Εγκλωβισμένος σε μία κινούμενη άμμο όπου κάθε κίνηση τον βυθίζει περισσότερο στο τέλμα είναι πλέον ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς τα σκάνδαλα παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας και επαναφέρουν τα σενάρια εκλογών όχι ως επιλογή αλλά ως αναγκαστική κίνηση. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ 2 είχε σαν συνέπεια να χάσει τον έλεγχο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ., ενώ από πολλές και διαφορετικές πλευρές ακούγεται ότι το πρόβλημα της χώρας είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που δεν αποτελεί μέρος της λύσης σε κανένα σενάριο. Οι αναγκαστικές αλλαγές στην κυβέρνηση που έκανε λόγω της δεύτερης δικογραφίας δεν είχαν κανένα θετικό αποτύπωμα -δυσαρέσκειες προκάλεσαν στο εσωτερικό της Ν.Δ.-, ενώ η «αυτοκάθαρση» και η «μάχη με το βαθύ κράτος» εκλαμβάνονται ως αστείο και ως ακόμα μία απόπειρα να αποποιηθεί τις προσωπικές του ευθύνες. Το «διάγγελμά» του την εβδομάδα που μας πέρασε ήταν μία αμήχανη και εκ του αποτελέσματος ανεπιτυχής προσπάθεια διαφυγής που επιβεβαίωσε ότι οι επιλογές του έχουν εξαντληθεί. Ο επικείμενος ανασχηματισμός μοιάζει με ακόμα μία κίνηση πανικού.
Κρίση εμπιστοσύνης
Μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα κατέρρευσαν οι άμυνες που επιχείρησε το σύστημα να σηκώσει για να προστατεύσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η πρώτη γραμμή άμυνας ήταν ότι η κάθε περίπτωση από τους 11 για τους οποίους ζητά την άρση ασυλίας τους η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα κριθεί ξεχωριστά γιατί δεν έχουν όλες οι κατηγορίες την ίδια βαρύτητα. Μέσα σε μερικές ημέρες και οι 11 ζήτησαν την άρση της ασυλίας τους, δηλώνοντας ταυτόχρονα αθώοι. Το Μαξίμου προσπάθησε να διαφύγει ζητώντας παρασκηνιακά από τους εμπλεκόμενους -ή τουλάχιστον από όσους έχουν τις βαρύτερες κατηγορίες- να παραιτηθούν. Οι απαντήσεις ήταν αρνητικές. Ο μεν Κώστας Αχ. Καραμανλής δήλωσε απλώς ότι δεν θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές. Η δε Κατερίνα Παπακώστα δεν απάντησε καν στις οχλήσεις των επιτελών του Μαξίμου που την αναζητούσαν.
Μία λύση για να φύγει μπροστά ο Κυριάκος Μητσοτάκης που συζητήθηκε ήταν να διαγράψει «κατά περίπτωση» περιορισμένο αριθμό ώστε να διατηρήσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Όμως ούτε αυτό προχώρησε, υπό τον φόβο των αντιδράσεων τόσο των διαγραφέντων όσο και των υπολοίπων. Μια συνεκτική λύση που θα βασιζόταν στις παραιτήσεις όλων για λόγους ευθιξίας και θα έδινε το περιθώριο στον Κυριάκο Μητσοτάκη να εμφανιστεί ότι κάνει κάθαρση στο εσωτερικό του και εξαγγέλλει μεταρρυθμιστικές τομές προϋποθέτει μία ομερτά βασισμένη σε συνεννοήσεις με τους βουλευτές και εγγυήσεις για το μέλλον τους, που το Μαξίμου δεν μπορεί να προσφέρει. Οι βουλευτές πλέον δεν εμπιστεύονται τον πρωθυπουργό τους. Η εντύπωση που κυριαρχεί στο εσωτερικό της Ν.Δ. είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, βρισκόμενος σε αποδρομή, προστατεύει μόνο τον εαυτό του και δεν θα έχει κανέναν ενδοιασμό να τους αδειάσει στην επόμενη στροφή. «Ενώ προστάτεψε τους Βορίδη και Αυγενάκη, τώρα πετάει εμάς στα σκυλιά» είναι η φράση που περιγράφει τα αισθήματα των βουλευτών. Παράλληλα, η παραίτηση του Κώστα Σκρέκα από τη θέση του γραμματέα του κόμματος και η τοποθέτηση του Στέλιου Κονταδάκη, που είναι και διευθυντής του γραφείου του Μητσοτάκη, ευτελίζουν το επικείμενο Συνέδριο.
