Η σιωπή μας έδωσε φωνή και η φωνή δύναμη" λέει η Βαρβάρα Δούκα, καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Κέρκυρας και σκηνοθέτιδα. Μέσα από την αναγκαστική σιωπή την περίοδο της πανδημίας, τους προβληματισμούς και τις προκλήσεις που μπήκαν δυναμικά στο προσκήνιο, το ΔΗΠΕΘΕ κατάφερε να δημιουργήσει έναν νέο φιλόξενο χώρο για τις παραστάσεις και τις δράσεις του.
Το ολοκαίνουργιο Στούντιο εγκαινιάζεται αναμένοντας ακόμα την αποκατάσταση του Θεάτρου Φοίνιξ, ενός κτηρίου κοσμήματος, τοπόσημου της πόλης της Κέρκυρας, που αποτελεί την έδρα του ΔΗΠΕΘΕ, αλλά από το 2006 εκκρεμούν τα έργα αποκατάστασής του.
Το Στούντιο, το μικρό λειτουργικό θεατράκι 80 θέσεων, είναι έτοιμο πλέον να ανοίξει την αυλαία του και να υποδεχτεί την πρώτη παραγωγή του 2022 με ένα έργο κομμένο και ραμμένο στην εποχή μας. "Ο τραπεζίτης" των Ισπανών Ιγνάθιο Δελ Μοράλ και Ερνέστο Καμπαγιέρο που κάνει την πρεμιέρα του την Παρασκευή εισβάλλει δυναμικά στη σκηνή και "μας φέρνει αντιμέτωπους με την περίοδο που ζούμε". Έργο "επίκαιρο και καταιγιστικό, είναι μια πικρή κωμωδία που έρχεται να τονίσει ότι στην εποχή μας κυβερνάει το Διαδίκτυο και υποδεικνύει πού είναι η αλήθεια και πού το ψέμα, πού τελειώνει η κωμωδία και πού αρχίζει το δράμα, ποια είναι η ψευδαίσθηση και ποια η πραγματικότητα" λέει η Βαρβάρα Δούκα για την παράσταση που σκηνοθετεί.
Ένα νεαρό ζευγάρι, καμένο από τα κόκκινα δάνεια, αποφασίζει να απαγάγει τον μεγαλύτερο τραπεζίτη της Ισπανίας. "Μέσα από ευτράπελα και ανατροπές, η πλοκή θυμίζει την ποπ ατμόσφαιρα των ταινιών του Αλμοδόβαρ, αλλά και τη σκοτεινή ατμόσφαιρα των κόμικς και των graphic novels της εποχής του ισπανικού εμφυλίου" λέει η σκηνοθέτιδα. "Αναδεικνύει θέματα της εποχής μας, την οικονομική κρίση, την πορεία των ιδεολογιών και των συλλογικών κινημάτων και μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν είναι μοιραίο πάντα να νικάει ο καπιταλισμός".
Διαδικτυακή δράση
Σε μια περίοδο που ο καλλιτεχνικός κόσμος παραμένει δέσμιος της πανδημίας, το ΔΗΠΕΘΕ Κέρκυρας αναστοχάζεται τα ζητήματα της διακεκαυμένης ζώνης και χαράζει τα μελλοντικά του βήματα. "Καμία ανθρώπινη δραστηριότητα που απαιτεί φυσική παρουσία, πολύ περισσότερο το θέατρο και οι παραστατικές τέχνες, δεν βγαίνει αλώβητη από την πανδημία, που δυστυχώς εξακολουθεί να υφίσταται. Παρ' όλα αυτά, η πανδημία μάς έδωσε την ευκαιρία να επικεντρώσουμε τις διεθνείς μας σχέσεις πάνω σε νέα σχέδια και στους προβληματισμούς που βάζει η συγκυρία. Μας έδωσε την ευκαιρία να ξανασκεφτούμε θέματα γύρω από τον δημόσιο χώρο και τις νέες προκλήσεις για το θέατρο και τη σύγχρονη δραματουργία" λέει. "Αναγκαστήκαμε κι εμείς να σταματήσουμε τις παραστάσεις μας", εξηγεί, "ωστόσο συνεχίσαμε τη δραστηριότητά μας διαδικτυακά, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή μας στο επετειακό έτος για την Επανάσταση του 1821, όπου παρουσιάσαμε τη διαδικτυακή δράση 'Επτάνησα 2021. Η ταυτότητα ως επιθυμία'. Βάλαμε δηλαδή στο επίκεντρο το ζωτικής σημασίας θέμα της ταυτότητας πάνω στο οποίο θα συνεχίσουμε τις δράσεις μας" υπογραμμίζει η Βαρβάρα Δούκα.
Το ΔΗΠΕΘΕ έχει βέβαια έναν άσο, και όχι κρυμμένο στο μανίκι. "Η Κέρκυρα, και λόγω της θέσης και λόγω της παράδοσής της, έχει πολύ στενή σχέση με τον πολιτισμό. Κατά συνέπεια, το ΔΗΠΕΘΕ έχει το κοινό του" λέει η Βαρβάρα Δούκα. "Επίσης έχει μια έντονη πολιτιστική και κοινωνική ευαισθητοποίηση και δραστηριότητα και από την άλλη έχει τα πανεπιστημιακά Τμήματα Μουσικής, Τεχνών, Ήχου και Εικόνας του Ιόνιου Πανεπιστημίου" προσθέτει. "Έτσι, έχει δημιουργηθεί μια κοινότητα γύρω από το ΔΗΠΕΘΕ, η οποία στηρίζει τις παραστάσεις και τις δράσεις του. Κυρίως όμως έχει την αγάπη και τη στήριξη των Κερκυραίων, που ιστορικά συνδέονται με τις τέχνες και τα γράμματα".
