Τα 182 μέλη της χορωδίας και της ορχήστρας του Θεάτρου Όπερας της Ρώμης απολύθηκαν από το Ίδρυμα που διαχειρίζεται το ιστορικό δημοτικό θέατρο της ιταλικής πρωτεύουσας για να αντικατασταθούν, στην καλύτερη των περιπτώσεων, από εξωτερικούς συνεργάτες.
«Πλήττουν τον πολιτισμό, που αποτελεί δημόσιο αγαθό, ξεκινώντας από τους ανθρώπους του», τόνισε στην «Αυγή» ο Πασκουάλε Φαϊλάτσι, ο λυρικός τραγουδιστής και εκπρόσωπος της CGIL, του μεγαλυτέρου ιταλικού συνδικάτου.
Περιγράφοντας σκηνές ανάλογες με την ορχήστρα της ΕΡΤ ο Φαϊλάτσι υπογράμμισε τη σημασία των κοινών αγώνων των εργαζομένων του Θεάτρου εναντίον μιας επίθεσης που έχει ως στόχο να υποβαθμίσει τον πολιτισμό και την ποιότητα του Θεάτρου διά μέσου της λιτότητας.
Συνέντευξη στον Αργύρη Παναγόπουλο
* Η είδηση για την απόλυση της χορωδίας και της ορχήστρας της Όπερας του Θεάτρου της Ρώμης τουλάχιστον στην Ελλάδα μάς αναβίωσε τις μνήμες από την απόλυση της ορχήστρας της ΕΡΤ όταν η κυβέρνηση επέβαλε το κλείσιμο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης...
Βρισκόμαστε σε ανάλογη κατάσταση. Το κλίμα είναι πολύ άσχημο. Οι δημόσιοι θεσμοί, από το υπουργείο Πολιτισμού έως τον Δήμο της Ρώμης και την Περιφέρεια του Λάτσιο, έχουν μια συμπεριφορά που φιλοδοξεί να τιμωρήσει το θέατρο. Κατηγορούν τα θέατρα για ένα σωρό πράγματα, αλλά δεν προτείνουν τίποτα, δεν έχουν να πουν τίποτα και δεν προτείνουν την παραμικρή λύση.
Η απάντησή τους στα οικονομικά προβλήματα των θεάτρων είναι η μείωση της χρηματοδότησης και οι δραστικές περικοπές αντί να σκεφτούν πώς θα βελτιώσουν την ποιότητα και τις προσφερόμενες υπηρεσίες. Έφτασαν μάλιστα στο σημείο να απολύσουν τη χορωδία και την ορχήστρα του Θεάτρου μας στοχεύοντας να αντικαταστήσουν την εργασία μας με εξωτερικούς συνεργάτες, για να μειώσουν το κόστος, και φιλοξενούμενους.
Είναι τραγικό να προσπαθούν να αντικαταστήσουν μια εξαιρετική σε ποιότητα χορωδία και ορχήστρα, που έχουν εργαστεί επί σειρά ετών για να οικοδομήσουν την όπερα. Υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με τη σταθερότητα των καλλιτεχνικών ομάδων και συγκροτημάτων. Εάν δεν υπάρχει αυτή η συνεργασία και συνέχεια στον χρόνο, δεν υπάρχει υψηλή ποιότητα. Μπορεί κανείς να πάρει από την αγορά για μια περίοδο κάποιον που κοστίζει φθηνότερα, χωρίς να υπάρχει καμία εγγύηση για την ποιότητα στην όπερα.
Οι ορχήστρες και οι χορωδίες στην Ιταλία αποτελούνται από άτομα που έχουν επιλεγεί με διεθνείς δημοσίους διαγωνισμούς. Η επιλογή είναι πολύ σκληρή. Τα άτομα της ορχήστρας και της χορωδίας του Θεάτρου Όπερας της Ρώμης έχουν εξαιρετική επαγγελματική κατάρτιση. Σήμερα κανείς δεν ξέρει με τι κριτήρια θα αντικαταστήσουν τους απολυμένους. Εάν ενδιαφέρονται να μειώσουν το κόστος, τα κριτήρια δεν θα βρίσκονται με άξονα την ποιότητα.
* Προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι οι θεσμοί που αποφάσισαν τη μαζική απόλυση της ορχήστρας και της χορωδίας προέρχονται από τον προοδευτικό χώρο, δηλαδή το Δημοκρατικό Κόμμα... Το καλοκαίρι έκλεισαν το Θέατρο Βαλε της Ρώμης...
Έχουν ανατραπεί πράγματα και καταστάσεις. Για τη διαχείριση των θεάτρων χρειάζονται ειδικευμένα και ικανά άτομα. Αντίθετα, η πολιτική, η πολιτική διαχείριση των θεάτρων, μας οδήγησε σε αυτή την τραγωδία. Δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις καταστάσεις ως πολιτικοί και ρίχνουν τις ευθύνες σε αυτούς που εργάζονται στο θέατρο.
* Είδαμε εκδηλώσεις αλληλεγγύης προς τους εργαζόμενους...
