Με μια κοινή ανάγκη "επιστροφής στα βασικά: στον ηθοποιό και στο κείμενο", η Ομάδα Προτσές και η σκηνοθέτις Μαρία Μαγκανάρη "ξαναδιαβάζει" την αριστουργηματική Φθινοπωρινή σονάτα, το φιλμ που δημιούργησε το 1978 ο Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, χαρακτηρίζοντάς το σαν "ένα όνειρο σε τρεις πράξεις, με δύο πρόσωπα και τρεις φωτισμούς".
Η παράσταση, που κάνει πρεμιέρα την Πέμπτη, στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων, εστιάζει, όπως και η ταινία, στην αρχετυπική σχέση μητέρας και κόρης και την αλληλεπίδρασή τους, μέσα από ένα παιχνίδι ενοχών, τραυμάτων και απαιτήσεων.
Ως την "ηθελημένα λιγότερο 'κινηματογραφική' ταινία" του Σουηδού σκηνοθέτη χαρακτηρίζει την Φθινοπωρινή σονάτα η σκηνοθέτις της, κάνοντας λόγο για μια παράσταση ιδιαίτερα απαιτητική, που στηρίζεται στην αλληλεπίδραση των δύο πρωταγωνιστριών, της Μαρίας Κεχαγιόγλου και της Ανθής Ευστρατιάδου.
Τις δύο γυναίκες ενώνει ένα αίτημα αγάπης, που απευθύνεται από την κόρη προς τη μητέρα, διάσημη πιανίστα που "έχει βάλει τη μουσική στη θέση της οικειότητας που δεν μπορεί να εκφράσει", όπως μας λέει η Μ. Μαγκανάρη. "Δέχεται τον θαυμασμό χιλιάδων, αλλά την αγάπη κανενός. Ακριβώς γιατί δεν έχει αγαπηθεί η ίδια από τη μητέρα της δεν μπορεί να αγαπήσει την κόρη της. Ο βιολογικός της ρόλος δεν ταυτίζεται με τον ψυχολογικό. Έχουμε να κάνουμε με μια ιψενική αλυσίδα από πληγές, που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά. Παρόλα αυτά, τις δύο γυναίκες ενώνει μια άρρητη αταβιστική αγάπη, γι' αυτό στην παράσταση δεν θέλουμε να βγει μόνο η σύγκρουση, αλλά και η έλξη που λειτουργεί θεραπευτικά. Το αίτημα για αγάπη δεν τελειώνει", προσθέτει, χαρακτηρίζοντας τα δύο πρόσωπα ως "μια μητέρα που δεν ενηλικιώθηκε ποτέ και μια κόρη που έχει μητρικό ρόλο".
Η μουσική αποτελεί τον τρίτο πρωταγωνιστή, τόσο του έργου όσο και της παράστασης: "Η δομή του έργου αντλείται από τη φόρμα της σονάτας: έκθεση του θέματος, ανάπτυξη, επανέκθεση, επαναδιαπραγμάτευση υπό άλλους όρους", μας λέει η σκηνοθέτις. "Είναι μια κυκλική δομή, που μεταφέρεται στη σχέση των δύο γυναικών, μέσα στο εικοσιτετράωρο που τις παρακολουθούμε. Επιπλέον, η μουσική είναι ο μόνος τρόπος για να επικοινωνήσουν -αλλά και για να ξεφύγουν από την επικοινωνία. Στην παράστασή μας έχουμε εντάξει τα κομμάτια που αναφέρονται στην ταινία, ως ένα στοιχείο αλληλεπίδρασης με τις ηθοποιούς".
Σπύρος Κακουριώτης
info
ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΗ ΣΟΝΑΤΑ του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Μετάφραση, διασκευή, σκηνοθεσία: Μαρία Μαγκανάρη. Σκηνικός χώρος, κοστούμια: Όμάδα Προτσές. Ερμηνεία: Μαρία Κεχαγιόγλου, Ανθή Ευστρατιάδου. ΘΕΑΤΡΟ ΟΔΟΥ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ.
