Στο παρά πέντε σώθηκε τελικά η περίφημη συλλογή της πτωχευμένης ΑΕΠΙ μετά την αποκάλυψη της ΑΥΓΗΣ ότι το πολύτιμο αρχειακό υλικό της πρόκειται να βγει σε πλειστηριασμό για 413.117 ευρώ.
Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων γνωμοδότησε ομόφωνα υπέρ του χαρακτηρισμού του συνόλου της Συλλογής της ΑΕΠΙ ως νεώτερου μνημείου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Αρχαιολογικού Νόμου 3028/2002, αναγνωρίζοντας ότι η συλλογή ως σύνολο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορία της ελληνικής δισκογραφίας και την εξέλιξη της ελληνικής μουσικής τον 20ό αι.
Το βασικό ερώτημα όμως που προκύπτει είναι αν το υπουργείο Πολιτισμού ή κάποιος εποπτευόμενος οργανισμός του θα συμμετάσχει στον πλειστηριασμό προκειμένου να περιέλθει η συλλογή στο Ελληνικό Δημόσιο, όπως άλλωστε προβλέπει ο Αρχαιολογικός Νόμος. Αυτή είναι η κρίσιμη παράμετρος της επόμενης ημέρας δεδομένου ότι η συλλογή εξακολουθεί να παραμένει περιουσιακό στοιχείο της πτωχευμένης ΑΕΠΙ.
Οι διαδικασίες για τη σωτηρία του πολύτιμου αυτού αρχειακού υλικού από πλευράς του υπουργείου Πολιτισμού κινήθηκαν μετά το δημοσίευμά μας την Τρίτη 19 Οκτωβρίου, στο οποίο επισημαίναμε τον κίνδυνο να χαθούν τα ιστορικής σημασίας μουσικά τεκμήρια που συγκροτούν τη συλλογή του μουσείου της ΑΕΠΙ.
Το ΥΠΠΟΑ έως τότε αδιαφορούσε, κώφευε ακόμα και στις επισημάνσεις που, σύμφωνα με πληροφορίες μας, έκανε και η νυν διοίκηση του οργανισμού πνευματικής ιδιοκτησίας για τη σωτηρία της συλλογής.
Αντιθέτως η υπουργός Πολιτισμού, μία εβδομάδα μετά το δημοσίευμα της ΑΥΓΗΣ και την αναστάτωση που εύλογα προκλήθηκε στους κύκλους των δημιουργών, επέλεξε να εμφανίσει τη διάσωση της συλλογής ως δική της πρωτοβουλία, ακολουθώντας με συνέπεια την πρακτική της να σχεδιάζει την πολιτιστική πολιτική με βάση επικοινωνιακά δεδομένα.
Έστω και έτσι αυτή η πολύτιμη συλλογή, που δημιουργήθηκε εν πολλοίς από τα δικαιώματα των Ελλήνων δημιουργών, τα οποία επί δεκαετίες λυμαινόταν η πτωχευμένη πλέον ΑΕΠΙ, δεν κινδυνεύει πλέον να εμφανιστεί κατακερματισμένη σε ιδιωτικές συλλογές ή προς πώληση σε παλιατζίδικα στο Μοναστηράκι.
Βεβαίως μένει ακόμα να μας πληροφορήσει το υπουργείο Πολιτισμού πώς σκοπεύει να την αξιοποιήσει ώστε να είναι προσβάσιμη και στην επιστημονική κοινότητα και στους ερευνητές και φυσικά στο κοινό.
Η συλλογή στεγάζεται ακόμα στο υπόγειο του κτηρίου της πτωχευμένης ΑΕΠΙ στο Μαρούσι. Ωστόσο κανείς δεν γνωρίζει αν το αρχειακό υλικό που παρέλαβε και κατέγραψε η σύνδικος πτώχευσης, μετά την πτώχευση της αμαρτωλής εταιρείας, αποτελεί το σύνολο της αρχικής συλλογής που δημιουργήθηκε τα χρόνια της παντοκρατορίας της ΑΕΠΙ.
Όπως γράφαμε και στις 19 Οκτωβρίου, κάποια τεκμήρια είχε αγοράσει η εταιρεία, ωστόσο η πλειονότητα της συλλογής προήλθε από δωρεές συνθετών. Για τη δημιουργία του μουσείου, σύμφωνα με πληροφορίες, χρησιμοποιήθηκαν κονδύλια από ΕΣΠΑ, τα οποία αντλήθηκαν για την καταγραφή και ταξινόμηση αρχειακού υλικού, η οποία όμως ουδέποτε ολοκληρώθηκε. Το μουσείο ωστόσο ουδέποτε είχε ανοίξει για το κοινό.
Γεγονός πάντως είναι ότι η συλλογή διασώζει πολύτιμα τεκμήρια -γραμμένα από σπουδαίους μουσικοσυνθέτες και στιχουργούς και εκτελεσμένα από κορυφαίους τραγουδιστές και ηθοποιούς- που σχετίζονται με την ιστορία του ελληνικού -βυζαντινού, δημοτικού, και, κυρίως, λαϊκού και έντεχνου του 20ού αιώνα- και εν μέρει του ξένου τραγουδιού. Σπάνιες εκτελέσεις Ελλήνων κυρίως, αλλά και ξένων δημιουργών, χειρόγραφα καλλιτεχνών, προγράμματα περιοδειών και θρυλικών μουσικών παραστάσεων αποτελούν το κύριο σώμα της συλλογής της ΑΕΠΙ.
Σύμφωνα με την κατάσταση που υπέβαλε η σύνδικος της πτωχευμένης ΑΕΠΙ, η συλλογή, ανάμεσα σε άλλα, περιλαμβάνει 6.702 δίσκους 78 στροφών και 7.420 δίσκους 45 στροφών, βυζαντινής και δημοτικής μουσικής, έντεχνου και λαϊκού ελληνικού τραγουδιού, κυρίως, και ορισμένους του ξένου ρεπερτορίου, 557 μήτρες ηχογραφήσεων βυζαντινής και, κυρίως, έντεχνης ελληνικής μουσικής από συνθέτες και εκτελεστές, τα Αρχεία του Γιώργου Μουζάκη, του Μενελάου Θεοφανίδη, του Διονυσίου Βισβάρδη και της Νίτσας Μόλλυ, και 80.898 τεμάχια από διάφορα αντικείμενα, όπως τεύχη μηνιαίων μουσικών περιοδικών, έντυπες παρτιτούρες και προγράμματα συναυλιών Ελλήνων συνθετών και τραγουδιστών, φωτογραφίες Ελλήνων καλλιτεχνών, κασέτες, CD/DVD.
Υπενθυμίζουμε ότι η σύνδικος πτώχευσης είχε δρομολογήσει τον πλειστηριασμό της συλλογής και η έκθεση εκποίησης, που εκτός των καταγεγραμμένων τεκμηρίων περιλάμβανε τις τιμές πρώτης προσφοράς, δημοσιεύτηκε στις 4 Οκτωβρίου.
