Καταιγιστικό, συναρπαστικό, ευφάνταστο, επίκαιρο, κωμικό, τραγικό, σκοτεινό, γρήγορο, ρυθμικό και δεκάδες άλλα επίθετα δεν φτάνουν για να περιγράψουν το σκηνοθετικό επίτευγμα του Γιώργου Κουτλή.
Ο Γιώργος Κουτλής επιλέγει τους Παίχτες του Νικολάι Βασίλιεβιτς Γκόγκολ και μας πετάει στη μούρη ένα μικρό θεατρικό στολίδι.
To 1836 o Γκόγκολ γράφει τους Παίχτες, ένα από τα αριστουργήματά του, στο οποίο μια παρέα διεφθαρμένων αντρών με εμμονή στον τζόγο, χαρτοπαίζουν και εξαπατούν χωρίς τελειωμό ο ένας τον άλλον. Η ευστοχία όμως αυτών των έργων δεν είναι εύκολο να αναδειχθεί σήμερα και αυτός ακριβώς ήταν και ο προβληματισμός μου πηγαίνοντας να δω την παράσταση.
Μας αφορά όντως ένα τέτοιο έργο; Μπορεί να σταθεί σήμερα στα μάτια μας; Γιατί αυτό το έργο;
Από το πρώτο λεπτό της παράστασης έχεις πάρει όλες τις απαντήσεις που χρειάζεσαι για να αφήσεις τον εαυτό σου να παρασυρθεί από ένα θεατρικό παιχνίδι απλωμένο σε όλο το θέατρο με αριστοτεχνική σκηνοθετική κομψότητα.
Όλα ξεκινούν από το τέλος αφού με το μικρόφωνο ανά χείρας ο πολυσχιδής και υποκριτικά ποικιλόμορφος Γιάννης Νιάρρος, συνοδευόμενος από ζωντανή μουσική και με μια glam διάθεση, μας παρουσιάζει έναν έναν τους πρωταγωνιστές της παράστασης, όσο τα φώτα χαμηλώνουν για να αρχίσει το θέατρο.
Από εκεί και πέρα όλα τα αληθινά εξαφανίζονται μαγικά και ένα ένα τα συστατικά της παράστασης συνθέτουν όχι απλά μια ακόμα παράσταση, αλλά ένα λυτρωτικό μουσικοθεατρικό στιγμιότυπο ενενήντα λεπτών.
Ζωντανή μουσική πάνω και μέσα σε ένα λιτό σκηνικό, που σου ζωγραφίζει δια της αφαίρεσης την κάθε λεπτομέρεια που χρειάζεσαι για να μεταφερθείς σε ένα σκοτεινό ξενοδοχείο, γεμάτο τραπουλόχαρτα και ποτά απαραίτητα συστατικά της ιστορίας απάτης που παρακολουθούμε.
Όλα είναι σκηνοθετημένα και χορογραφημένα με χειρουργική ακρίβεια και η σκηνή είναι πλέον όλο το θέατρο, αφού ήρωες ξεπηδούν από παντού και ολόκληρες σκηνές εξελίσσονται δίπλα σου, πίσω σου, μπροστά σου. Μαγικός ο ρυθμός των λέξεων, συναρπαστικός ο ήχος των σιωπών, ξεκαρδιστικά τα κωμικά σημεία και γροθιά στο στομάχι τα μικρά και σύντομα σκοτεινά αποσπάσματα του κειμένου, που όλα ξεδιπλώνονται απλόχερα με τη θεατρική απλότητα και ελευθερία που τους αρμόζει.
Οι Γιάννης Νιάρρος, Βασίλης Μαγουλιώτης, Ηλίας Μουλάς, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος, Γιώργος Τζαβάρας, Γιώργος Μπουκαούρης και ο “σύντομος” Χρήστος Στέργιογλου σου παίρνουν τα μυαλά.
Η μεταξύ τους υποκριτική χημεία και επικοινωνία και τα υποκριτικά εργαλεία του καθένα αλλά και όλων μαζί, τους επιτρέπουν να επιδοθούν σε ένα συναρπαστικό, ρυθμικό, θεατρικό παιχνίδι χαρίζοντας μας θεατρικές στιγμές που γράφουν ιστορία κάτω από τη μύτη μας. Σώματα από πλαστελίνη και λόγος καθαρός και πηγαίος, σχηματίζουν τους ήρωες έτσι ακριβώς όπως τους έγραψε ο Γκόγκολ, επιβάλλοντας από εδώ και πέρα στο φαντασιακό μας να τους γεννούμε μόνο έτσι.
Η σκηνή του μεθυσιού στην κορύφωση της απάτης, με έκανε να θέλω να την βιντεοσκοπήσω με το κινητό μου για τη βλέπω κάθε φορά που θα θέλω να μην έχω λέξεις, κάθε φορά που τα μάτια μου θα πεινούν.
Ο Γιώργος Κουτλής με σκηνοθετικό θάρρος και θράσος καταλαμβάνει τις λέξεις του Γκόγκολ, τις επικαιροποιεί βασανιστικά και ανακουφιστικά ταυτόχρονα, δημιουργώντας μια παράσταση που αφορά και ενδιαφέρει. Με τη σκηνοθεσία του, επέτρεψε στους ηθοποιούς να χρησιμοποιήσουν όλα τα εργαλεία τους, χωρίς να τους εξαντλεί και χωρίς να τους ξεζουμίζει. Ποτέ δεν αισθάνθηκα σε παράσταση ηθοποιούς με μεγαλύτερη υποκριτική ελευθερία από αυτή.
Αν θέλετε να δείτε μια παράσταση που έχει τη δύναμη να σας αλλάξει τουλάχιστον την επόμενη μέρα, τότε δείτε τους Παίχτες σε σκηνοθεσία Γιώργου Κουτλή στο Θέατρο Κιβωτός.
Γιατί είναι αλήθεια. Δεν είναι απλά μια παράσταση, αλλά ένας θεατρικός άθλος!
