Live τώρα    
17°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Σποραδικές νεφώσεις
17 °C
14.8°C19.0°C
5 BF 44%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Ελαφρές νεφώσεις
19 °C
17.0°C20.7°C
4 BF 45%
ΠΑΤΡΑ
Αυξημένες νεφώσεις
18 °C
17.7°C22.0°C
2 BF 44%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αραιές νεφώσεις
17 °C
14.9°C19.9°C
4 BF 84%
ΛΑΡΙΣΑ
Αίθριος καιρός
17 °C
16.8°C16.8°C
2 BF 41%
Βράδυ των κουρασμένων ανθρώπων
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Βράδυ των κουρασμένων ανθρώπων

ΛΕΩΦΟΡΕΙΟ

Τετάρτη, μια Τετάρτη, γύρω στις 7 το απόγευμα. Τι απόγευμα δηλαδή, πες βράδυ καλύτερα. Μέσα στο λεωφορείο που ξεκινάει από τον σταθμό του μετρό «Νομισματοκοπείο». Δεν ξέρω γιατί, αλλά, όταν είναι νωρίς το βράδυ και είσαι μέσα στο λεωφορείο, όπου κι αν πάει αυτό, και είναι βαθύς χειμώνας και το μέσα κρύο μπερδεύεται με το έξω, τότε νομίζω πως είναι η ώρα των κουρασμένων ανθρώπων.  Όχι τόσο στο μετρό, όσο στο λεωφορείο. Θες ο φωτισμός, θες που κοιτάζεις έξω μια πόλη κουρασμένη, θες που το ψιλόβροχο τρυπάει το πεζοδρόμιο σαν βιτριολικό χιούμορ εκδίκησης, θες που οι άνθρωποι ανεβαίνουν στο όχημα σαν να το περίμεναν χίλια χρόνια ή από κάποιον προηγούμενο χειμώνα χωρίς άνοιξη, γεγονός είναι πως σε μια Τετάρτη Ιανουαρίου, στις 7 το βράδυ, στο λεωφορείο και γύρω τριγύρω χειμώνας, βουλιάζεις μέσα στην κούραση των ανθρώπων.

Γιατί εκείνη την ώρα οι άνθρωποι δεν πηγαίνουν, οι άνθρωποι επιστρέφουν. Και δεν είναι χαρούμενοι που επιστρέφουν, ούτε είναι χαρούμενοι που έφυγαν. Απ’ όπου κι αν έφυγαν. Και δεν είναι σιωπηλοί. Είναι αμίλητοι. Με πολλές ήττες σωριασμένες μέσα στα μάτια τους. Ανελέητες ήττες.

Βρίσκω ένα κάθισμα όπου μπορώ να καθίσω, έτοιμος βέβαια να σηκωθώ, αφού τα μέτρα για τον κορωνοϊό μοιάζουν με την παροιμία «Τέτοια ώρα, τέτοια λόγια». Μέσα στο σακίδιο έχω τα «Άπαντα» του Καίσαρα Βαλιέχο (1892 - 1938). Ο μέγας Περουβιανός ποιητής. Μεγάλο μέρος της ενήλικης ζωής του το πέρασε σιτιζόμενος ελάχιστα. Πέθανε, κατέρρευσε καλύτερα, στο Παρίσι, λίγο μετά την κατάρρευση των δημοκρατικών δυνάμεων στην Ισπανία.

Χαίρομαι γιατί θα διαβάσω κάποια ποιήματά του στο Τρίτο Πρόγραμμα. Εκεί πηγαίνω. Και πηγαίνω μέσα στον χειμώνα των κουρασμένων ανθρώπων. Τους βλέπω κι ανοίγω τα «Άπαντα» στο τέταρτο και τελευταίο βιβλίο του Βαλιέχο, που έχει τίτλο «Ισπανία παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο» (Σεπτέμβριος - Νοέμβριος 1937).  Έχω σημαδέψει τη σελίδα σ’ ένα ποίημα που με συγκλόνισε κι έχει τίτλο «Χειμώνας στη μάχη του Τερονέλ». Και λέει σε κάποιο σημείο:

«(...) Κοίταξα το πτώμα, τη σύντομη ορατή του τάξη / και τη βραδύτατη φουρτούνα της ψυχής του∙ / το ’δα να επιζεί, είχε το στόμα / τη μισοκομμένη ηλικία δύο στομάτων. / Φώναξαν τον αριθμό του: κομμάτια. / Φώναξαν την αγάπη του: δεν φελούσε! / Φώναξαν τη σφαίρα του: νεκρή κι εκείνη!».

«Χειμώνας στη μάχη του Τερονέλ». Χειμώνας σε ένα λεωφορείο της Αθήνας, χειμώνας μιας μάχης με μια στρατιά από κουρασμένα μάτια. Η ήττα της μάχης του Τερονέλ συνεχίζεται, καθώς το λεωφορείο προχωράει από στάση σε στάση. Φεύγουν κι έρχονται οι πικροί στρατιώτες των ξεχασμένων ερώτων, των άτυχων σωμάτων, των παραιτημένων ερώτων μέσα στα άχρηστα μεροκάματα και στις ασυμπέραστες ασύμμετρες ήττες.

Στο πίσω μου κάθισμα μια γυναίκα κουβεντιάζει με την απέναντι. Μασούν τις λέξεις κροταλίζοντας έναν ανύπαρκτο ζόφο. Εκτίουν ποινή και δεν το ξέρουν. Τι για τα εμβόλια λένε που είναι κατάρα και εναντίον της Εκκλησίας «μας». Τι για τη θεία κοινωνία που δεν κολλάει, τι ότι θέλουν να απαγορεύσουν (ποιοι άραγε;) τη λειτουργία. Τι για τους «ξένους» που θα μας κατακτήσουν και για τους «Ευρωπαίους» που μας μισούν...

Κρατάω στα χέρια μου τον Βαλιέχο. Γι’ αυτό έγινε η μάχη του Τερονέλ και η  Έξοδος του Μεσολογγίου και η σφαγή των Ψαρών και της Χίου και η μάχη του Ματζικέρτ και ο Σικελικός Εσπερινός και η θυσία του Τζορντάνο Μπρούνο; Για να χαθεί η μάχη μέσα σε ένα λεωφορείο κάποιο βράδυ, κάπου στον κόσμο, κάποια χειμωνιάτικη Τετάρτη;

Ξανανοίγω τον Βαλιέχο προσεκτικά σαν να διαβάζω παράνομη προκήρυξη: «Φώναξαν τη σφαίρα του: νεκρή κι εκείνη». Γιατί νεκρός είναι ο θάνατός μας.

Κατεβαίνω από το λεωφορείο. Ναι: Θα διαβάσω Καίσαρα Βαλιέχο. Ναι: Γι’ αυτό έγιναν όλα. Γιατί, ναι: Είναι βράδυ των κουρασμένων ανθρώπων. Και όπως κατεβαίνω αντιλαμβάνομαι δίπλα μου μια κίνηση. Μαζί μου «κατέβηκε» κι εκείνος ο εξαίσιος ποιητής Σάντρο Πένα, που είδε φασισμούς και φασισμούς να του παίρνουν τη ζωή. Και μου λέει: «Είμαστε άνθρωποι κουρασμένοι μόνο∙ αλλά όχι ευτελείς». Κι έφυγε. Πήγα κι εγώ.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL