"Διάλεξα το στάχυ γιατί είναι ένα σύμβολο της πόλης, μπορεί να είναι ο μύθος της Περσεφόνης αλλά και όλου του τόπου που φέρει αποτυπώματα πολιτισμών και ανθρώπων", λέει ο Ελευσίνιος νεαρός φωτογράφος Βαγγέλης Γκίνης, ο οποίος προσκλήθηκε από τον διευθυντή του Μουσείου Κρεσόβ στην πόλη Λουμπακτζόβ της Πολωνίας να παρουσιάσει ένα ιστορικό φωτογραφικό οδοιπορικό της γενέθλιας πόλης του, σε μια έκθεση που εγκαινιάζεται στις 15 Μαΐου και ολοκληρώνεται στις 15 Οκτωβρίου, με τον τίτλο "Ελευσίνα, τέσσερις μνήμες και ένα όνειρο".
Την ώρα που η Ελευσίνα, από κοινού με την Καλαμάτα και τη Ρόδο, είναι μια από τις τρεις ελληνικές πόλεις που διεκδικούν τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης του 2021, οι Πολωνοί εκφράζουν το ενδιαφέρον να γνωρίσουν τα πολλαπλά πρόσωπα μιας πόλης, για την οποία είναι γνωστός ίσως μόνον ο αρχαίος της πολιτισμός.
Πριν από δύο χρόνια, ο 32χρονος φωτογράφος συναντήθηκε τυχαία στην Αθήνα με τον διευθυντή του πολωνικού Μουσείου που του ζήτησε υλικό της πόλης του, καθώς, όπως είπε, τον ενδιέφερε πολύ η Ελευσίνα, για την οποία δεν γνώριζε κάτι περισσότερο από την αρχαία της ιστορία. Ο Βαγγέλης Γκίνης έστειλε ό,τι του ζητήθηκε και έτσι το Μουσείο Κρεσόβ, ένα Μουσείο Σύγχρονης Ιστορίας στην πόλη Λουμπακτζόβ της Πολωνίας, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία, διοργανώνει σε λίγο καιρό τη φωτογραφική έκθεση - αφιέρωμα στην Ελευσίνα.
"Πρόκειται για μια έκθεση αποτέλεσμα της μελέτης μου στην ιστορία της πόλης μου και περιλαμβάνει φωτογραφίες από τις κατηγορίες: αρχαία χρόνια, ρωμαϊκά, βιομηχανική περίοδο και προσφυγιά", εξηγεί. Πρόκειται, σύμφωνα με τον ίδιο, για τέσσερις διαφορετικές φάσεις της πόλης, οι οποίες και την διαμόρφωσαν.
"Η προσέγγιση των ιστορικών κύκλων ξεκινά από την αρχαία και συνεχίζει στη ρωμαϊκή περίοδο. Φτάνοντας στην προσφυγική, φωτογράφισα τις προσόψεις των σπιτιών στον προσφυγικό συνοικισμό, με την κλειστή πόρτα και το κλειστό παράθυρο. Πρόκειται για τον ίδιο συνοικισμό στα εγκαταλελειμμένα σπίτια του οποίου τον περασμένο Σεπτέμβριο οι απόγονοι των προσφύγων που ρίζωσαν στην πόλη συγκεντρώθηκαν στην Πλατεία Μικρασιατών και έγραψαν στον τοίχο του σπιτιού τα ονόματα μελών της οικογένειάς τους. Κάτι που θύμιζε ‘προσκλητήριο' νεκρών και ψυχών, όπως τα ονόματα όσων δεν είναι πια κοντά μας, που μνημονεύει ο παπάς τα Ψυχοσάββατα», όπως μας έλεγε τότε ο Β. Γκίνης, που είχε την πρωτοβουλία.
Ακολούθησαν τρία από τα τα πιο γνωστά εγκαταλελειμμένα εργοστασιακά κτήρια της πόλης, όπως το Παλιό Ελαιουργείο, το "Ίρις" και το "Κρόνος", μέσα στα οποία ο φωτογράφος μπήκε και φωτογράφισε με την τεχνική κατά την οποία η φωτογραφική μηχανή έκανε λήψεις ανά δέκα δευτερόλεπτα, με αποτέλεσμα το φως να περνάει από όλες τις χρονικές φάσεις μέσα στους χώρους. Σε αυτές τις φωτογραφίες ο Β. Γκίνης δημιούργησε μια ηχητική επένδυση καθώς οι άδειοι εγκαταλελειμμένοι χώροι διογκώνουν τους ήχους.
Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνει η έκθεση είναι 34 και δίπλα σε αυτές θα υπάρχει μια ξεχωριστή, αυτόνομη εγκατάσταση που περιλαμβάνει 100 φωτογραφίες που απεικονίζουν ένα στάχυ, σε όλες τις διακυμάνσεις του φωτός, από το άσπρο και το γκρι έως το μαύρο.
Η έκθεση "Ελευσίνα, τέσσερις μνήμες και ένα όνειρο" περιλαμβάνει ένα ιδιότυπο και μοναδικό οδοιπορικό στον παλίμψηστο τόπο της Ελευσίνας μέσα από τον φωτογραφικό φακό του Βαγγέλη Γκίνη, καθώς παρουσιάζονται τέσσερις ενότητες φωτογραφιών που αντιστοιχούν σε τέσσερις ιστορικές περιόδους της πόλης" που σύμφωνα με την επιμελήτρια Λουίζα Καραπιδάκη, «είναι όλες φωτογραφίες με αναφορές αναγνωρίσιμες ή μη και επαναπροσδιορίζουν την εικόνα του τόπου και την αισθητική της ταυτότητα. Με εφαλτήριο την άσβεστη αγάπη του για τον γενέθλιο τόπο και περισσή δημιουργική ενέργεια, ο καλλιτέχνης, ύστερα από χρόνια επιτόπια έρευνα, αποκρυπτογραφεί την πόλη της Ελευσίνας και παραδίδει στο κοινό μια νέα αισθητική αντίληψη με έντονη την εικαστική έκφραση. Η φωτογραφία χρησιμοποιείται ως εργαλείο ανάκλησης της μνήμης, αλλά και ως συνοδοιπόρος στην πορεία προς το μέλλον, γεφυρώνοντας πολιτισμούς. Στις εικόνες του το υλικό συνυπάρχει με το άυλο, το φυσικό με το μεταφυσικό και το παρελθόν με το μέλλον...».
Το μεγαλύτερο μέρος της έκθεσης έχει παρουσιαστεί στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Ελευσίνας «Λεωνίδας Κανελλόπουλος», τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2014.
Για την έκθεση "Ελευσίνα, τέσσερις μνήμες και ένα όνειρο" στο Μουσείο Κρεσόβ στο Λουμπακτζόβ της Πολωνίας, που συμπληρώνεται από την εγκατάσταση "mythos", η οποία αποτελείται, εκτός των άλλων, από 100 φωτογραφίες μεγέθους 20Χ20cm, η επιμελήτρια κάνει λόγο για "ένα διαδραστικό παιχνίδι για τον κάθε θεατή", διευκρινίζοντας: «Θεωρώ ότι αυτή η δουλειά έχει πολλές και διαφορετικές ερμηνείες, ανάλογα με το ποιος τη βλέπει. Ξεκινάει από τον μύθο της Περσεφόνης και φτάνει μέχρι σήμερα. Η ετυμολογία της λέξης ‘μύθος' θα τοποθετηθεί δίπλα για να θέτει έναν προβληματισμό στο θεατή, μιας και ο μύθος μπορεί να μας προκαλεί το ενδιαφέρον, μπορεί να μεταφέρεται από γενιά σε γενιά αλλά τις περισσότερες φορές δεν είναι κάτι αληθινό».
Ο Βαγγέλης Γκίνης, που γεννήθηκε το 1984, ζει και εργάζεται στην πόλη της Ελευσίνας τα τελευταία 25 χρόνια. Πειραματίζεται με τη φωτογραφία από την παιδική του ηλικία. Το 2008 ξεκίνησε τις φωτογραφικές σπουδές του, τις οποίες ολοκλήρωσε το 2012 παίρνοντας "Bachelor of Arts in Photography". Την ίδια χρονιά διακρίθηκε στον παγκόσμιο διαγωνισμό φωτογραφίας του World Photography Organization, παίρνοντας έπαινο στην κατηγορία πανοραμικής φωτογραφίας.
Μάνια Ζούση
