Στις οικονομικές σχέσεις Ρωσίας- Ευρώπης υπάρχει ένα είδος ισορροπίας του τρόμου. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξαρτώνται από το ρωσικό αέριο, από απόλυτα (π.χ. οι χώρες της Βαλτικής ή η Φινλανδία) μέχρι πολύ (π.χ. Πολωνία, Γερμανία), μάλιστα οι Γερμανοί είχαν φροντίσει να παρακάμψουν ουσιαστικά ως τράνζιτ χώρα την Ουκρανία και έφτιαξαν από κοινού με τους Ρώσους τον Nordstream, τον αγωγό της Βαλτικής, για να φτάνει το ρωσικό αέριο κατευθείαν στα γερμανικά λιμάνια. Αλλά και η Ρωσία εξαρτάται από τα έσοδα του φυσικού αερίου, που το 2013 αναμένεται να έχουν ξεπεράσει τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ (στο πρώτο 9μηνο, που έχουν βγει τα στοιχεία, ήταν 156 δισ.). Αν οι Ρώσοι κλείσουν τις στρόφιγγες, θα γονατίσει ένα μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, αλλά και η ρωσική οικονομία θα γονατίσει χωρίς τα έσοδα των εξαγωγών αερίου.
Αυτή η ισορροπία τρόμου δεν ισχύει και στις οικονομικές σχέσεις Ρωσίας - Ουκρανίας. Βεβαίως, μια ουκρανική χρεοκοπία θα κλόνιζε τις ρωσικές τράπεζες, αλλά πιθανότατα δεν θα τις τσάκιζε. Όμως η απόφαση της Gazprom να τερματίσει τις εκπτώσεις και να αντιμετωπίσει την Ουκρανία ως «κοινό πελάτη», όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ομίλου, Αλεξέι Μίλερ, θα τσακίσει τη διχασμένη χώρα, που βρίσκεται στο χείλος της χρεοκοπίας. Βέβαια, ο Μίλερ ανακοίνωσε ότι οι εκπτώσεις θα τερματιστούν από τον Απρίλιο, οπότε η κίνησή του κατ' αρχήν ερμηνεύεται ως ένας ακόμη μοχλός πίεσης. Επίσης, δικαιολόγησε την κίνησή του με τα μεγάλα χρέη της Ουκρανίας προς την Gazprom -πάνω από 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια για το 2013.
Εάν η Gazprom κλείσει τις στρόφιγγες για την Ουκρανία, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το Κίεβο θα βρει εναλλακτικούς παρόχους. Χθες, ο γερμανικός όμιλος RWE ανακοίνωσε ότι, βάση του συμβολαίου που έχει με την Ουκρανία, υποχρεούται σε περιπτώσεις ανάγκης να παρέχει αέριο μέσω Τσεχίας και Σλοβακίας στην Ουκρανία - αλλά η λύση αυτή αφενός έχει κοντά ποδάρια οικονομικά, αφετέρου είναι προβληματική πολιτικά.
Πάντως, η μέχρι τώρα εμπειρία δείχνει ότι το αέριο κυλάει προς δυσμάς, όσο τεταμένο κι αν είναι το κλίμα. Από το 1973 που ξεκίνησαν οι πρώτες ροές φυσικού αερίου από την τότε Σοβιετική Ένωση προς τη Γερμανία ποτέ δεν διεκόπησαν, ούτε σε φάσεις κλιμάκωσης του Ψυχρού Πολέμου. Η εκάστοτε κρατική, σοβιετική και μετέπειτα ρωσική Gazprom τηρούσε ευλαβικά τα συμβόλαιά της με τους δυτικούς.