Εκτός ελέγχου ο Γεωργιάδης
Το Μέγαρο Μαξίμου στέκεται αμφίθυμο απέναντι στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνωρίζει ότι η δεύτερη δικογραφία είναι «σοβαρή εξέλιξη» και ζήτησε επιτακτικά την επίσπευση των διαδικασιών - ξεχνώντας ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν είναι Άρειος Πάγος για να παίρνει εντολές από την κυβέρνηση. Από την άλλη, ο Άδωνης Γεωργιάδης μοιάζει να είναι εκτός ελέγχου εξαπολύοντας μία επίθεση διαρκείας κατά της Εισαγγελίας και της δικογραφίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Μαζί με επιστρατευμένους δημοσκόπους καλλιεργεί τη θεωρία συνωμοσίας των Βρυξελλών εναντίον της κυβέρνησης! Παράλληλα, επιχειρούν να αλλάξουν την επίσημη γραμμή (το Μαξίμου προωθούσε τις δηλώσεις Γεωργιάδη την περασμένη Τρίτη), ενώ καταφέρονται εναντίον του Θοδωρή Λιβάνιου, στον οποίο χρεώνουν το «αποτυχημένο διάγγελμα του πρωθυπουργού».
Ως αντιπρόεδρος της Ν.Δ. και μελλοντικός διεκδικητής της ηγεσίας του κόμματος, ο Άδωνης Γεωργιάδης απευθύνεται στους υπό κατηγορία βουλευτές της Ν.Δ. και σε όσους φοβούνται ότι θα έχουν την τύχη τους. Εμφανίζεται ως αντίπαλο δέος στον Νίκο Δένδια, ο οποίος έχει σωπάσει (και για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και για τις υποκλοπές) και η μόνη του τοποθέτηση είναι μία διαρροή ότι «ο πρωθυπουργός όπως τα έκανε τώρα ας τα λουστεί».
Απόρροια αυτής της κατάστασης είναι ότι η ηγεσία της Ν.Δ. δεν τολμά να πει καθαρά ότι οι εμπλεκόμενοι στις υποθέσεις δεν θα είναι ξανά υποψήφιοι στις επόμενες εκλογές, παρότι κυκλοφορεί ευρέως στο παρασκήνιο και εντείνει περαιτέρω την κρίση εμπιστοσύνης προς την ηγεσία. Ωστόσο, όπως παρατηρούν οι ίδιοι οι βουλευτές, εάν αφήσει εκτός ψηφοδελτίων όσους εμπλέκονται σε διάφορες υποθέσεις, τότε δεν θα μπορεί να καταρτίσει ψηφοδέλτια. Για να κόψει κάθε σχετική συζήτηση ο Κώστας Τσιάρας δήλωσε δημοσίως ότι θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές, αμφισβητώντας ευθέως ακόμη και αυτό το προνόμιο του πρωθυπουργού, να καταρτίζει τις λίστες. Προφανώς ο παραιτηθείς από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει κρατήσει χαρτιά και μετά την αποχώρησή του.
