Δεν λέει να κοπάσει η θύελλα αντιδράσεων που προκάλεσε η πρωτοφανής "οδηγία" της υπουργού Πολιτισμού "να ανασταλεί οποιαδήποτε υλοποίηση, συνεργασία, προγραμματισμός ή συζήτηση εκδηλώσεων με ρωσικούς πολιτιστικούς οργανισμούς". Μια οδηγία που προκαλεί έκπληξη και πολλά ερωτήματα και, αν μη τι άλλο, φανερώνει ότι οι συντάκτες της αδυνατούν να κατανοήσουν αυτή καθ' αυτή την έννοια "πολιτισμός" και κατ' επέκταση όσα σηματοδοτούν αυτού του είδους οι αποκλεισμοί και απαγορεύσεις. Κυρίως όμως αδυνατούν να κατανοήσουν τις έννοιες της δημοκρατίας και της ελευθερίας.
Σκληρή είναι και η απάντηση στη Λίνα Μενδώνη του Τομέα και του Τμήματος Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. "Ο πολιτισμός είναι ένα μοναδικό όπλο κατά του πολέμου" τονίζουν, στην κοινή ανακοίνωσή τους, υπογραμμίζοντας ότι "το να καταλογίσουμε συνενοχή στους δημιουργούς και τους καλλιτεχνικούς οργανισμούς, μόνο και μόνο επειδή έρχονται από τη Ρωσία, είναι λάθος". Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, "η ενοχή των κυβερνήσεων δεν συνεπάγεται ενοχή ολόκληρων λαών. Το ξέρουμε από την Ιστορία, το βλέπουμε και σήμερα. Ηρωικές φωνές στη Ρωσία ορθώνονται ενάντια στον πόλεμο και αμφισβητούν τις επιλογές της ρωσικής κυβέρνησης. Στην πρώτη γραμμή της μάχης βρίσκονται άνθρωποι του πολιτισμού. Δουλειά μας είναι να τους στηρίξουμε. Το να καταλογίσουμε συνενοχή στους δημιουργούς και τους καλλιτεχνικούς οργανισμούς, μόνο και μόνο επειδή έρχονται από τη Ρωσία, είναι λάθος. Ο πολιτισμός, το μοίρασμα μέσω της τέχνης, οι πανανθρώπινες αξίες, είναι η συγκολλητική ουσία της παγκόσμιας κοινότητάς μας και ένα μοναδικό όπλο κατά του πολέμου" τονίζουν και καταλήγοντας αναρωτιούνται αν "είναι τόσο δύσκολο να το καταλάβει αυτό η υπουργός Πολιτισμού".
"Το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού κινείται ενάντια στον πολιτισμό" σημειώνει και ο Πάνος Σκουρολιάκος, αναπληρωτής τομεάρχης Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ., και επισημαίνει ότι "είναι αρνητική εξέλιξη το να συγχέουμε τον πολιτισμό και τους λαούς με άφρονες ηγεσίες. Ο πολιτισμός είναι, από τη φύση του, ενάντια στον πόλεμο".
Από την πλευρά της, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος χαρακτηρίζει "το λιγότερο άστοχη" την ακύρωση συνεργασίας με τους ρωσικούς πολιτιστικούς οργανισμού υπογραμμίζοντας ότι "ο πολιτισμός ενώνει τους ανθρώπους, δεν τους διαχωρίζει". Καταδικάζει τη ρωσική εισβολή, στέλνει μήνυμα αλληλεγγύης στον ουκρανικό λαό και ταυτόχρονα ζητάει να μην υπάρξει "καμία εμπλοκή της χώρας μας στους πολεμικούς σχεδιασμούς, καμία στρατιωτική ανάμιξη" και "η εμπλοκή της χώρας μας να επικεντρωθεί στην ανθρωπιστική βοήθεια, την υποδοχή και στήριξη των προσφύγων και τη διπλωματική δράση".
Και οι σκηνοθέτες
Στο ίδιο μήκος κύματος και η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών, υπογραμμίζει ότι "εμείς σαν καλλιτέχνες, δίχως να δαιμονοποιούμε λαούς και πολιτισμούς, οφείλουμε να βλέπουμε πίσω από τα γεγονότα τις πραγματικές αιτίες και τα κίνητρα που προκαλούν τους πολέμους, τις καταστροφές, χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες, θλίψη, πένθος και προσφυγιές". Επισημαίνει δε ότι "τα αισθήματα και η συμπαράσταση των Ελλήνων σκηνοθετών είναι μαζί με τους συναδέλφους μας κινηματογραφιστές και όλους τους ανθρώπους του πολιτισμού της Ουκρανίας".
Κύμα συμπαράστασης
Την ίδια ώρα, εκδηλώνεται ένα διεθνές κύμα συμπαράστασης προς τους Ουκρανούς καλλιτέχνες και Ρώσοι ομότεχνοί τους ή επικεφαλής πολιτιστικών οργανισμών παραιτούνται από τις θέσεις τους και τάσσονται ανοιχτά εναντίον της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ενώ μεγάλη ανησυχία επικρατεί για την τύχη των πολιτιστικών θησαυρών, της πολιτιστικής κληρονομιάς, ακόμα και ιστορικών πόλεων της χώρας με μεγάλο απόθεμα μουσείων και έργων τέχνης, όπως η Οδησσός και το Κίεβο. Διευθυντές μουσείων, επικεφαλής και εργαζόμενοι πολιτιστικών οργανισμών των δύο πόλεων έχουν επιδοθεί σε μαραθώνιο προστασίας των εκθεμάτων και των πολιτιστικών αποθεμάτων τους.
H Oυνέσκο, μάλιστα, με ανακοίνωσή της, καλεί τη Ρωσία να σεβαστεί το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και ιδίως "τη Σύμβαση της Χάγης του 1954 για την Προστασία της Πολιτιστικής Περιουσίας σε περίπτωση ένοπλης σύγκρουσης και των δύο πρωτοκόλλων της (1954 και 1999), προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόληψη της ζημίας στην πολιτιστική κληρονομιά σε όλες τις μορφές της".
Κυνήγι μαγισσών
Δυστυχώς, σε αντιστοιχία με την πρωτοφανή κυβερνητική αντίδραση αποκλεισμού των ρωσικών πολιτιστικών εκδηλώσεων, παρακολουθούμε ένα διεθνές "κυνήγι μαγισσών" με ματαιώσεις παραστάσεων ρωσικών σχημάτων και χαρακτηριστικό παράδειγμα τον διάσημο Ρώσο μαέστρο Βαλέρι Γκεργίεφ, ο οποίος απολύθηκε από τη Φιλαρμονική του Μονάχου "λόγω των δεσμών του με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν". Το Διεθνές Φεστιβάλ του Εδιμβούργου, του οποίου ήταν επίτιμος πρόεδρος, ζήτησε την παραίτησή του, αφού το Εδιμβούργο είναι αδελφοποιημένο με το Κίεβο, η Σκάλα του Μιλάνου απειλεί να ακυρώσει επόμενες συναυλίες του αν δεν καταδικάσει τον Πούτιν, ενώ μια σειρά συμφωνικές σκηνές σε Ευρώπη και ΗΠΑ ματαιώνουν συναυλίες του.
