Με λευκά γάντια ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς παρέδωσε χθες στον ηγούμενο Πέτρο της Ιεράς Μονής Διονυσίου του Αγίου Όρους το βυζαντινό χειρόγραφο ευαγγέλιο του 12ου αιώνα που επέστρεψε από το αμερικανικό Μουσείο Γκετί, στη διάρκεια ειδικής τελετής επαναπατρισμού που έγινε στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Εκεί θα παραμείνει το χειρόγραφο ώς το τέλος Οκτωβρίου, οπότε θα επιστρέψει μετά από 54 χρόνια στη Μονή.
Ο σημαντικός αυτός περγαμηνός κώδικας, με βασικό γραφέα τον Θεόκτιστο, που προέρχεται από εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης, κλάπηκε την άνοιξη του 1960 και το 1983 αποκτήθηκε από το Μουσείο Γκετί της Καλιφόρνιας αφού προηγουμένως είχε περιέλθει σε ιδιωτικές συλλογές.
"Ισχυρή μαρτυρία της πολιτιστικής παρακαταθήκης και της Ορθόδοξης Παράδοσης του Αγίου Όρους" χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός το πολύτιμο χειρόγραφο ευαγγέλιο του 1333 προσθέτοντας ότι "είναι πολύτιμο όχι μόνο ως αριστούργημα καλλιγραφίας και μικροτεχνίας, αλλά και ως τεκμήριο της πίστης και της ευλάβειας του γραφέως του, μοναχού Θεόκτιστου". Παράλληλα, ο πρωθυπουργός έκανε λόγο και για τον "συνεχή αγώνα" που καταβάλλει το υπουργείο Πολιτισμού "προκειμένου να στοιχειοθετήσει με τρόπο επιστημονικά αδιαμφισβήτητο τις απαιτήσεις της Ελλάδας και για την επιστροφή των πολιτιστικών θησαυρών της όλων που παράνομα έχουν εξαχθεί από το έδαφός της", με "κορύφωση τη συνένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα". Ο πρωθυπουργός απέδωσε ευθύνες για "την παράνομη εξαγωγή των πολιτιστικών αγαθών της χώρας" όχι μόνο στους ξένους, αλλά και σε "ασυνείδητους Έλληνες". Τέλος, ανέφερε ότι " η νέα μορφή συνεργασίας που αναπτύσσεται τελευταία ανάμεσα στο υπουργείο Πολιτισμού και Δημόσιας Τάξης ήδη αποδίδει καρπούς".
Παρών και ο υπουργός Πολιτισμού Κώστας Τασούλας, ο οποίος επρόκειτο να υποδεχτεί το τετραευάγγελο, όπως αρχικά είχε ανακοινωθεί από το υπουργείο Πολιτισμού, χαρακτήρισε "πράξη πολιτισμού" από πλευράς του Μουσείου Γκετί την επιστροφή του χειρογράφου, και ανέφερε ότι το επόμενο διάστημα αναμένεται από την Ιταλία ο επαναπατρισμός 80 μακεδονικών νομισμάτων που αποτελούν επίσης προϊόν παράνομης μετακίνησης. Η προϊσταμένη Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του υπουργείου, Σουζάνα Χούλια Καπελώνη, αναφέρθηκε στον επαναπατρισμό πολιτιστικών αγαθών των τελευταίων πέντε χρόνων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι τοιχογραφίες του 16ου αι. από τον ναό Παλαιοπαναγιάς στη Στενή Ευβοίας, 18 μεταβυζαντινές εικόνες του 17ου-19ου αι. κλεμμένες από ναούς και μονές της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της Δ. Μακεδονίας, η εικόνα του Αγ. Προκοπίου (14ος αι.) στη Βέροια κ.α.
Στην ιερά μονή Αγ. Διονυσίου θα επιστρέψει επίσης ένα ακόμα φύλλο του τετραευάγγελου, που εικονίζει προτομές των 12 αποστόλων, το οποίο είχε αποσπαστεί και πουληθεί χωριστά, και παραχωρεί τώρα στη Μονή το Μουσείο Κανελλόπουλου της Αθήνας, στην συλλογή του οποίου ανήκε. Δύο ακόμα σελίδες του ίδιου ευαγγελίου βρίσκονται στην Ιερά Μονή Ζωγράφου.
Παρόντες στη συνέντευξη Τύπου ήταν επίσης η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟΑ Λίνα Μενδώνη και ο διευθυντής του Μουσείου Γκετί Τίμοθυ Ποτς.
