Η Πιπίτσα Κληροπούλου σπούδασε πιάνο και ψυχολογία. Εργάζεται ως καθηγήτρια πιάνου, ενώ παράλληλα διευθύνει παιδική χορωδία. Το συνθετικό έργο της καλύπτει ένα ευρύ φάσμα, έχει κυκλοφορήσει δύο μουσικά παραμύθια, έξι CD σε στίχους μαθητών και μαθητριών της στη χορωδία, τη μουσική για επτά παραστάσεις παιδικού θεάτρου και επίσης ορχηστρικά έργα. Το πρώτο ολοκληρωμένο βήμα της, όμως, στη μουσική που απευθύνεται σε ενηλίκους είναι το album «Είσαι λιμάνι μου», που κυκλοφόρησε από τη νεοϊδρυθείσα Polyphoniki Records. Το περιεχόμενό του είναι τραγούδια σε στίχους των Αναστασίας Δούμα, Μαρίας Ρήγα και Μαρίας Γκιτζένη, τα οποία συνδυάζουν πολύ ευρηματικά τη λαϊκή μουσική μας με συνθετικά και κυρίως ενορχηστρωτικά στοιχεία της κλασικής μουσικής. Με την ευκαιρία της ζωντανής παρουσίασης του «Είσαι λιμάνι μου» αύριο, Κυριακή 16 Οκτωβρίου, στον πολυχώρο Μύρτιλο (Λάμψα και Τριφυλίας, εντός του πάρκου πρώην ΚΑΠΑΨ, Αμπελόκηποι στις 7 μ.μ. και με ελεύθερη είσοδο) συνομιλήσαμε με την Πιπίτσα Κληροπούλου γι’ αυτό το ιδιαίτερο έργο
Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
Είναι τραγούδια που γράφονταν για μεγάλο διάστημα και επιλέχθηκαν οκτώ από αυτά ή, αντίθετα, όλα γράφτηκαν συγκεκριμένα για να αποτελέσουν το περιεχόμενο αυτού του έργου;
Εκτός από αυτά, είχα γράψει και άλλα τραγούδια. Επέλεξα, όμως, αυτά για τον συγκεκριμένο δίσκο επειδή αγάπησα περισσότερο τον στίχο τους.
Το ότι τους στίχους έχουν γράψει τρεις γυναίκες είναι σύμπτωση ή επιλογή, ώστε να είναι τόσο ο μουσικός όσο και ο στιχουργικός λόγος γυναικείος;
Σύμπτωση μάλλον, απλά έτυχε τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο να έχω στα χέρια μου στίχους από τρεις γυναίκες.
Η βάση της μουσικής γραφής είναι ολοφάνερα η λόγια δυτικοευρωπαϊκή, άλλως πως κλασική μουσική. Τα ελληνικά και συγκεκριμένα λαϊκά μουσικά στοιχεία είναι παρόντα λόγω κάποιου συγκεκριμένου μουσικολογικού ή και φιλοσοφικού λόγου ή προέκυψαν αυθόρμητα;
Σαφώς έχω επιρροές από την κλασική μουσική λόγω σπουδών, αλλά μέσα μου υπάρχει πολύ έντονο και το στοιχείο της ελληνικής μουσικής, το οποίο πάντα ήθελα να παντρέψω με κλασικές ενορχηστρώσεις.
Από πλευράς κλασικής μουσικής, όπως είναι εύλογο, υπάρχει ένα ευρύτατο φάσμα επιρροών. Από πλευράς ελληνικής μουσικής ποιους συνθέτες θεωρείς τις κυριότερες επιρροές σου;
Οπωσδήποτε τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Σταύρο Ξαρχάκο, τον Γιάννη Μαρκόπουλο και τον Μίκη Θεοδωράκη.
Η ερμηνευτική ομάδα έχει μια ευπρόσδεκτη αλλά και λίγο παράξενη ποικιλία. Προσωπικά, με τον δίσκο ανακάλυψα την Ειρήνη Τσιλιγιάννη, που θα έλεγα ότι είναι η βασική ερμηνεύτρια και η οποία είναι μια καλή λαϊκή φωνή, και το ίδιο ισχύει και για τον Βαγγέλη Δούβαλη. Πώς γνώρισες και αποφάσισες να συνεργαστείς τόσο με την πρώτη όσο και με τον δεύτερο;
Την Ειρήνη Τσιλιγιάννη τη γνώρισα μέσω της συμμετοχής της σε ένα μουσικό φεστιβάλ και αμέσως την ξεχώρισα ανάμεσα σε πολλές φωνές, ήταν αυτή ακριβώς που ήθελα. Τον Βαγγέλη Δούβαλη τον ανακάλυψα σε βραδιές τραγουδιού και πιστεύω ότι είναι ένας τραγουδιστής με πολύ μεγάλες δυνατότητες.