Υπό την πίεση της κατάστασης ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε ένα διάγγελμα για να εμφανίσει την εγκληματική δραστηριότητα της καταλήστευσης των ευρωπαϊκών πόρων ως αθώα ρουσφέτια που κάνουν όλοι οι βουλευτές και αποτέλεσμα της διαχρονικής παθογένειας. Ως θεσμική κίνηση πρότεινε το ασυμβίβαστο μεταξύ υπουργού και βουλευτή (που μέχρι πριν από λίγους μήνες ο ίδιος απέρριπτε κατηγορηματικά) και το οποίο κατέρρευσε σε λιγότερο από μία ημέρα αφού η πρόταση δεν αντέχει σε καμία κριτική, είναι αστεία. Μία μεταρρυθμιστική τομή θα ήταν η κατάργηση του σταυρού προτίμησης, όμως αυτό δεν τόλμησε να το προτείνει.
Ο Μητσοτάκης είναι το πρόβλημα
Η συνολικότερη απώλεια ελέγχου επαναφέρει διαρκώς τα σενάρια εκλογών. Αλλά και εδώ το πρόβλημα είναι ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Από τη μία καταρρέει υπό το βάρος των σκανδάλων και από την άλλη απορρίπτει κάθε αλλαγή σκυτάλης υπό τον φόβο των διώξεων, όταν πλέον δεν θα ελέγχει τους μηχανισμούς της εξουσίας. Η τελευταία καταφυγή του είναι ότι, με δεδομένο τον κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος, μετά τις εκλογές δεν θα υπάρχει κυβέρνηση για να εξασφαλίσει τη σταθερότητα. Το επιχείρημα βασίζεται στο ότι η Ν.Δ. θα κερδίσει την πρωτιά στις εκλογές. Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα είναι ότι κανείς δεν συνεργάζεται με τη Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το ΠΑΣΟΚ το έκανε απόφαση Συνεδρίου, για τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. και τα κόμματα της Αριστεράς δεν τίθεται καν θέμα. Παρομοίως και για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, ακόμη και για τον Κυριάκο Βελόπουλο -που δεν θέλει να έχει την τύχη του μέντορά του, Γιώργου Καρατζαφέρη- και τον Δημήτρη Νατσιό. Αλλά ούτε και στα υπό ίδρυση κόμματα μπορεί να προσβλέπει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Για τη Μαρία Καρυστιανού είναι ο βασικός στόχος. Για τον Αλέξη Τσίπρα δεν χρειάζεται καν συζήτηση. Ο δε Αντώνης Σαμαράς, που έχει στόχο την ανασυγκρότηση της Κεντροδεξιάς, θεωρεί ότι πλέον πρέπει να γίνει «απομητσοτακοποίηση» της παράταξης και της πολιτικής ζωής του τόπου. Από τη στιγμή που τα υπό ίδρυση κόμματα κατέβουν στο πεδίο θα αλλάξουν τα ποσοστά, θα ρευστοποιηθούν περαιτέρω οι συσχετισμοί μεταξύ των κομμάτων και θα μπει σε εντελώς νέα βάση η συζήτηση για τις πιθανές συνεργασίες. Ακόμη και αν η Ν.Δ. διατηρήσει την πρωτιά (που δεν είναι βέβαιο), θα είναι με μικρότερο ποσοστό και με λιγότερη διαφορά από τους επόμενους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να ελέγχει το ταμείο και βασικούς μηχανισμούς του βαθέος κράτους. Κυρίως ελέγχει τις δημοσκοπικές εταιρείες και το σημαντικότερο μέρος των ΜΜΕ. Ωστόσο, η κυριαρχία του διαβρώνεται παντού, το κόμμα του δεν είναι υπό τον απόλυτο έλεγχό του, ενώ μία σειρά σημαντικοί επιχειρηματίες δεν τον εμπιστεύονται. Η συζήτηση να παραμερίσει ώστε να βρεθεί λύση στο αδιέξοδο είναι σε εξέλιξη τόσο στο εσωτερικό της Κεντροδεξιάς, όσο και στο ευρύτερο σύστημα εξουσίας. Η συζήτηση ενισχύεται καθώς γίνεται συνείδηση ότι τα δύσκολα για τη χώρα είναι μπροστά και θα απαιτηθούν πολιτικές που το σύστημα Μητσοτάκη ούτε θέλει ούτε μπορεί να κάνει.
