως έχω ακούσει άπειρες φορές. Θέλουμε να είμαστε αυτό που είμαστε. Να μην μας κοροϊδεύουν.
Βρισκόμαστε δυστυχώς εν μέσω αυτού που έχει συμβεί στα Τέμπη. Πώς νιώθεις;
Σκατά νιώθω. Πρέπει να σου πω ότι έχασα έναν άνθρωπο που τον ήξερα μέσα σ’ αυτό το τρένο. Είναι αυτή η υπέροχη κοπέλα που είχε τον τυφλό γάτο μαζί της. Η σοπράνο Ελισάβετ Χατζηβασιλείου, με την οποία γνωριζόμαστε χρόνια τώρα. Την ήξερα απ’ όταν ξεκινούσε. Πέρα όμως από το προσωπικό κομμάτι, είμαστε σε ένα βαρύ πένθος. Είναι κάτι δύσκολο να διαχειριστείς. Που ξαφνικά κάτι χάνεται. Δεν θα πάω στην υπαιτιότητα, αλλά σίγουρα δεν φταίει ένας. Αυτό θέλω να τονίσω και νομίζω πως οι άνθρωποι οι οποίοι έχασαν τα παιδιά τους, την οικογένειά τους και τα πιο σημαντικά κομμάτια της ζωής τους, αυτοί για μένα πρέπει να έχουν τον πρώτο λόγο και όχι εγώ. Μπορώ να συμπαρασταθώ συναισθηματικά στο κομμάτι που μου αναλογεί. Δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους τους.
Ποια είναι η σχέση σου με την Αθήνα;
Δεν μπορώ να μείνω στο κέντρο. Θέλω όταν ανοίγω το μπαλκόνι μου, να βλέπω ουρανό. Είμαι άνθρωπος της συνήθειας. Πηγαίνω σε ένα συγκεκριμένο καφέ, σε ένα συγκεκριμένο μπαρ. Ζω εδώ που μεγάλωσα, στο Ίλιον, που έχω μνήμες. Το κέντρο είναι ωραίο το βράδυ και για μια ωραία βόλτα το πρωί στην Αρεοπαγίτου, αλλά θορυβώδες, λίγο στενάχωρο και λίγο κλειστοφοβικό. Εδώ πέρα, στο Ίλιον, έχω αυτή την ανοιχτωσιά. Και στο Πάρκο Τρίτση, που είμαστε τώρα, έχω άπειρες μνήμες. Όταν χιόνισε, ήρθαμε εδώ με τους κολλητούς και ήταν μαγικά. Γνωρίζω κάθε γωνία. Εδώ έχω σπάσει το πόδι μου, έχω κάνει ποδήλατο και έχω φιλήσει την πρώτη μου κοπέλα. Είμαι γεμάτος μνήμες εδώ.
