Μία από τις βασικές λειτουργίες μιας λαϊκής βιβλιοθήκης είναι ο δανεισμός υλικού. Συνήθως αυτός πραγματοποιείται σύμφωνα με κάποιον κανονισμό και εφόσον ο ενδιαφερόμενος έχει εγγραφεί ως μέλος της βιβλιοθήκης και έχει εκδώσει κάρτα μέλους. Πολλές βιβλιοθήκες προτρέπουν τα παιδιά και τους εφήβους να εγγραφούν στη βιβλιοθήκη και να αποκτήσουν δική τους κάρτα - μέλους. Αυτό, στη διεθνή βιβλιογραφία και πρακτική, έχει μια σειρά θετικών συνδηλώσεων για τα παιδιά. Αποκτούν το πρώτο τους δημόσιο έγγραφο, αναλαμβάνουν με υπευθυνότητα τις υποχρεώσεις τους, αισθάνονται μέλη μιας κοινότητας, έχουν προσωπική ελευθερία να επιλέξουν το υλικό τους και άλλα.
Στις νέες εγκαταστάσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, κατόπιν της δωρεάς από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, άνοιξε και μια δανειστική -λαϊκή βιβλιοθήκη. Έξω και πέρα από τις πρακτικές των Εθνικών Βιβλιοθηκών άλλων χωρών, η δική μας Εθνική Βιβλιοθήκη κλήθηκε να αναλάβει και το βάρος λειτουργίας μιας δανειστικής βιβλιοθήκης. Η δανειστική αυτή βιβλιοθήκη έχει και παιδικό και εφηβικό τμήμα. Υποθέτω πώς όποιος από τους αναγνώστες έχει επισκεφθεί τον χώρο δεν θα έμεινε αδιάφορος από την αισθητική και την καινοτομία του χώρου.
Ερχόμενοι όμως στο βασικό σημείο του σημερινού μας σημειώματος, βλέπουμε ότι η δανειστική βιβλιοθήκη της ΕΒΕ δεν εγγράφει ως μέλη της παιδιά και εφήβους έως και 15 ετών. Επίσης, για τους ενήλικες μέλη της, επιτρέπει τον δανεισμό τριών τεκμηρίων τη φορά. Σχήμα περίεργο, καθώς η δανειστική δέχεται επισκέψεις σχολείων και παιδιών, τα οποία όμως δεν μπορεί να εγγράψει ως μέλη (υπό οποιεσδήποτε προϋποθέσεις).
Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας και της αγάπης για τη μελέτη δεν έρχεται μέσα από τις επισκέψεις μόνο. Έρχεται από την τακτική χρήση μιας βιβλιοθήκης από τα μέλη της, την ελεύθερη ανακάλυψη του περιεχόμενού της και την πρόσβαση σε αυτό. Αν ένας γονιός με δύο παιδιά και με δικαίωμα τριών δανεισμών γραφτεί στη βιβλιοθήκη, πόσο τακτικά πρέπει να την επισκέπτεται για να μπορούν τα παιδιά να αναπτύξουν την αγάπη τους για το βιβλίο; Πόσες επιλογές θα πρέπει να κάνει αυτός ο γονιός μεταξύ των βιβλίων που ενδιαφέρουν τον ίδιο και αυτών που ενδιαφέρουν τα παιδιά του για να μπορέσει να δανειστεί τον αριθμό που επιτρέπεται;
Γνωρίζουμε ότι η ΕΒΕ σηκώνει μεγάλο βάρος με αυτή τη λειτουργία. Αν όμως λειτουργεί κάτι, οφείλει να λειτουργεί προς όφελος του κοινού που εξυπηρετεί και όχι με ημίμετρα και περιορισμούς. Η λειτουργία μιας βιβλιοθήκης μπορεί και πρέπει να ενδυναμώσει τη σχέση ενός παιδιού ή ενός εφήβου με το βιβλίο και την ανάγνωση. Αυτός είναι και ο ρόλος της.
