Συναντηθήκαμε με τον Γιώργο Παπαγεωργίου στα στενά της Πλάκας, ίσως το πιο κρύο απόγευμα του Μάρτη που πέρασε. Ψάξαμε και βρήκαμε το πιο ήσυχο καφέ στα όμορφα στενά της πόλης και η κουβέντα μας είχε κιόλας αρχίσει χωρίς να το καταλάβουμε. Τρεις παραστάσεις που σκηνοθετεί είναι ολοζώντανες στη σκηνή και το μικρόβιο της σκηνοθεσίας είναι ξεκάθαρο πια πως ήρθε για να μείνει. Με όπλα τον σεβασμό, την αλληλοεκτίμηση και το χιούμορ επιδιώκει να μετατρέπει τους θιάσους του σε καλοκουρδισμένες μπάντες με ισότιμους ρόλους. Με sold out δυναμική ξεκίνησε το “Μπαίνει η δεσποινίς Μαργαρίτα” στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, πρεμιέρα έκανε “Ο Αυτόχειρ” στο Εθνικό Θέατρο, που είναι η μεγαλύτερη παραγωγή που έχει αναλάβει σκηνοθετικά ώς τώρα, και ταυτόχρονα αυτές τις μέρες ολοκληρώνει, μετά από χρόνια, το ταξίδι του ο "Αρίστος". Πρωταγωνιστεί στην τηλεοπτική σειρά “Σκοτεινή θάλασσα” και ετοιμάζεται για την "Αντιγόνη" το Καλοκαίρι στην Επίδαυρο σε σκηνοθεσία Cezaris Graužinis. Ευθύς, καταιγιστικός, διαυγής και καλλιτεχνικά ολοζώντανος, γέμισε την κουβέντα μας με όλα όσα σκέφτεται, με όλα όσα κάνει, με όλα όσα είναι. Ευγνωμονεί το κίνημα Me Too που καθάρισε τον χώρο του θεάτρου, ανησυχεί για όσες και όσους δεν βρήκαν ακόμα χώρο να μιλήσουν, την ώρα που, ως αιώνιος έφηβος, το σκάει στην αγκαλιά των Polkar. Που είναι και η καρδιά, όπως λέει. Αυτός είναι ο Γιώργος Παπαγεωργίου.
Είναι ενεργές εκεί έξω αρκετές θεατρικές δουλειές που σκηνοθετείς. Πώς προκύπτει αυτή η έντονη ανάγκη να σκηνοθετείς;
Δεν είμαι από τους σκηνοθέτες που αναλαμβάνω πολλές σκηνοθεσίες μαζί, ακριβώς γιατί χρειάζομαι χρόνο για να δουλέψω. Φέτος τρέχουν τρεις, γιατί ο "Αρίστος" είναι επανάληψη και το "Μπαίνει η δεσποινίς Μαργαρίτα" είναι ένα έργο που σχεδιάζαμε από την καραντίνα. Ουσιαστικά ο "Αυτόχειρ" είναι η φετινή μου κεντρική σκηνοθεσία στο Εθνικό Θέατρο, μια υπερπαραγωγή με 22 άτομα. Τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος μέσα μου το κομμάτι της σκηνοθεσίας, ακριβώς γιατί βλέπω ότι με εμπιστεύονται όλο και περισσότεροι άνθρωποι και ταυτόχρονα νιώθω όλο και πιο ώριμος. Υπάρχει ένα χάδι από το κοινό, γιατί κάπως επιβραβεύει αυτές τις προσπάθειες. Η "Δεσποινίς Μαργαρίτα", για παράδειγμα, είναι ήδη πολλές μέρες sold out. Αντίστοιχα, ο "Αρίστος" κλείνει θριαμβευτικά τον κύκλο των παραστάσεών του και αυτά σου δίνουν θάρρος για να συνεχίσεις.
