Καταφύγιο από τον επίμονο μεσημεριανό ήλιο πρόσφερε η πλούσια σκιά του κήπου της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, ένας καλά φυλαγμένος "μυστικός θησαυρός" στο κέντρο της πόλης.
Κάτω από τα περιποιημένα δέντρα του, δίπλα σε έργα τέχνης που κυριολεκτικά έμοιαζαν να ξεφυτρώνουν μέσα από τη γη, οι προσκεκλημένοι περιδιάβαιναν αναμένοντας την παρουσίαση της νέας έκθεσης που διοργανώνει ο οργανισμός ΝΕΟΝ, με τίτλο Terrapolis.
Συναντώντας τον Alexandre Farnoux, διευθυντή της Σχολής από το 2011, παινεύω την ομορφιά του κήπου. "Από το 1846 που εγκαταστάθηκε εδώ η Σχολή, είναι η πρώτη φορά που ανοίγει στο ευρύ κοινό", λέει με τα άψογα ελληνικά του. "Συνήθως μας επισκέπτονται μονάχα ερευνητές, αρχαιολόγοι και ιστορικοί. Όμως από την πρώτη στιγμή ήθελα με κάποιον τρόπο να ανοίξει στους κοινό της πόλης".
Προχωρώντας προς το σημείο όπου θα ξεκινούσε η παρουσίαση, μια από τις εθελόντριες του οργανισμού προειδοποιεί να προσέξουμε μην πατήσουμε το έργο, μια κατασκευή σαν μικρή πετρελαιοκηλίδα απλωμένη στο χώμα... Άλλωστε, ο οικολογικός προβληματισμός, η σχέση του ανθρώπου με τη φύση και τον έμβιο κόσμο, αποτελεί τον πυρήνα της έκθεσης, έτσι όπως τον συνέλαβε η επιμελήτρια Ιβόνα Μπλάζγουικ, διευθύντρια της Whitechapel Gallery του Λονδίνου.
Για τη λογική του ανοίγματος ανεξερεύνητων χώρων στο ευρύ κοινό μέσω των εκθέσεων, μίλησε η διευθύντρια του ΝΕΟΝ Ελίνα Κουντούρη, επιδιώκοντας, παράλληλα, τον διάλογο Ελλήνων καλλιτεχνών με συναδέλφους τους από τη διεθνή σκηνή. Γι' αυτό, ανάμεσα στα 37 έργα καλλιτεχνών από 38 χώρες, πέντε αποτελούν παραγγελία του οργανισμού σε Έλληνες εικαστικούς.
Να βγουν "τα σύγχρονα έργα από τα μουσεία, ώστε να εισβάλουν στη συλλογική μας καθημερινότητα" είπε ο ιδρυτής του οργανισμού Δ. Δασκαλόπουλος, που σημείωσε ότι το ιδίωμα της σύγχρονης τέχνης δεν αποσκοπεί απλά σε ένα αισθητικό αποτέλεσμα αλλά και σε ένα πολιτικό ερέθισμα, αρθρώνοντας κριτικό λόγο".
Στην ανάγκη "ανοίγματος" στους Αθηναίους αναφέρθηκε ο Αλεξάντρ Φαρνού, "αφού η Σχολή αποτελεί κομμάτι της ιστορίας της Ελλάδας", ενώ η επιμελήτρια αναφέρθηκε στις τέσσερις θεματικές ενότητες που συγκροτούν την έκθεση: θεοί-τέρατα, θέατρο, μεταμορφώσεις, βιοηθική... Η φύση αποτελεί την κεντρική έννοια της Terrapolis, "μια μεταφορά που εμπεριέχει πολυποίκιλα μηνύματα" είπε, δείχνοντας έναν ιπποπόταμο από πηλό (Hope Hippo, των Jennifer Allora και Guillermo Calzadilla) που μοιάζει να αναδύεται μέσα από το χώμα: σε μια μετασκευή των έφιππων ανδριάντων, μια νεαρή κοπέλα ιππεύει το γλυπτό, διαβάζοντας αμέριμνη εφημερίδα, σφυρίζοντας δυνατά κατά καιρούς, ποιος ξέρει, ίσως για να μας αφυπνίσει...
Σπύρος Κακουριώτης