"Ο Ηλίας Λάγιος ήταν ένας ποιητής που έβγαινε μέσα από την ποίηση, κατάσαρκα. Όπως βγαίνουν οι άνθρωποι απ' τη ζωή. Έζησε και την άγρια μέθη και τον πιο άγριο έρωτα. Αλλά είχε μια τρυφερότητα στο βάθος, παρ' ότι δείχνει ακόλαστος. Μαζί με τη δυνατότητά του να βγαίνει από την παράδοση, όπως μια πηγή βγαίνει απ' τη γη" μ' αυτά τα λόγια ο Γιάννης Δάλλας στοιχειοθέτησε το πορτρέτο του Ηλία Λάγιου πριν από δέκα χρόνια, όσα δηλαδή μας χωρίζουν από την εκδημία αυτού του ιδιαίτερου ποιητή.
Μετρώντας αυτό το διάστημα της απουσίας, ο αφιερωματικός τόμος "Ο ποιητής Ηλίας Λάγιος. Δέκα χρόνια από το θάνατό του" των εκδόσεων Ερατώ έρχεται ακριβώς τώρα να υπενθυμίσει μια ηχηρή παρουσία στην ποίησή μας. "Η επικαιρότητα της ποίησης του Λάγιου αφορά τη σημερινή κατάσταση της νεοελληνικότητας, δηλαδή την κρίση της. Το πρόταγμα που κομίζει είναι η επανίδρυση, όχι μόνο της νεοελληνικότητας αλλά και της κοινωνικής συνθήκης, όπως συνοψίζεται με τους στίχους του: απ' τον υπερσυντέλικο αρχίζοντας και φθάνοντας μέχρι τον άκρο μέλλοντα" μας λέει ο Κώστας Βούλγαρης που έχει την επιμέλεια του τόμου στον οποίο για τον ποιητή και το έργο του γράφουν μεταξύ άλλων οι Τζίνα Πολίτη, Ευγένιος Αρανίτσης, Αλέξης Ζήρας, Στέφανος Ροζάνης, Γιώργος Μερτίκας, Γιώργος Βέης, Θανάσης Χατζόπουλος, Θοδωρής Ρακόπουλος, Θωμάς Τσαλαπάτης, Στέργιος Μήτας, Αλέξανδρος Μηλιάς, Μαρία Κούρση κ.ά.
Η κυκλοφορία του αφιερωματικού τόμου δίνει την αφορμή της εκδήλωσης που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη Δευτέρα 30 του μηνός στις 8 μ.μ., στο Polis Art Cafe, όπου η Τζίνα Πολίτη, ομότιμη καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας του ΑΠΘ, θα μιλήσει με θέμα "Συγκρίνοντας τις Ερημιές. Η Έρημη Χώρα του Τ. Σ. Έλιοτ και η Έρημη Γη του Ηλία Λάγιου". Όπως σημειώνει η Τζίνα Πολίτη και στο ομότιτλο κείμενό της στον αφιερωματικό τόμο " ο Τ.Σ. Έλιοτ σίγουρα θα κατέτασσε τον Ηλία Λάγιο στην κατηγορία του 'καλού ποιητή', αφού η Έρημη Γη, ως 'κλοπή', ως 'δάνειο', ή ως 'μεταγραφία' της δικής του ποιητικής σύνθεσης The Waste Land παράγει 'ένα συναισθηματικό όλον' που είναι πράγματι 'μοναδικό και απόλυτα διαφορετικό', ακριβώς όπως και το δικό του ποιητικό κείμενο, το οποίο, από μια συγκεκριμένη λογοτεχνική σκοπιά, αποτελεί και αυτό 'μεταγραφία' άλλων κειμένων, η γενεαλογία των οποίων χάνεται στα βάθη των αιώνων".
Στην εκδήλωση θα ακουστεί επίσης ο Τ.Σ. Έλιοτ να διαβάζει ένα απόσπασμα από την Έρημη Χώρα, ενώ ο ηθοποιός Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος θα διαβάσει αποσπάσματα από την Έρημη Γη του Ηλία Λάγιου.
Ποιος ήταν όμως ο Ηλίας Λάγιος και γιατί τον θυμόμαστε ακόμα δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του; Ενδεικτικά τα γραφόμενα του Ευγένιου Αρανίτση, στο ποιητικής πνοής κείμενό του που περιέχεται στον τόμο. "Ζωντανός υπό προθεσμίαν, ο Ηλίας υποδυόταν ποικίλους ρόλους με αποτέλεσμα να μην τον βρίσκει ο θάνατος πουθενά. Και ρωτούσαν οι γείτονες: Αυτός ο Λάγιος ποιος είναι; Ήταν αλήτης και ρεμάλι ή μήπως ήταν οσιομάρτυρας; Ήταν μήπως ψυχοπαθής ή απλώς ήξερε πως ο θάνατος βγάζει τα προς το ζην εργαζόμενος σαν βοηθός σκηνοθέτη;
Υπαγόρευε ο Λάγιος και η ασθένεια κρατούσε σημειώσεις: Εάν μάντευες περί ποίας ασθένειας πρόκειται, ίσως μάντευες και την ταυτότητα του αρρώστου. Ήταν άραγε και η ποίηση μια αρρώστια;
Αν αληθεύει πως η ποίηση είναι πεδίο αληθείας εξ ορισμού αληθεύει επίσης πως κι η αρρώστια είναι ένας τύπος αλήθειας, για τον λόγο ότι η αλήθεια -το βλέπουμε- ασθενεί. Ο Λάγιος ήταν η αλήθεια της ποίησής του διαιρεμένη απ' την αρρώστια που, a propos, θα της αποδώσουμε τ' όνομά της: βαριάς μορφής νοσταλγία του ιδανικού αντικειμένου".