Μπες για λίγο στον ρόλο του θεατή και πες μου πώς αξιολογείς τον εαυτό σου ως σκηνοθέτη;
Η αλήθεια είναι ότι όταν σκηνοθετώ μια παράσταση προσπαθώ πάντα να μπω στη θέση του θεατή. Δεν μπορώ να σκεφτώ σαν ένας δημιουργός που αδιαφορεί για το κοινό που θα μπει στην αίθουσα. Ό,τι έχω κάνει μέχρι στιγμής στο θέατρο και ό,τι θα κάνω πηγάζει και προέρχεται από την αγάπη μου γι’ αυτή τη διάδραση ανάμεσα στον θεατρίνο και στον θεατή. Αυτό λοιπόν έχει δύο πλευρές. Έχει, από τη μία, την ανάγκη μου για τη φροντίδα του θεατρίνου, να νιώθει δηλαδή καλά πάνω στη σκηνή, να είναι δουλεμένος με λεπτομέρεια και ταυτόχρονα να νιώθει ότι αναπνέει μέσα σε αυτό που έχει να υποδυθεί κάθε βράδυ. Είμαι ένας ενεργός ηθοποιός. Μπορώ λοιπόν να καταλάβω τι χρειάζεται ένας ηθοποιός για να πατήσει καλά σε ένα έργο και σε μια ομάδα. Από την άλλη, πρέπει ο αποδέκτης όλου αυτού να μπορεί να το δει ανεμπόδιστα, να συνδεθεί με αυτό που βλέπει για να μπορέσει να κάνει το ταξίδι. Νομίζω λοιπόν πως κάποιος που θα δει μια παράστασή μου θα καταλάβει ότι από πίσω κρύβει πάρα πολλή δουλειά. Είτε αρέσει είτε όχι, δεν μπορεί να παρακάμψει κανείς τη φροντίδα που κρύβεται από πίσω. Όλα είναι θέμα γούστου και δεν μπορώ να μπω στη θέση του θεατή, όμως σίγουρα μπορώ να πω ότι κάθε δουλειά που υπογράφω έχει από πίσω έρευνα, κόπο και δουλειά. Τον "Αυτόχειρα" τον δουλεύω περισσότερο από έξι μήνες.
Λένε ότι ένας σκηνοθέτης είναι αναγκαστικά εξουσιαστικός λόγω ρόλου. Τελικά μπορεί κανείς να το αποφύγει αυτό;
Με τους ηθοποιούς μου έχω μια ισότιμη σχέση. Ένας σκηνοθέτης μπορεί να μην υπάρξει εξουσιαστικός όταν δεν διακατέχεται από κόμπλεξ και από τέτοιου είδους ανασφάλειες. Εγώ είμαι ένας πολύ χορτάτος ηθοποιός και κάνω πράγματα πάντα που μου αρέσουν και στην τηλεόραση και στο θέατρο. Από την πρώτη μέρα λοιπόν λέω στους ηθοποιούς μου να νιώσουν χύμα και ελεύθεροι απέναντί μου και να ξεχωρίσουμε το τι σημαίνει σκληρή δουλειά από το τι σημαίνει κακοποιητική συμπεριφορά. Είμαι λάτρης της δουλειάς, αλλά απεχθάνομαι το μπούλινγκ, γιατί το έχω νιώσει στο πετσί μου. Όταν λοιπόν καταλάβει ότι ο άλλος είναι εκεί για να τον βοηθήσει και να τον αναδείξει και να τον καθοδηγήσει σε νέους δρόμους, τότε δημιουργείται μια ιδανική σχέση μεταξύ ηθοποιού και σκηνοθέτη, όπου υπάρχει εμπιστοσύνη. Για να κερδηθεί αυτή η εμπιστοσύνη, πρέπει και ο ηθοποιός να νιώσει ότι έχει απέναντί του έναν δάσκαλο. Ακόμα και αν είναι νέος. Η εμπιστοσύνη κερδίζεται με δυο τρόπους. Αρχικά με το βιογραφικό σου και ειδικά μετά τον "Αρίστο" δεν κόπιασα να κάνω κάποιον να με εμπιστευτεί, αλλά και με το πώς είσαι εσύ ο ίδιος. Μέχρι στιγμής έχω λειτουργήσει εντελώς ακομπλεξάριστα με τους ηθοποιούς μου και νομίζω πως αυτό φαίνεται στο αποτέλεσμα των συνεργασιών μου.
