Ο συνθέτης Γιώργος Καγιαλίκος και ο στιχουργός Δημήτρης Λέντζος κυκλοφόρησαν πριν από λίγο καιρό την τρίτη κοινή δισκογραφική εργασία τους «Μυστικές γιορτές», στην οποία τα τραγούδια ερμηνεύουν οι Δώρος Δημοσθένους, Κώστας Θωμαΐδης, Πολυξένη Καράκογλου, Ανδρέας Καρακότας, Πάνος Μπούσαλης, Νεοκλής Νεοφυτίδης, Απόστολος Ρίζος, Ιωάννα Φόρτη και Θανάσης Χουλιάρας. Συνομιλήσαμε μαζί τους για το τι τους κάνει να συνεργάζονται τόσο τακτικά, αλλά και για το πώς και γιατί επιμένουν σε ολοκληρωμένους κύκλους τραγουδιών σε μια συγκυρία κατά την οποία τόσα πολλά δυσάρεστα συμβαίνουν στον κόσμο και γύρω μας.
Είναι σπάνιο στην εποχή μας ένας συνθέτης να έχει κάνει όχι έναν, αλλά τρεις δίσκους με έναν στιχουργό. Τι βρίσκεις στου στίχους του Δημήτρη Λέντζου που σε εμπνέει τόσο πολύ; Και πώς θα τον χαρακτήριζες ως άνθρωπο με πέντε-έξι λέξεις;
Γιώργος Καγιαλίκος: Η αλήθεια είναι πως τέτοιες συνεργασίες έχουν αναφορά στα χρόνια που υπήρχε στην Ελλάδα δισκογραφία. Σήμερα, επί της ουσίας δισκογραφία δεν υπάρχει, αφού όλα έχουν πάρει τον δρόμο και τη λογική του Διαδικτύου. Οι στίχοι του Λέντζου όμως έχουν τη σφραγίδα μιας εποχής που οι στιχουργοί κατέθεταν κύκλους τραγουδιών και η πρόκληση για τον συνθέτη ήταν να φτιάξει ένα ενιαίο έργο. Τον Δημήτρη θα τον χαρακτήριζα ευαίσθητο, αξιόπιστο, αθεράπευτα ρομαντικό, μα, πάνω από όλα, αυθεντικό.
Είναι σπάνιο στην εποχή μας ένας στιχουργός να έχει κάνει όχι έναν, αλλά τρεις δίσκους με έναν συνθέτη. Ποιο θεωρείς ότι είναι το κυριότερο στοιχείο της μουσικής του που του επιτρέπει να μελοποιεί τόσο καλά τους στίχους σου; Και πώς θα τον χαρακτήριζες ως άνθρωπο με πέντε-έξι λέξεις;
Δημήτρης Λέντζος: Με τον Γιώργο Καγιαλίκο όντως έχουμε κάνει τρεις δίσκους έως τώρα. Είναι ένας εμπνευσμένος συνθέτης, με θέση και άποψη για τη μουσική και τα τραγούδια. Από τον πρώτο δίσκο δέσαμε, που λέει ο λαός μας, γιατί κι εγώ το ίδιο βλέπω τα πράγματα. Έτσι προέκυψε αυτή η διαρκής συνεργασία. Μου αρέσει να δουλεύω μαζί του. Είναι σοβαρός, εργατικός, ταλαντούχος, αξιοπρεπής και πολύ δοτικός.
Θα έλεγες ότι οι στίχοι του αυτή τη φορά έχουν διαφορετικό επίκεντρο από τις δύο προηγούμενες;
Γ.Κ.: Ναι, εδώ ο κορμός έχει ως ρίζα το πολιτικό τραγούδι και πολλοί στίχοι του είναι προφητικοί και, με έναν τρόπο που είναι χαρακτηριστικό της γραφής του Δημήτρη, ταυτόχρονα ερωτικοί. Καθώς τους μελοποιούσα, ένιωθα πως είχαν γραφτεί σήμερα, ενώ ως ποιήματα είχαν εκδοθεί αρκετά χρόνια πριν.
Γιατί αυτές συγκεκριμένα οι γιορτές είναι «κρυφές»;
Δ.Λ.: Δεν είναι κρυφές, μυστικές είναι. Τα τραγούδια αυτά είναι ποιήματά μου που πήρε από τα βιβλία μου ο συνθέτης και πραγματικά ο ίδιος έδωσε σε αυτά μια μορφή γιορτής, αλλά κράτησε και όλη αυτή τη γοητεία του μυστικού. Εκείνος διάλεξε και τον τίτλο του δίσκου από έναν στίχο μου.