Συναντήσαμε την αμέριστη συμπαράσταση του κοινού και των ανθρώπων του θεάτρου και του πολιτισμού. Πραγματοποιούμε καθημερινά συγκεντρώσεις στο Θέατρο και αντιστεκόμαστε ριζοσπαστικά στην ιδέα των απολύσεων. Με τους αγώνες μας προσπαθούμε να τους πείσουμε ότι δεν πήραν τη σωστή απόφαση. Θα συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις μας και αντί να κλείσουμε το Θέατρο θα προσπαθήσουμε να το ανοίξουμε ακόμη περισσότερο στον κόσμο. Δημιουργήσαμε ένα συντονιστικό όλων των ιταλικών θεάτρων και αποφασίσαμε να αγωνιστούμε από κοινού εναντίον των απολύσεων. Όλα τα θέατρα βρίσκονται πλέον σε κατάσταση συναγερμού. Κατανοούν ότι εάν περάσουν οι απολύσεις στο Θέατρο Όπερας της Ρώμης, αυτό θα αποτελέσει μοντέλο που θα εφαρμοστεί και αλλού.
Τη σταθερότητα των εργασιακών σχέσεων στο Θέατρο, τη χορωδία και την ορχήστρα την υποστήριξε ένας μεγάλος μαέστρος της μουσικής, ο Τοσκανίνι. Αποτέλεσμα των προσπαθειών του ήταν ο νόμος για την προστασία των εργασιακών σχέσεων, εκτιμώντας ότι η ασφάλεια της εργασίας διασφαλίζει την ποιότητα του θεάματος.
* Πως αντιδράσατε ως εργαζόμενοι και ως άνθρωποι στην απόφαση της μαζικής απόλυσης;
Στην αρχή τα χάσαμε. Πάθαμε σοκ. Δεν μπορούσαμε να το πιστέψουμε. Κάποιοι έκλαιγαν. Το ζήσαμε άσχημα. Στηρίξαμε ο ένας τον άλλο. Μετά από την πρώτη στιγμή απώλειας του έλεγχου συγκεντρωθήκαμε, συζητήσαμε και βγήκαμε πιο δυνατοί. Αρχίσαμε να αντιδρούμε και να σκεφτόμαστε τι θα κάνουμε. Αποφασίσαμε να καταπολεμήσουμε αυτή την άδικη απόφαση όλοι μαζί. Κάνουμε μια συγκέντρωση την ημέρα έξω από το Θέατρο. Το συνδικάτο της CGIL αντέδρασε αμέσως, ίσως γιατί είχαμε καταλάβει ότι θα οδηγούσαν τα πράγματα σε πρωτοφανείς καταστάσεις. Από τις συναντήσεις μας με τον δήμαρχο της Ρώμης, τους υπεύθυνους για τα θέατρα, τις κρατικές αρχές είχαμε καταλάβει ότι δεν είχαν κανένα σχέδιο. Τα άλλα συνδικάτα έμειναν πίσω. Δεν είχαν καταφέρει να ερμηνεύσουν τα μηνύματα που έρχονταν από τον κόσμο της πολιτικής.
Το Θέατρο Όπερας της Ρώμης
Το Θέατρο Όπερας της Ρώμης εγκαινιάστηκε το 1880 με έργο του Ροσινι. Το 1926 πέρασε στον Δήμο της Ρώμης, που με τις εργασίες επέκτασής του το μετέτρεψε στο μεγαλύτερο σήμερα θέατρο του κόσμου, με τις θέσεις του να φθάνουν τις 1.700.
Ο Πουτσίνι, ο Τοσκανίνι και ο Τζαντονάι εκτέλεσαν την πρεμιέρα έργων τους στο θέατρο, ενώ ανάμεσα σε εκτελεστές, όπως ο Καρούζο, ο Παβαρότι, η Καβαγιέ και ο Ντομίνγκο συμπεριλαμβάνεται και η Μαρία Κάλλας.
Την προηγούμενη Κυριακή, 5 Οκτωβρίου, με την έναρξη της 3ης πράξης του μπαλέτου της «Σταχτοπούτας», ένα θερμό χειροκρότημα δυόμισι λεπτών αιφνιδίασε τα 182 μέλη της «απολυμένης» χορωδίας και ορχήστρας του θεάτρου, ενώ σε ένδειξη αλληλεγγύης 14 ιδρύματα λυρικής και συμφωνικής μουσικής δημιούργησαν συντονιστικό εκτιμώντας ότι «η απάντηση πρέπει να είναι ενωτική και σε εθνικό επίπεδο». Ο υπουργός Πολιτισμού του Δημοκρατικού Κόμματος Φραντσεσκίνι υπογράμμισε ότι «το Θέατρο Όπερας της Ρώμης είχε ανάγκη μια στροφή, μια αλλαγή, για να γίνει σύγχρονο και ανταγωνιστικό στην Ευρώπη».
Ο γνωστός μαέστρος Ριγκάρντο Μούτι, που είχε ανακηρυχθεί ισόβιος διευθυντής της ορχήστρας παραιτήθηκε.