Ως ηθοποιός, έχεις βιώσει τέτοιες συμπεριφορές και καταστάσεις;
Κοίτα, βγαίνουν πάρα πολλοί και λένε και εγώ και εγώ και αισθάνομαι λίγο αμήχανα με αυτό, γιατί είναι σαν να πας να καπηλευτείς ένα πολύ σοβαρό κύμα που λέγεται Me Too για να πεις και εσύ το δικό σου θέμα. Αν το προσωπικό σου θέμα έχει ένα ουσιαστικό βάρος, είναι ωραίο να το κάνεις, αλλά εγώ δεν ανήκω σε αυτή την κατηγορία. Είμαι απλά από αυτούς τους ηθοποιούς που βγήκαμε στη δουλειά και είχαμε να αντιμετωπίσουμε τα φαντάσματα του παρελθόντος που ήταν όλοι αυτοί οι σπουδαίοι θεατράνθρωποι, που δίπλα στη σπουδαιότητά τους είχαν και μια επιβλητική και εξουσιαστική παιδαγωγική μέθοδο. Πιστεύαμε πως για να δουλεύεις με έναν ταλαντούχο σκηνοθέτη πρέπει να υποφέρεις. Τελείωσα τη σχολή του Εθνικού και βγήκα στη δουλειά νομίζοντας πως αν δεν υποφέρεις, δεν κάνεις θέατρο. Στην πορεία κατάλαβα πως αυτό είναι ένα μεγάλο παραμύθι. Υπάρχει ένας άλλος δρόμος, που μπορεί να συνδυάζει το ταλέντο, τη δημιουργικότητα και τη δουλειά, χωρίς να περνάς φρικτά στην πρόβα και να υποφέρει το σώμα και η ψυχή. Ως σκηνοθέτης, δεν κουβαλάω αυτή την παραμύθα και φροντίζω να μην κάνω τίποτα από αυτά που θα ήθελα να μην μου κάνουν. Σεβασμός, αλληλοεκτίμηση και χιούμορ είναι τα σκηνοθετικά μου συστατικά. Είναι πολύ ομαδικό σπορ το θέατρο. Αυτό λέω στους ηθοποιούς μου, ότι πρέπει να γίνουμε όλοι μαζί μια καλοκουρδισμένη μπάντα.
Στον "Αρίστο" πρωταγωνιστεί η μητέρα σου, η Φιλαρέτη Κομνηνού. Ήταν πιο δύσκολο να σκηνοθετήσεις τη μητέρα σου;
Είχαμε να ξεπεράσουμε κάποιες δυσκολίες πολύ λογικές, δηλαδή να μπορεί να κοιτάξει ο ένας τον άλλον χωρίς να εμπλέκεται το προσωπικό κομμάτι, που ήταν δύσκολο να συμβεί, αλλά νομίζω το καταφέραμε από ένα σημείο και μετά. Γιατί όταν έχεις ένα κοινό στόχο, μια παράσταση, ξεπερνάς γρήγορα αυτή τη δυσκολία.
Το αντίτιμο της αναγνωρισιμότητας που προσφέρει η τηλεόραση είναι βαρύ;
Μέχρι στιγμής δεν με ενοχλεί. Η τηλεόραση μου έχει προσφέρει μια αναγνωρισιμότητα αρκετά ανθρώπινη. Ο κόσμος με σταματάει και μου μιλάει ανθρώπινα, χωρίς υπερβολές. Ίσως και ο κόσμος έχει πια απομυθοποιήσει το μέσο. Σήμερα το να γίνεις διάσημος είναι αρκετά εύκολο να συμβεί. Δεν είναι αυτό που υπήρχε παλιά με τους σταρ του ελληνικού κινηματογράφου. Δεν υπάρχουν μύθοι. Το μόνο που, αν θες, έχει αλλάξει στη ζωή μου το τελευταίο διάστημα είναι ότι θα σκεφτώ λίγο παραπάνω το άμα θα πετάξω τα ρούχα μου σε μια παραλία ή πού θα πάω διακοπές. Κατά τα άλλα, δεν έχει αλλάξει τίποτα.
Είναι τελικά ο χώρος του θεάτρου τόσο σκοτεινός όσο υπέδειξε το κίνημα Me Too;
Το θέατρο δεν είναι ένας πιο σκοτεινός χώρος από ό,τι είναι η νομική, για παράδειγμα. Τα ίδια σκοτάδια που υπάρχουν σε ένα γραφείο ή σε μια εταιρεία, τα ίδια ακριβώς σκοτάδια μπορεί να υπάρχουν και σε μια θεατρική παραγωγή. Στο θέατρο ευτυχώς αυτά βγήκαν στο φως. Παντού υπάρχουν κακοποιητικές συμπεριφορές - και στη μουσική και παντού. Παντού υπάρχουν σκοτεινοί τρόποι για να κάνεις καριέρα. Αυτό που συνέβη στο θέατρο ήταν μια άνοιξη. Μια άνοιξη για τον χώρο μας. Άρχισε λίγο να καθαρίζει, με αφορμή και τις τωρινές δίκες. Να καθαρίζει ο χώρος συνολικά. Πια δεν είναι