Αντίθετα με τις συνεργασίες σου με άλλους στιχουργούς όπου υπάρχει μόνον ένας/μία ερμηνευτής/ια, σε αυτές με τον Δ. Λέντζο τείνεις να χρησιμοποιείς κάθε φορά περισσότερους/ες. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Γ.Κ.: Στις δύο προηγούμενες συνεργασίες μας τα τραγούδια μοιράστηκαν κυρίως σε δύο φωνές, μια αντρική και μια γυναικεία, καθώς οι στίχοι είχαν μια θεματική που επιζητούσαν έναν τέτοιο διάλογο. Στον καινούργιο δίσκο είχαμε θέσει εξαρχής ως βάση κάθε τραγούδι να βρει τη μοναδική του φωνή και μέσα από αυτήν την πολυσυλλεκτικότητα να υπογραμμιστεί και η έννοια αυτής της γιορτής.
Κάνω λάθος ή αυτή τη φορά κάθε τραγούδι έχει και πολιτικοκοινωνική θεματολογία, αν όχι μόνο τέτοια; Αν όντως είναι έτσι, τι το προκάλεσε αυτό;
Δ.Λ.: Πάντοτε στα τραγούδια μου θέλω να είμαι εντός του καιρού μου, να δίνω μέσα από αυτά ένα ισχυρό παρόν στα πράγματα που διαπραγματεύομαι. Τα τραγούδια πρέπει να έχουν την ιδεολογία και την αισθητική τους, με αυτές όμως να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ομορφιάς τους.
Πώς επιλέγεις, αλήθεια, αν ένα τραγούδι θα το ερμηνεύσει αντρική ή γυναικεία φωνή; Μόνο με το ένστικτο ή υπάρχουν και άλλες παράμετροι;
Γ.Κ.: Δεν υπάρχουν κανόνες, το ένστικτο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ο καλύτερος σύμβουλος. Πολλές φορές έχει μια γοητεία και είναι μια πρόκληση για τον/την ερμηνευτή/ια να τραγουδήσει κάτι κόντρα στο προφανές.
Έχουν επηρεαστεί καθόλου οι συγκεκριμένοι στίχοι από την πανδημία και τις καραντίνες; Ανεξάρτητα από αυτό, πώς βλέπεις τη σχέση αλλά και την επίδραση της πανδημίας στην πολιτική κατάσταση στη χώρα μας;
Δ.Λ.: Όχι, δεν γράφτηκαν στην περίοδο της πανδημίας. Όλη αυτή η ιστορία θα μας αφήσει πολλά κουσούρια, ήδη αυτό φαίνεται στις αντιδράσεις μας. Δεν θα είναι ίδιος ο κόσμος μας μετά από αυτό και ο φόβος αυτός μας κάνει απόμακρους και μοναχικούς, μακριά από το μαζί. Πολιτικά αυτό θα έχει συνέπειες με διστακτική θέση και φοβική αντίδραση στη συμμετοχή στο πολιτικό γίγνεσθαι.
Είναι μόνο η ιδέα μου ή τα ενορχηστρωτικά -και άλλα- λαϊκά στοιχεία είναι αισθητά λιγότερα από τις προηγούμενες εργασίες σου;
Γ.Κ.: Κάθε φορά προσπαθώ να βάζω καινούργια χρώματα στην ενορχηστρωτική μου παλέτα. Εδώ κάποια τραγούδια, λόγω του στίχου, έπρεπε να ακουστούν δυνατά και έτσι χρησιμοποίησα περισσότερο από άλλες φορές τύμπανα, κρουστά και κιθάρες, πάντα σε συνδυασμό με το πιάνο, τα έγχορδα και τα πνευστά.
Σε σχέση με τον/την ερμηνευτή/ρια ποιο είναι το αγαπημένο τραγούδι σου από τον δίσκο και γιατί;
Δ.Λ.: Πάντα από όλα τα τραγούδια μου παίρνω συγκίνηση, μικρή ή μεγάλη δεν έχει σημασία. Έτσι κι από αυτούς τους/τις σπουδαίους/ες ερμηνευτές/ιες πήρα ομορφιά και τους ευχαριστώ πολύ.
Θα υπάρξει συνέχεια στην τόσο αποδοτική συνεργασία σας; Έχετε ήδη αρχίσει να δουλεύετε για το τέταρτο κοινό βήμα σας.
Γ.Κ.: Αν συνυπολογίσουμε και το ότι έχουμε συνεργαστεί επίσης σε ένα έργο παιδικού θεάτρου, για το οποίο εκτός από τη μουσική έγραψα και επτά τραγούδια σε στίχους του Δημήτρη, τότε το επόμενο θα είναι το πέμπτο μας εγχείρημα. Να είμαστε καλά και θα συμβεί, αργά ή γρήγορα. Ιδέες υπάρχουν!
Δ.Λ.: Εννοείται ότι θα συνεχίσουμε και ήδη συζητάμε νέες ιδέες.
Κρίνοντας από τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της συνεργασίας τους, θα πράξουν κάτι περισσότερο και καλά.