Η Ερωφίλη ερμηνεύει ένα τραγούδι που της ταιριάζει πολύ, αν και αξιοσημείωτα είναι αρκετά μακριά από τη λαϊκή/παραδοσιακή φύση της φωνής της. Ο Κώστας Λειβαδάς, όμως, πώς πείστηκε να ερμηνεύσει δύο τραγούδια σε δίσκο ο οποίος δεν είναι δικός του, κάτι που ίσως και να είναι η πρώτη φορά που κάνει και όταν μάλιστα το ένα από αυτά είναι, θα έλεγα, υπερβολικά λαϊκό, τόσο για τη γραφή όσο και κυρίως για τη φωνή του; Και η κατά βάση ηθοποιός και από μια στιγμή και μετά ερμηνεύτρια Μαριάννα Πολυχρονίδη, η οποία κάνει ντουέτο μαζί του στο άλλο, πώς και από πού προέκυψε;
Όσον αφορά το τραγούδι της Ερωφίλης, δεν μπορούσα να φανταστώ πιο ταιριαστή ερμηνεύτρια. Ο Κώστας Λειβαδάς, αν και έχει κόντρα ρόλο στο ζεϊμπέκικο, όπως έχει ερμηνεύσει ξανά και ένα από τα παιδικά τραγούδια μου, θεωρώ ότι το υποστηρίζει απόλυτα και ότι αναδεικνύει μια πλευρά του που δεν ξέραμε. Όσο για το ντουέτο με τη Μαριάννα Πολυχρονίδη, η οποία είναι εξαίρετη ερμηνεύτρια, έδεσαν πάρα πολύ και το αποτέλεσμα ήταν μια ερμηνεία γλυκιά και βελούδινη.
Οι ενορχηστρώσεις σου είναι μια πολύ ιδιαίτερη υπόθεση. Το ότι, αν και η ορχήστρα δεν είναι τόσο μικρή, τον πρώτο λόγο στα περισσότερα τραγούδια έχει το μπουζούκι οφείλεται μόνο στο ύφος της μουσικής τους ή αποτελεί και ένα είδος αισθητικής πρότασης, με όποια ίσως πιθανή σημειολογία μπορεί να έχει αυτή;
Το μπουζούκι προσδίδει και… προδίδει το ελληνικό στοιχείο που ήθελα, δίνει στα τραγούδια λάμψη και ενίοτε χρησιμοποιεί και μοτίβα αρκετά διαφορετικά από τα αναμενόμενα.
Πρέπει να ομολογήσω ότι τα τραγούδια που προτιμώ είναι τα δύο με τα λιγότερα ή και καθόλου ελληνικά λαϊκά στοιχεία, στα οποία, ακριβώς για αυτό, το μπουζούκι απουσιάζει και στο επίκεντρο είναι το πιάνο σου. Να ρωτήσω λοιπόν, στα προσεχή σχέδια είναι και ένας κύκλος τραγουδιών που, αν όχι συνθετικά, τουλάχιστον ενορχηστρωτικά θα είναι απολύτως κλασικός;
Υπάρχουν ήδη έτοιμα τραγούδια τα οποία έχουν εντελώς κλασική βάση και προορίζονται για να συνοδευθούν από ορχήστρα εγχόρδων. Αυτό δεν αποκλείει και την ύπαρξη άλλων οργάνων τα οποία ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν για να υπηρετήσουν καλύτερα καθένα από αυτά.
Αν και λιγότεροι από παλιά, υπάρχουν βέβαια και άλλοι δίσκοι με μόνον ακουστικά όργανα, αλλά γιατί τονίζετε το γεγονός της αναλογικής ηχογράφησής του; Αν, δηλαδή, η ηχογράφηση ήταν ψηφιακή, το τελικό αποτέλεσμα θα υστερούσε σε κάτι;
Αυτό που έχω εκτιμήσει στην αναλογική ηχογράφηση είναι ότι το αποτέλεσμα είναι πιο φυσικό, πιο ακατέργαστο και πιο ευθύ.
Η ενασχόλησή σου με την Polyphoniki Records είναι κάτι συμπληρωματικό, παράλληλο ή εντελώς ανεξάρτητο από το κύριο αντικείμενό σου, τη μουσική δραστηριότητά σου;
Η συνεργασία με την Polyphoniki Records για τον δίσκο μου ήταν άψογη και αυτός ήταν ο λόγος που αποφασίσαμε να τη συνεχίσουμε. Κοινός παρονομαστής και στο έργο και στην εργασία μου είναι η μουσική.
Πώς και γιατί έκανες την επιλογή ενός μάλλον ασυνήθιστου χώρου για την παρουσίαση του δίσκου; Μια γνωστή μουσική σκηνή, για παράδειγμα, δεν θα έφερνε και περισσότερο κόσμο; Όπως κι αν έχει, έχει προγραμματιστεί ή υπάρχει σκέψη για μια σειρά ζωντανών παρουσιάσεων μετά από αυτήν, έστω και με όχι όλους τους ερμηνευτές;
Το Μύρτιλο είναι ένας ξεχωριστός χώρος τον οποίο διαχειρίζονται παιδιά που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Είχα την ευκαιρία και την τύχη να εργαστώ εκεί για κάποιο διάστημα και πιστεύω ότι το να παρουσιάσεις τον δίσκο σου σε έναν τέτοιο χώρο δεν συγκρίνεται ούτε με τη μεγαλύτερη μουσική σκηνή. Μελλοντικά θα ακολουθήσουν και άλλες συναυλίες στον ίδιο αλλά και σε άλλους χώρους.
Και τα προσεχή σχέδια, συναυλιακά και ίσως και το επόμενο δισκογραφικό, αν είναι ήδη συγκεκριμένο;
Ένας μεγάλος στόχος μου είναι η συνεργασία μου με μια ορχήστρα εγχόρδων, αλλά ακόμα είναι πολύ νωρίς για να μπορώ να μιλήσω για κάτι συγκεκριμένο.
Έχοντας ήδη μια πολύ καλή αφετηρία, η Πιπίτσα Κληροπούλου δείχνει ότι τα επόμενα βήματά της θα είναι το ίδιο συνετά και προσεκτικά, και αυτό είναι πάντα εγγύηση για μια συνέχεια όχι μόνο καλύτερη, αλλά και ακόμα πιο ενδιαφέρουσα.