εύκολο για έναν σκηνοθέτη να μπορεί να γίνει κακοποιητικός ή να χρησιμοποιήσει την εξουσία του για να εκμεταλλευτεί σεξουαλικά ή με οποιονδήποτε τρόπο έναν ηθοποιό. Με ανακουφίζει αυτό. Ξέρω πως, τώρα, αν είχα μια κόρη ή ένα γιο και μου έλεγε θέλω να γίνω ηθοποιός, θα ένιωθα πολύ πιο ήσυχος. Αυτές οι συμπεριφορές ευτυχώς δεν θα έχουν πια θέση στο θέατρο. Σε αντίθεση με άλλους κλάδους, που δυστυχώς δεν έχουν βρει το θάρρος και τον τρόπο να μιλήσουν τα θύματα, εκεί δεν θα αλλάξει κάτι. Εμείς έχουμε αρχίσει να καθαρίζουμε το σπίτι μας. Τι γίνεται όμως αλλού;
Πώς γεννήθηκαν και τι είναι τελικά οι Polkar που τόσο έχει αγαπήσει ο κόσμος;
Οι Polkar γεννήθηκαν πριν από επτά χρόνια περίπου στη Θεσσαλονίκη, που είναι και η πόλη μου. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι γεννήθηκαν εκεί. Ό,τι έγινε και ό,τι θα γίνει με αυτή την μπάντα έχει να κάνει με το γεγονός ότι ξεκινήσαμε όλοι από τη Θεσσαλονίκη. Είναι ένα συγκρότημα ολοζώντανο και κάναμε ένα υπέροχο live στο Principal. Οι Polkar θέλουν σε κάθε live τους να φτιάχνουν ένα πανηγύρι για τους θεατές τους, αλλά και για εμάς. Ξεκίνησα την μπάντα από μια ανάγκη μου. Επειδή όταν έβλεπα συναυλίες που δεν με αφορούσαν ως θεατή και βαριόμουν αφόρητα άρχισα να εντοπίζω τι μου φταίει. Και μετά λέω, επειδή τα απωθημένα είναι κακό πράγμα και είχα και μια λόξα με τη μουσική, θα επιχειρήσω να φτιάξω τη δική μου μπάντα και να φτιάξω μια φάση, μια συναυλία, όπως εγώ θα ήθελα να τη βλέπω. Τίποτα στημένο, τίποτα σοβαροφανές, τίποτα δήθεν και έναν ήχο λίγο του γούστου μου. Δεν θα υποκριθώ ποτέ στους Polkar κάτι που δεν είμαι. Η υποκριτική είναι το στομάχι, το χωνευτήρι των εμπειριών σου, η σκηνοθεσία είναι ο εγκέφαλος και οι Polkar είναι η καρδιά. Το πιο συναισθηματικό μου κομμάτι. Όταν γράφω ένα κομμάτι, είτε κωμικό είτε πιο δραματικό, έχουν ένα κοινό παρονομαστή. Ότι είναι η δική μου αλήθεια. Τα τραγούδια μου έχουν πάντα εξομολογητική διάθεση. Μια δημόσια κατάθεση. Είναι μια αφορμή να βρίσκομαι με τους φίλους μου και να μπορώ να είμαι ένας αιώνιος έφηβος. Όλοι είμαστε εκεί γιατί γουστάρουμε αυτό που συμβαίνει.
Τι περιμένουμε καλλιτεχνικά το επόμενο διάστημα;
Ξεκινάει στο Εθνικό Θέατρο "Ο Αυτόχειρ", το "Μπαίνει η Δεσποινίς Μαργαρίτα" στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, ολοκληρώνεται ο "Αρίστος" και θα κάνουμε δυο συναυλίες στον Σταυρό του Νότου με τους Polkar, 14 και 21 Μαΐου.
Πώς είναι η τηλεοπτική σου συμμετοχή στη "Σκοτεινή Θάλασσα";
Είναι μια δουλειά που από την πρώτη στιγμή που διάβασα το σενάριο και τον ρόλο δεν μπορούσα να πω όχι. Ενθουσιάστηκα από τις πρόβες. Είμαι υπερήφανος για το αποτέλεσμα, γιατί είναι σαν να βλέπω σινεμά ή μια δουλειά πλατφόρμας. Νομίζω και οι θεατές το εισπράττουν αυτό. Είναι μια πολύ ευχάριστη στιγμή για όλους μας. Είναι σαν κάποιος να μου ικανοποίησε ένα χρόνιο θέλω, να κάνω μια τηλεοπτική σειρά χωρίς να αισθάνομαι ότι υπολείπεται μιας θεατρικής στιγμής και ενός θεατρικού ρόλου, όσον αφορά τη μελέτη και την ποιότητα της δουλειάς. Η σειρά αυτή έχει τη λεπτομέρεια και τη φροντίδα μιας καλής θεατρικής παράστασης συνολικά.
Φωτογραφίες: Παύλος Παρασκευάς
