Του Κυριάκου Π. Λουκάκου
Με δεδομένη την εξαιρετική μουσικολογική εργασία που έχει σημειωθεί από το Ίδρυμα Ροσσίνι του Πέζαρο, εργασία που αποκατέστησε τη θεώρησή μας για τη σοβαρή πτυχή της παραγωγής του, η προοπτική παρακολούθησης στο Teatro Rossini (Τετάρτη 20/8/2014, ώρα 8 μ.μ.) ενός τόσο διαδεδομένου και αδιαφιλονίκητου αριστουργήματος, όπως «Ο κουρέας της Σεβίλλης», σχεδόν ξένισε. Και στην περίπτωση αυτή, ωστόσο, το ευεπίφορο σε εκπλήξεις φεστιβάλ καινοτόμησε, αφού η όπερα παρουσιάστηκε, παρά το cartellone της βραδιάς, σε λιτή θεατρική απόδοση, καρπό του ενθουσιασμού των σπουδαστών της Σχολής Καλών Τεχνών του Ουρμπίνο. Το ανεπιτήδευτο «χτίσιμο» της παραγωγής επιβεβαιώνει την αμηχανία σε σχέση με πολλές ασυνεπείς προς τα έργα σκηνοθεσίες όπερας της εποχής μας. Λύση όμως δεν αποτελεί η αναίρεση της διαδικασίας της σκηνοθετικής σύλληψης, η οποία, χάρη και στην τεχνολογία, εικάζεται ότι θα συνεχίσει να τροφοδοτεί την προβληματική του διαχρονικού κοινού των θεαμάτων αυτών.
Με ελάχιστα σκηνικά μέσα πάντως, οι νεαροί δημιουργοί συγκρότησαν για τους άδοντες συναδέλφους τους ένα πλαίσιο αβίαστης ροής της πλοκής, βασισμένης στο ίδιο το κείμενο και στις διαλογικές δυνατότητές του, χωρίς ανούσιο νοησιαρχικό ναρκισσισμό που θα νόθευε την αμεσότητα της έμπνευσης του Ροσσίνι. Αν και κατά το πρώτο ημίωρο της δράσης αξιοποιήθηκε υπερβολικά η πλατεία του Θεάτρου, το κοινό απόλαυσε έναν «Κουρέα» που έμοιαζε να ανακύπτει κάθε λεπτό με ώριμη αυτοσχεδιαστική ευφυΐα. Όσον αφορά δε το μουσικό μέρος, αυτό ενσωμάτωνε τις πλέον πρόσφατες ενημερώσεις της κριτικής έκδοσης. Εκείνη υπαγόρευσε εξάλλου τις ερμηνευτικές καινοτομίες, όπως αποτυπώθηκαν στην ανάλαφρη και λεπτοδουλεμένη μουσική διεύθυνση του débutant στο Πέζαρο αρχιμουσικού Giacomo Sagripanti, επικεφαλής της Ορχήστρας του Teatro Comunale di Bologna. Ήταν μια παράσταση, τη δροσιά και την κομψότητα της οποίας δεν απειλεί ανάμνησή μας από άλλη περίσταση.
Ιδιαίτερη σημασία προσλαμβάνει και το γεγονός της εμπλοκής του τοπικού στοιχείου στο γεγονός, τόσο μέσω της συμμετοχής της ερασιτεχνικής χορωδίας San Carlo του Πέζαρο όσο και της εξόχως εκφραστικής παρουσίας στη σκηνή του γνωστού δημοσιογράφου της περιοχής Alberto Pancrazi στον ούτως ή άλλως βωβό ρόλο του υπηρέτη Αμπρότζιο.
Προσωπικό θρίαμβο κατήγαγε στο μέρος του Φίγκαρο ο νεαρός Γάλλος βαρύτονος Florian Sempey, άλλος ένας πρωτοεμφανιζόμενος στο Φεστιβάλ. Με παιδικό πρόσωπο, μακριά μαλλιά, εύσωμος και κινητικός, ο Sempey μοιάζει προορισμένος για το μέρος του πολυμήχανου κουρέα, αφού και το τραγούδι του υπήρξε σφριγηλό, με άψογη γραμμή και φωτοσκιασμένη άρθρωση του κειμένου. Πλάι του ο γοητευτικός Αργεντινός τενόρος Juan Francisco Gatell υπήρξε κόμης Αλμαβίβα στεγνού ηχοχρώματος, αλλά με δυνατότητες λυρικής άνθισης όταν η περίσταση το απαιτούσε, ενώ αναδείχθηκε περισσότερο ασφαλής στην κολορατούρα από τη ραδιοφωνική μετάδοση της πρεμιέρας. Δυναμική και πραγματίστρια, με εστιασμένο ήχο, η σπινθηροβόλος Ροζίνα της ανερχόμενης μεσοφώνου Chiara Amarù είχε να αντιμετωπίσει, ως φορτικό κηδεμόνα της, τον σκηνικά ευρηματικό και εξαιρετικά μελετημένο Paolo Bordogna, έναν Μπάρτολο νεανικό και υπολογίσιμο ως αντίζηλο του Κόμη, με αναγνωρισμένη επίδοση στον ροσσινιάνικο γλωσσοδέτη. Ο ιερατικός Μπαζίλιο του επίσης μπάσου Alex Esposito και η νεόκοπη Μπέρτα της Felicia Bongiovanni, που παρουσιάστηκε ως άλλη εξαδέλφη της Μάρυ του βαγκνερικού «Ιπτάμενου Ολλανδού», συμπλήρωσαν μιαν αλησμόνητη εμπειρία.
Αλησμόνητη όμως αποδείχθηκε και η καταληκτική συναυλία του φεστιβάλ (Τεάτρο Ροσσίνι, Πέμπτη 21/08, ώρα 8.30 μ.μ.), που παραδοσιακά αναμεταδίδεται από γιγαντοοθόνη στην κεντρική Piazza del Popolo και περιελάμβανε, σε πρώτη παγκόσμια παρουσίαση, την ενορχηστρωμένη από τον ίδιο τον Ροσσίνι Petite Messe Solennelle, την κάθε άλλο παρά «μικρή» λειτουργία που τον απασχόλησε μέχρι τον θάνατό του, στα 1868. Παρά την ποικίλη προέλευση πολλών από τα μέρη της και τον συνακόλουθο αποσπασματικό χαρακτήρα της, ο αρχιμουσικός της βραδιάς Alberto Zedda προσέδωσε αξιοθαύμαστη συνοχή στην 80λεπτη εκτύλιξή της και πέτυχε θαύματα επικεφαλής της χορωδίας και της Ορχήστρας του Comunale, αλλά και ενός ιδεώδους φωνητικού κουαρτέτου σχολής και επιλογής του ιδίου. Ο τενόρος Dmitri Korchak έλαμψε αγέρωχα στο «Domine Deus», η επίσης Ρωσίδα υψίφωνος Olga Senderskaya ανέδειξε τον ποιμενικό χαρακτήρα του «O salutaris hostia», ο εύηχος βαθύφωνος Mirco Palazzi αιμοδότησε με θέρμη το «Quoniam Tu solus altissimus», ενώ η μεσόφωνος Veronica Simeoni κράτησε επάξια την τελευταία λέξη με ένα βαθυβίωτο και λυτρωτικό «Agnus Dei». Συγκινητική αυλαία της πρώτης 35ετίας...