Διεθνείς δράσεις
Μέσα σ' αυτή τη συνθήκη, "τα τελευταία χρόνια το θέατρο έχει αναπτύξει μια έντονη εξωστρεφή δραστηριότητα που το φέρνει σε επαφή όχι μόνο με τις γειτονικές, αλλά και με πολλές ευρωπαϊκές χώρες και σύγχρονους δημιουργούς από όλο τον κόσμο". Ενδεικτική είναι άλλωστε η συμμετοχή στη δράση "Ταυτότητα ως επιθυμία" σημαντικών διεθνών δημιουργών, όπως ο ο ριζοσπαστικός σκηνοθέτης Milo Rau, οι πρωτοπόροι για τις site-specific παραστάσεις τους Massimo Furlan και Claire de Ribaupierre , το νέο τρομερό παιδί του παγκόσμιου θεάτρου από τη Βραζιλία Leo Moreira, ο Γάλλος, αλγερινής καταγωγής, χορογράφος Αbou Lagraa, ο Darko Lukic, σημαντικός δραματουργός και θεωρητικός, και με κείμενά τους ο Ισπανός δραματουργός και συγγραφέας Pablo Gisbert και o εμβληματικός Βρετανός συγγραφέας Howard Barker.
Οι βασικές επιδιώξεις του θεάτρου εκτείνονται σε δύο άξονες. "Θέλουμε να παρουσιάζουμε έργα σύγχρονα, που είτε έχουν παιχτεί πολύ λίγο είτε είναι άγνωστα στο κοινό, και επίσης επιδιώκουμε να αναδυθούν νέες δυνάμεις και Έλληνες καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνται σε όλο τον κόσμο" λέει η Βαρβάρα Δούκα και παραπέμπει στον φετινό προγραμματισμό μέσα από ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αυτό της νέας, Κερκυραίας σκηνοθέτιδας, της Χρυσάνθης Αυλωνίτη, που ζει και δραστηριοποιείται στο Λονδίνο, και θα σκηνοθετήσει στην Πειραματική μας Σκηνή το έργο 'Λάσπη' του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη".
"Μας ενδιαφέρει πολύ", εξηγεί, "το θέατρό μας να είναι σε διαρκή διάλογο με τις καλλιτεχνικές δυνάμεις του νησιού και με την κοινωνία του, γι' αυτό όλες οι δράσεις που πλαισιώνουν το πρόγραμμά μας προϋποθέτουν τους ιστορικούς τόπους και αρχαιολογικούς χώρους της Κέρκυρας, τους πολιτιστικούς και κοινωνικούς φορείς του νησιού και τους πολίτες του". Ανατρέχει μάλιστα σε μια πρόσφατη δράση του ΔΗΠΕΘΕ. "Με αφορμή το κίνημα MeToo και τον μύθο της Μέδουσας, που είναι το κύριο έκθεμα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Κέρκυρας, έγινε μια δημόσια συζήτηση γύρω από την έμφυλη βία, το MeToo, τη σιωπή και την ενοχή που συνοδεύει τα θύματα. Ήταν μια από τις πιο ωραίες και ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις που αφορούσε ένα φλέγον ζήτημα".
Πώς σας επηρέασε το κίνημα MeToo και τα ζητήματα με τα οποία τροφοδότησε τον δημόσιο διάλογο, τη ρωτάμε. "Μας επηρέασε πολύ, όπως όλη την ελληνική κοινωνία. Δεν μείναμε αμέτοχοι. Πήραμε θέση με τις δημόσιες εκδηλώσεις μας, συγχρωτιστήκαμε με την τοπική κοινωνία και με το Δίκτυο Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών. Κυρίως είμαστε ο πρώτος δημόσιος πολιτιστικός οργανισμός της χώρας που θεσπίσαμε Κώδικα Ηθικής Συμπεριφοράς, ο οποίος είναι αναρτημένος στην ιστοσελίδα μας από την άνοιξη του 2021" εξηγεί.
Με αυτά τα δεδομένα, οι δράσεις του θεάτρου εκτείνονται σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς, αξιοποιώντας τις καλλιτεχνικές δυνάμεις του νησιού, τους ιστορικούς τόπους και τα τοπόσημα, ενώ προχωρά σε συνέργειες με άλλους καλλιτεχνικούς και εκπαιδευτικούς φορείς της χώρας. Τα πρωτόκολλα συνεργασίας με το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο τροφοδοτούν τα εκπαιδευτικά προγράμματα του θεάτρου. Το Φεστιβάλ "Πόλη-Σκηνή" (10-15 Μαΐου) αναδεικνύει σημεία της πόλης ενσωματώνοντας την Ιστορία της Κέρκυρας και απελευθερώνοντας δημιουργικές δυνάμεις σε όλη την πόλη. Το Θερινό Διεθνές Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Αρχαίο Δράμα με τίτλο "Έπος-Μέλος-Χορός" (25.6-3.7) εξετάζει την αρχαιοελληνική δραματουργία και τη σημερινή της πρόσληψη. Σ' αυτά προστίθενται δράσεις σε αρχαιολογικούς χώρους του νησιού στη διάρκεια του Αυγούστου, η περιπατητική δράση "Καθ' Οδών" (1-6.9), κοινωνικές δράσεις και η λειτουργία Εργαστηρίου Σύγχρονης Δραματουργίας από τον φετινό μέχρι τον επόμενο Μάρτιο.
